Achub y ‘Big Dog’

O’r cychwyn, un ferch oedd gan Jim Hacker yng nghyfresi comedi Yes Minister a Yes Prime Minister. Ond mewn un rhaglen dywed ei fod am dreulio mwy o amser gyda’i blant.  Sut allai’r awduron fod mor flêr? Oedden nhw’n disgwyl i ni gredu y gellid cael prif weinidog na wyddai sawl plentyn sydd ganddo? Ac oedden nhw wir yn disgwyl i ni gredu y gallai clown, nad oedd yn meddwl am ddim ond ei les a’i yrfa ei hun, ddod yn brif weinidog? Ac yntau’n mynd o un helynt i’r llall, hawdd credu mai un o syniadau Hacker fyddai Operation Save Big Dog a’i bwriad i achub croen y Prif Weinidog trwy feio a diswyddo pobl eraill am ei gamgymeriadau o. Trueni pethau ydi mai cynllun diweddaraf Boris Johnson ydyw i gadw ei swydd.

Roedd y Big Dog yn gwingo yn Nhŷ’r Cyffredin ddydd Mercher. Un o’r bobl a fu’n ddeifiol ond yn gyfiawn a theg ei feirniadaeth ohono yno oedd Chris Bryant, Aelod Seneddol Rhondda. Mewn cyfweliad teledu’n ddiweddarach y diwrnod hwnnw dywedodd Mr Bryant, a fu ar un adeg yn offeiriad yn Eglwys Loegr, bod y Prif Weinidog eisiau bod y ‘jovial jolly chap in Britain who’s  coming to bring home to everybody … like a latter day Jesus Christ’. Ceisio dweud oedd o fod y Prif Weinidog am i bawb feddwl amdano fel yr un sy’n rhoi i bawb bopeth a ddymunant. Ond os oedd ei feirniadaeth o Mr Johnson yn dreiddgar, roedd y gymhariaeth â’r Iesu’n anffodus a dweud y lleiaf.

Yn un peth, nid rhoi popeth i bawb er mwyn ei boblogrwydd ei hun a wna Crist y Testament Newydd.  Wrth alw ar bobl i edifarhau a’u rhybuddio i droi at Dduw, y peth olaf ar ei feddwl oedd ei ddiogelu ei hun a’i statws.

Ac yn sicr, nid ei ddiogelu ei hun ar draul eraill a wnaeth ein Gwaredwr. Ni ddaeth i’r byd er mwyn bod y Big Dog na’r Top Dog’. Dod i wasanaethu a wnaeth, gan ei dlodi ei hun er mwyn eraill. Mor wahanol i bob Big Dog daearol sy’n rhoi eu buddiannau eu hunain yn gyntaf.  Os bu Big Dog Sryd Downing yn fodlon i eraill gael eu beio am ei fethiannau o, ac os yw’n cynllwynio ar hyn o bryd i eraill dalu’r pris am ei droseddau o, mor wahanol ydyw i’r Iesu. Byddai wedi bod yn gwbl amhosibl i’r Iesu feio unrhyw un am ei droseddau o, wrth reswm, gan na chyflawnodd erioed na phechod na bai. Yr hyn sy’n gyfan gwbl wahanol am yr Iesu, a’r hyn sy’n ganolog i newyddion da’r Efengyl, ydi ei fod o wedi cymryd y bai am droseddau pobl eraill. Ystyriwch! Dyn di-fai a Mab Duw’n mynd yn gyfrifol am bechod pobl eraill – pobl fel chi a minnau – ac yn bodloni i gymryd ei gosbi am y pechodau hynny. Nid ar ei warchod na’i achub ei hun yr oedd ei fryd ond ar achub eraill rhag y golledigaeth a fyddai fel arall yn eu hwynebu. 

Nid rhyw ‘jovial jolly chap’ mo’r Iesu, ond Brenin ac Arglwydd a Mab Duw sy’n ei ddarostwng ei hun ac yn ei roi ei hun i farw trosom. 

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 16 Ionawr 2022

Amhosibl?

Dyna fore cynhyrchiol: tystysgrif MOT i’r car ac erthygl i minnau.

