Dosbarth o 63

Tachwedd 17, 2019

Does a wnelo’r peth â ni yng Nghymru, ond mentraf gyfeirio ato beth bynnag. Pennawd yr erthygl a ddenodd fy sylw: ‘63 o ddisgyblion mewn dosbarth ysgol gynradd’. Tybiais mai stori oedd hi am ysgol mewn trafferthion ariannol yn gorfodi athrawon a disgyblion i weithio dan amodau amhosibl. Dim o’r fath beth! Ysgol academi lewyrchus yn Nyfnaint oedd hi, wedi dewis ffurfio dosbarth Blwyddyn 6 enfawr ac iddo ddwy athrawes a dau gymhorthydd. Nid yw’n berthnasol i ni yng Nghymru gan nad oes yma (nac yn yr Alban na Gogledd Iwerddon) ysgolion academi fel yn Lloegr. Mae’r llywodraethau datganoledig wedi ymwrthod â’r syniad o academïau gan farnu mai ymdrech ydynt i breifateiddio addysg a rhoi, yn anorfod, fanteision mawr i rai ysgolion ar draul eraill. Un awgrym fod hynny’n wir am yr ysgol dan sylw yw’r ffaith fod y dosbarth o 63 disgybl yn cael ei ddysgu mewn ystafell sy’n union fel darlithfa prifysgol, a bod gan bob un o’r plant gyfrifiadur gwerth £750 o’i flaen. Gwerth £47,200 o gyfrifiaduron mewn un dosbarth! Mae’r sinig ynof yn gwneud i mi holi pam fod erthygl mor gefnogol i’r syniad o academïau wedi ei chyhoeddi yn ystod cyfnod Etholiad Cyffredinol.

Roedd yr erthygl yn f’atgoffa nad yw popeth o reidrwydd yn union fel y mae’n ymddangos. Roeddwn wedi fy nghalonogi’n ddiweddar o weld bod rhagor o bobl nag arfer yn troi at wefan yr Ofalaeth. Ond siom oedd deall bod, ambell ddiwrnod, fwy o ‘ymweliadau’ o’r America nag o Gymru. Mae hyn o bosibl yn awgrymu fod yna ragor nag a ddychmygwn i o drigolion yr Unol Daleithiau’n awyddus i ddarllen am bethau’r Ffydd yn Gymraeg. Ond mae’n fwy tebygol mai dod at y wefan yn ddamweiniol a wnânt, ac nad yw’r ystadegau sy’n nodi’r defnydd o’r wefan mor iach wedi’r cyfan.

Na, nid yw popeth o reidrwydd fel yr ymddengys. Ac mae’r Efengyl yn ein hatgoffa fod angen diolch am hynny. Pan hoeliwyd Iesu Grist wrth groes roedd yn ymddangos fod y cyfan ar ben iddo fo a’i ddilynwyr. Roedd ei elynion wedi cael gwared ohono, a gobeithion ei ddisgyblion wedi eu chwalu. Roedd yr Athro a’r Arweinydd a’r Meddyg Mawr wedi ei ladd a’i orchfygu. Ond mor gwbl wahanol oedd y gwir. Yr un a hoeliwyd wrth bren oedd Rhyddhäwr pechaduriaid; yr un a orchfygwyd oedd Concwerwr angau; yr un a laddwyd oedd Rhoddwr Bywyd. Nid newyddion digalon am ddiwedd torcalonnus yw’r gair am y groes ond newyddion da am yr Un a oedd ar y groes honno’n cyflawni’r gwaith y daethai i’r byd i’w wneud. Yr union olygfa sy’n awgrymu diwedd a cholled yw sail y gobaith sydd gennym fel Cristnogion am ddechrau newydd ac ennill tragwyddol. Dyma ryfeddod yr Efengyl, a’m rheswm innau dros ddweud gyda’r Apostol Paul i mi ddewis ‘peidio â gwybod dim yn eich plith ond Iesu Grist, ac yntau wedi ei groeshoelio’ (1 Corinthiaid 2:2). Ac y mae a wnelo hynny â ni, ac â phawb.   