“Amhosibl? Fedra i mo’i weld.” Dyna oedd ar y poster yn stafell arddangos y garej: geiriau Sbaenwr o’r enw Aitor Francesena sy’n dal i syrffio er iddo golli ei olwg pan drawyd ef gan don enfawr. Un o bedwar person sy’n rhan o ymgyrch hysbysebu cwmni Toyota ydi Aitor. Robert Marchand, beiciwr 107 oed; Simona Atzori, dawnswraig ddi-freichiau; a Lily Rice, athletwraig gadair olwyn ydi’r tri arall. Mae’r hyn a wnânt yn ymddangos yn amhosibl i’r mwyafrif ohonom, ond nid iddyn nhw. A honiad y cwmni ydi bod ei gar hydrogen newydd, y Mirai, hefyd yn cyflawni’r ‘amhosibl’ trwy allyrru dim ond dafnau o ddŵr.  Nid dyna’r car a enillodd ei dystysgrif ddydd Iau!

Wnes i ddim deall geiriau’r poster ar unwaith gan na fedrwn, o’r ongl yr oeddwn i’n edrych arno, weld y marc cwestiwn.  Y geiriau a welwn i dros y llun o Aitor yn syrffio oedd, ‘Amhosibl. Fedra i mo’i weld.’ Wrth gwrs, fedrai’r dyn dall ddim gweld y môr glas a’r tonnau gwyllt. Be oedd a wnelo hynny â’r un car?  Ond yna mi welais y marc cwestiwn! ‘Amhosibl?’  Holi wna Aitor ydi hi’n amhosibl i ddyn dall syrffio, a’i ateb pendant ydi ‘Fedra i mo’i weld’.  Nid am un eiliad y mae o’n gweld y peth yn amhosibl.

Byddai’n dda i Gristnogion wrth fesur o olwg Aitor a Robert a Simona a Lily ar bethau. Os oes gan rywrai sail dros gredu bod yr amhosibl yn bosibl, Cristnogion yw’r rheiny a hwy’n dilyn yr Iesu a ddywedodd, ‘Gyda Duw y mae pob peth yn bosibl’ (Mathew 19:26).

Mae Cristnogion mor dueddol o gefnu ar Dduw. Ydi hi’n amhosibl i bobl sy’n ‘syrthio ganwaith i’r un bai’ roi heibio hen bechodau a bod yn fwy ffyddlon a duwiol?  ‘Fedra i mo’i gweld felly.’ Trwy ffydd, gallwn ddeud bod pob peth yn bosibl gyda Duw.

Aeth tröedigaethau yn ddieithr yn ein plith, a phrin yw’r bobl a enillwyd i deulu Duw o fewn cof y mwyafrif ohonom. Ond ydi hi’n amhosibl i ni weld o’r newydd bobl yn troi mewn ffydd at yr Arglwydd Iesu Grist a’i anwylo?  ‘Fedra i mo’i gweld felly.’ Mae ffydd yn ein galluogi i ddeud bod pob peth yn bosibl gyda Duw.

Mae llesgedd os nad marweidd-dra’r Eglwys Gristnogol yn ein gwlad yn amlwg ers blynyddoedd. Ond ydi hi’n amhosibl i Dduw pob gallu fywhau ei waith drachefn?  ‘Fedra i mo’i weld felly.’ Mae ffydd yn ein hargyhoeddi bod pob peth yn bosibl gyda Duw.

Boed i Dduw ein gwneud yn bobl sy’n mynnu deud am yr ‘amhosibl’, ‘Fedra i mo’i weld’. A thrwy nerth fy Nuw y dywedaf innau, ‘Fedra i ddim, a wnaf fi ddim credu na all Duw weithio’n rymus yn ei Eglwys ac yn ei fyd, a hyd yn oed mewn pechadur fel fi fy hun’.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 09 Ionawr 2022

Y flwyddyn newydd

Braf yw mynd am dro ar hyd llwybrau cyfarwydd. Mae yna ddiogelwch a chysur yn yr hen lwybrau a adwaenwn yn dda.  Ond ar brydiau, mae’n dda cael cyfle hefyd i grwydro llwybrau na fuom arnynt o’r blaen, a mynd i lefydd gwahanol a mwynhau golygfeydd  newydd.  A chafodd lawer ohonom gyfle i wneud hynny dros yr un mis ar hugain diwethaf, ac yn arbennig felly yn ystod wythnosau’r Cloi Mewn ar ddechrau’r cyfnod hwnnw. Mae yna fwynhad mawr i’w gael wrth fynd ar grwydr heb wybod i ble mae’r llwybr yn arwain na beth sydd i’w weld ar y ffordd.