Cliciwch yma   https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 17 Tachwedd, 2019

https://gronyn.wordpress.com/gronyn/


Y gwirionedd

Tachwedd 10, 2019
Mandatory Credit: Photo by James Veysey/Shutterstock (10433676cn) Boris Johnson Conservative Party Conference, Manchester, UK – 02 Oct 2019

Heb os, yr oedd Prif Weinidog y Deyrnas Unedig yn bwriadu ‘gwneud Brexit’ erbyn diwedd Hydref. Dyna oedd ei fwriad.  Roedd o’n annoeth yn dweud hynny mor bendant.  Roedd o’n hynod o ffôl ac anghyfrifol wrth ddweud y byddai’n well ganddo fod yn ‘farw mewn ffos’ na pheidio â gwneud hynny. Ond doedd o ddim yn dweud celwydd: dyna oedd ei fwriad, ond ei fod wedi methu â rhagweld mor anodd y byddai hynny. Yn hyn o beth, y mae’n debyg i lawer o wleidyddion a wnaeth addewidion ond a fethodd â’u cadw am wahanol resymau ac oherwydd pob math o amgylchiadau. Dros y mis nesaf cyn yr Etholiad bydd gwleidyddion yn addo pob math o bethau, a’r mwyafrif ohonynt yn llawn bwriadu cyflawni’r addewidion hynny. Daliaf i gredu fod canran uchel o’r ymgeiswyr seneddol yn ddiffuant eu hawydd i wasanaethu eu hetholwyr a’u cymunedau.

Nid methiant y Prif Weinidog i gadw ei addewidion yw’r pryder mwyaf.  Mae cymhlethdodau’r byd gwleidyddol yn golygu ei bod yn aml yn amhosibl i wleidyddion gadw’r addunedau a wnânt adeg Etholiad Cyffredinol.  Mwy o bryder o lawer yw ei duedd i ddweud pethau nad ydynt yn wir.  Mae’n mynnu nad oedd eisiau etholiad o gwbl, er iddo alw’n aflwyddiannus amdano wythnosau’n ôl. Addawodd yn bendant i’w gefnogwyr o’r DUP na fyddai’n gwneud unrhyw wahaniaeth rhwng Gogledd Iwerddon a gweddill y Deyrnas Unedig er gwybod yn iawn fod y cytundeb a drafododd â’r Undeb Ewropeaidd yn gwneud yr union beth hwnnw. Mae llu o enghreifftiau eraill ohono’n dweud anwireddau, fel y dengys mwy nag un gwefan sy’n pwyso a mesur ei eirwiredd.

Mae dau beth yn achosi pryder mawr. Yn gyntaf, y ffaith nad oes ots gan y Prif Weinidog ddweud celwydd er mwyn cael yr hyn y mae o ei eisiau.  Yn ail, ac yn fwy brawychus, y ffaith fod miloedd lawer o bobl yn fodlon iddo raffu celwyddau dim ond iddo wneud digon o sŵn ac ymddangos yn arweinydd cryf a phenderfynol. Mor beryglus yw hi pan fo arweinydd yn gwybod nad oes raid iddo ymboeni am y gwir am fod ei ddilynwyr yn fodlon derbyn unrhyw beth a ddywed wrthynt.

Mor wahanol yw hi yn yr Eglwys, a ni’n credu ac yn gwasanaethu’r Iesu a ddywedodd, ‘Myfi yw’r gwirionedd’.  Un o hanfodion y bywyd Cristnogol yw mai tystio i’r hyn sy’n wir a wna dilynwyr Crist, a’r gwir hwnnw wedi ei ddatguddio i ni gan Dduw yn Y Beibl. Ym mhethau crefydd, mor bwysig yw pwyso a mesur popeth yn ôl y datguddiad hwn er mwyn osgoi cael ein cam arwain a’n twyllo. Trueni pethau yw bod gormod o bobl wedi mynd i drafferthion mawr am iddynt ddilyn arweinwyr a lwyddodd i’w hud a’u twyllo â gwyriad o grefydd a oedd wedi ei seilio ar gelwyddau yn hytrach nag ar y gwirionedd a ddatguddiodd Duw i ni yn ei Air ac yn ei Fab Iesu. Gofalwn mai pobl y gwirionedd ydym, o ran ein geiriau a’n gweithredoedd.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 10 Tachwedd, 2019


Cri am help

Tachwedd 3, 2019

Rwyf newydd ddysgu gair newydd; gair Saesneg y methais hyd yma â gweld gair Cymraeg cyfatebol iddo.  Cyn gorffen y golofn hon mi geisiaf feddwl am gyfieithiad i backronym. Ond y pethau pwysicaf yn gyntaf.

Berlin oedd y ddinas; 1906 oedd y flwyddyn; a’r union ddyddiad hwn oedd hi, y 3ydd o Dachwedd.  Wn i ddim faint o bobl oedd yn y Cynulliad Telegraff Di-wifr Rhyngwladol cyntaf na beth oedd rhychwant y trafodaethau. Ond fe wnaed o leiaf un penderfyniad o bwys trwy fabwysiadu’r Côd Morse am ‘SOS’ fel yr arwydd safonol ar gyfer llongau a oedd mewn trafferthion ar y môr ac mewn angen am gymorth brys. Cyn hynny, roedd gwahanol arwyddion yn cael eu defnyddio gan wahanol wledydd, ond gwelwyd angen am un arwydd amlwg a fyddai’n ddealledig i bawb ar draws y byd. Penderfynwyd y byddid o fis Gorffennaf 1908 ymlaen yn defnyddio’r ‘SOS’ a ddefnyddiwyd gynt gan longau’r Almaen.  Er hynny, cyndyn fu rhai cwmnïau a gwledydd i’w ddefnyddio; ac mae’n debyg mai wedi trychineb suddo’r Titanic ym mis Ebrill 1912 y newidiodd pethau ac y dechreuwyd defnyddio’r arwydd SOS yn gyffredinol. Anfonwyd hen arwydd (CQD) o’r Titanic yn ogystal â SOS.

Cri am help yw ‘SOS’, sut bynnag a chan bwy bynnag y caiff ei anfon.  Nid llongau’n unig sy’n ei ddefnyddio wrth gwrs, ac nid mewn Morse yn unig yr anfonir yr arwydd.  Pwy a ŵyr faint o bobl a achubwyd o beryglon o bob math wedi i rywrai glywed eu cri am gymorth trwy’r ‘SOS’. Galwad am help hefyd yw cri’r Cristion sy’n erfyn ar Dduw am faddeuant a derbyniad a nerth a gobaith. Beth wyddom ni tybed am yr argyfyngau a wnaeth i ni anfon ein ‘SOS’ ein hunain at y Brenin Mawr?  O ganol ein heuogrwydd a’n hunigedd a’n hofnau, ydym ni wedi galw ar Dduw i’n hachub a’n helpu?  Dychmygwn y rhyddhad a brofodd pobl a achubwyd rhag peryglon ar fôr ac ar fynydd.  Ond faint wyddom ni am y rhyddhad a’r llawenydd a ddaw wrth i Dduw ateb ein cri a’n hargyhoeddi o’i gariad a’i ras?  Y Duw sy’n clywed cri yw Duw a Thad ein Harglwydd Iesu Grist: Duw ydyw sy’n caru clywed ei bobl yn galw arno am gymorth. Beth bynnag ein hangen, gallwn alw arno; ond y gri ddyfnaf a mwyaf sylfaenol yw cri’r enaid ar i Dduw ein cadw’n ddiogel yn wyneb angau a’i fraw.  Yn hyn o beth, gellid tybio bod un ystyr a roed i ‘SOS’ yn addas, ‘Save Our Souls’. Ydi, mae ‘Achub ein heneidiau, O Dduw’ yn gri gywir a hanfodol o enau’r crediniwr.

Ond nid acronym o ‘Save Our Souls’ na ‘Save Our Ships’ na dim arall yw ‘SOS’. Backronym fyddai peth felly: rhoi arwyddocâd nad oedd yno’n wreiddiol i’r llythrennau.  Dylai’r ffaith mai yn yr Almaen y’i defnyddiwyd gyntaf ddangos nad geiriau Saesneg sydd wrth wraidd ‘SOS’.  Y gwir yw nad oes ynddo eiriau’r un iaith. A’r gair Cymraeg am backronym?  F’awgrym i ydi ‘bagronym’.    

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 03 Tachwedd, 2019


Tri deg naw

Hydref 27, 2019

Nifer llyfrau’r Hen Destament a’r ‘Steps’ yn un o nofelau John Buchan; blwyddyn dechrau’r Ail Ryfel Byd; a theitl un o ganeuon Queen. Ond fore Mercher diwethaf, clywyd am 39 arall. Yn Essex, cafwyd 39 o bobl yn farw yng nghefn lori. Credir bod y trelar wedi glanio ym mhorthladd Purfleet ryw awr a hanner cyn hynny.  Megis dechrau y mae’r ymchwiliad, ond mae’n amlwg mai pobl anobeithiol a oedd yn fodlon mentro’r cyfan er mwyn ceisio bywyd newydd yng ngwledydd Prydain oedd y 39 hyn.

Sôn am ugain o ofodwyr yn mentro i bellafoedd y bydysawd i chwilio am fydoedd newydd y mae’r gân ‘39’ gan Brian May a Queen. Cyfeirio at y flwyddyn a wna’r teitl: “In the year of ’39”.  Dychwelant ymhen canrif union, ond dim ond blwyddyn yn hŷn ydyn nhw wedi crwydro’r gofod! Tristwch y gân yw bod y bobl a adawsant ar y ddaear wedi marw; a chlywir un o’r gofodwyr yn hiraethu gan alw, ar ei wraig mae’n debyg:

“Don’t you hear my call

though you’re many years away

Don’t you hear me calling you”.

Wedi’r antur fawr o ddarganfod ym mhellafoedd y bydysawd “a world so newly born”, mae’r gân yn gorffen gyda geiriau dirdynnol un sy’n gweld ei fod wedi colli’r anwyliaid yr oedd wedi gobeithio dychwelyd atynt:   

“For my life

Still ahead

Pity me”.

Rywle, yn Fietnam fe awgrymwyd, mae rhywrai a adawyd gan y 39.  O bosib na ŵyr llawer ohonynt y bu farw eu hanwyliaid. Ond fe’u gadawyd i  alaru. Yn eu colled, mae’n debyg y gallai llawer ohonynt ddeall geiriau’r gân, “For my life Still ahead Pity me”. Heb wybod pwy yw’r galarwyr, gweddïwn drostynt heddiw. Oherwydd os a phan ddeallant fod eu hanwyliaid wedi marw heb weld y ‘byd newydd’ yr oeddent yn chwilio amdano, bydd eu byd hwythau’n deilchion. Wedi cael sicrwydd, gan y rhai a fanteisiodd mor annynol arnynt, y byddai bywyd ym Mhrydain yn werth pob pris y byddai raid iddynt ei dalu amdano, yr oeddent yn breuddwydio am y gwynfyd o gael dweud, “Ne’er looked back, never feared, never cried”.  Nid felly y bu.

Creulondeb a pharodrwydd i fanteisio ar bobl eraill gan eu trin yn ffiaidd heb unrhyw ystyriaeth i’w lles, na hyd yn oed i’w bywyd, yw un o’r profion sicraf o wirionedd y Beibl ynghylch pechod a llygredigaeth dyn. O wrthod plygu i’r gorchymyn i garu Duw a chymydog, nid oes diwedd i’r drwg y gallwn ei wneud. Ac nid oes raid wrth ymchwiliad i wybod mai pechod sydd wrth wraidd y chwant am arian a’r difrawder a’r dirmyg at werth bywyd a anfonodd y 39 hyn i’w tranc. Mae pawb yn ffieiddio’r drygioni hwn. Ond gweddïwn y daw pawb hefyd i ystyried a oes a wnelo’r awydd i atal dieithriaid rhag dod i’r gwledydd hyn rywbeth â’r cyfle a wêl pobl ddrwg yn sgil hynny i fanteisio ar drueni pobl eraill. 

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 27 Hydref, 2019


Newid amser yn Neiniolen

Hydref 24, 2019

Mae amser yr oedfa yn Neiniolen y Sul nesaf, Hydref 27, wedi ei newid. Bydd yr oedfa am 3.30 o’r gloch yng ngofal y Gweinidog.


Bore Sul nesaf yn Capel Coch

Hydref 23, 2019

Mi fydd yr Oedfa Deulu (Gwasanaeth Diolchgarwch) yn Capel Coch, Llanberis fore Sul nesaf, Hydref 27 am 11.15 o’r gloch (yn hytrach na 10.30) er mwyn rhoi cyfle i chi weld y gêm rygbi fawr rhwng Cymru a De Affrica cyn dod i’r oedfa.


Hevrin Khalaf

Hydref 20, 2019

Roedd Hevrin Khalaf yn gwbl ddieithr i mi.  Wyddwn i ddim amdani nes i mi glywed ei bod wedi ei lladd. Gwraig ifanc 35 mlwydd oed oedd y gwleidydd Cwrdaidd hon a lusgwyd o’i char a’i lladd yng ngogledd Syria gan luoedd a noddir yn ôl pob tebyg gan Lywodraeth Twrci. Fel gwleidydd, roedd Hevrin Khalaf yn frwd dros gymodi ac uno pobl o wahanol ddiwylliant a chrefydd a hil. Ond bellach, yn sgil penderfyniad yr Arlywydd Erdogan i wared â’r Cwrdiaid o Ogledd Syria, mae Hevrin Khalaf wedi marw.  Nid hi yw’r unig un gan fod, yn ôl yr Arsyllfa Syriaidd dros Iawnderau Dynol (SOHR) ddydd Gwener diwethaf, o leiaf 86 o bobl wedi eu lladd yn Syria ers i Donald Trump agor y drws i Erdogan ymosod ar y Cwrdiaid trwy dynnu lluoedd yr Unol Daleithiau o’u gwaith o warchod y ffin rhwng Twrci a Syria. 

Fel y dywedais yr wythnos ddiwethaf, y  mae sefyllfa wleidyddol y Dwyrain Canol yn gymhleth iawn.  Ond nid felly y gwêl Mr Trump bethau. Iddo ef, mae’r cyfan yn syml iawn ac yn ddim mwy na chwarae plant. Mae gwrando arno’n trafod y sefyllfa hon yn gwbl frawychus.  ‘Weithiau,’ meddai, ‘rhaid i chi adael iddyn nhw gwffio am sbel. Ac wedyn mae pobl yn gweld pa mor arw ydi’r cwffio.  Fel dau blentyn mewn parc, rhaid i chi adael iddyn nhw gwffio, ac yna eu tynnu nhw oddi wrth ei gilydd.  Mi wnaethon nhw gwffio am rai dyddiau … Roedd yn gas, roedd yn galed. Ein ffrindiau ni ydi’r Cwrdiaid, a’n ffrindiau ni ydi Twrci … A mwyaf sydyn roedden nhw’n cwffio, a dydi hi ddim yn hwyl cael bwledi yn saethu ym mhob man. Ac mi aethon ni yno, a deud “Rydan ni isio egwyl; ac mae’r Cwrdiaid wedi bod yn ardderchog: maen nhw am gilio nôl ychydig bach…”.’ 

Mor eithriadol o drist oedd clywed yr Arlywydd yn trafod y cyfan fel gêm ac yn gwbl ddibris o’r bobl a laddwyd a’r bobl sy’n debygol o gael eu lladd a’r degau o filoedd y gorfodwyd iddynt ffoi i ddiogelwch. Ei ymffrost oedd bod hyn oll wedi digwydd ‘heb dywallt yr un dafn o waed Americanaidd’.  Wrth gwrs bod angen iddo ymboeni am les dinasyddion a milwyr ei wlad ei hun. Ond y mae rhywbeth annynol ynglŷn â’r dihidrwydd llwyr o werth bywydau pobl eraill. Wrth i Trump gymharu’r ymladd â ffrwgwd rhwng dau blentyn bach, y mae ei ffrind    Erdogan yn sôn am ‘fathru pennau’r Cwrdiaid os na fyddan nhw’n cilio o’r ardaloedd diogel dan sylw yn Syria’. Rhag bod unrhyw gamddeall, mathru ydi crush.

Gweddïwch dros y Cwrdiaid sydd dan fygythiad, a thros holl drigolion y rhan hon o Syria sydd dan ymosodiad, yn cynnwys Cwrdiaid a Christnogion ac Arabiaid.  Gweddïwch y caiff hyd yn oed Erdogan a Trump ddoethineb a gras i wneud yr hyn sy’n gyfiawn ac yn gywir.  A gweddïwch y bydd y Cristnogion yn yr Unol Daleithiau sydd mor bleidiol i Trump yn gweld o’r diwedd dyn mor beryglus ydyw. 

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 20 Hydref, 2019