Mae llwybr y flwyddyn newydd o’n blaen.  Llwybr anghyfarwydd ydyw, a ninnau heb gerdded y ffordd hon o’r blaen.  Wyddom ni ddim pa olygfeydd na pha ddigwyddiadau sy’n aros amdanom ar hyd y llwybr hwn.  Gall hyn olygu cyffro; ond gall hefyd olygu  pryder, a hyd yn oed ofn.  Does gan yr un ohonom y syniad lleiaf beth a ddigwydd dros y misoedd nesaf wrth i ni anturio ar hyd llwybrau 2022. 

Mentro ar lwybrau newydd yr oedd cenedl Israel hefyd wrth iddi groesi’r Iorddonen i wlad yr addewid wedi i’r bobl ddod o’r Aifft.  Ac er eu cysur, dyma a ddywedwyd wrthynt, “Tir y mae’r Arglwydd eich Duw yn gofalu amdano yw hwn, a’i lygaid yn wastad arno o ddechrau blwyddyn i’w diwedd” (Deuteronomium 11:12).  Roedd y tir yn ddieithr iddynt hwy, ond nid i Dduw.  Gwyddai Duw amdano, ac yr oedd ei lygaid arno bob munud o bob dydd. Ac roedd hynny’n ddiogelwch a chysur mawr i’r genedl.

Llwybr y mae ein Tad Nefol yn   gwybod y cyfan amdano yw llwybr y flwyddyn newydd hon.  Mae Ef yn gwybod beth a ddigwydd eleni: mae’r cyfan yn hysbys iddo eisoes.  Mae ei lygaid ar y flwyddyn newydd hon.  Bydd yn gofalu amdani eto. A’n cysur mwyaf yw y bydd yr Arglwydd Dduw yn gofalu amdanom ninnau hefyd o ddechrau’r flwyddyn i’w diwedd. 

Ymddiried ynddo bob dydd fydd ein braint, gan wybod y rhydd Duw ei nerth a’i ras yn ôl angen pob dydd.  Dyma gyfle heddiw i ddeisyf bendith yr Hollalluog ar oriau a dyddiau’r flwyddyn sydd newydd wawrio. Gyda chynulleidfa’r eglwys, ac ar ein pen ein hunain, gallwn gydnabod mai yn llaw Duw y bydd ein holl ddiddanwch a’n nerth ar hyd ei misoedd maith.  Beth bynnag ein hamgylchiadau a ble bynnag ydym heddiw, galwn ar Dduw i’n harwain a’n bendithio. Ac wrth wneud hynny, diolchwn hefyd am y gofal a’r bendithion a gafwyd yn ystod y flwyddyn a aeth heibio. O fewn cylchoedd bychain ein heglwysi a’n cydnabod, bu hon fel pob blwyddyn arall yn gymysg o’r llon i rai a’r lleddf i eraill, ond trwy’r cwbl, gobeithio, mi brofwyd ffyddlondeb a chynhaliaeth yr Arglwydd. Eleni, boed i ni brofi o’r newydd y nerth a’r gobaith sy’n synnu hyd yn oed y ffyddlonaf o bobl Dduw.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 02 Ionawr 2022

Wedi ei dorri

Cawsom Ysgol Sul arall trwy gyfrwng Zoom y Sul diwethaf. Roedd yn gyfle da i gyflwyno Stori’r Geni i’r plant; cafodd y plant hwythau hwyl ar wneud gwaith crefft; a chefais innau destun ar gyfer yr erthygl hon!

Diolch i Susan, a oedd yn arwain y cyfan, roedd gan y plant lond bag o waith crefft, a buont yn brysur yn gwneud y gwahanol grefftau. Yn eu plith roedd cardiau siâp calon neu seren a sticeri i’w gludo arnynt. Ar y sticeri roedd lluniau o olygfa’r Geni, yn cynnwys gwŷr doeth a chamelod a bugeiliaid a defaid a phreseb. Roedd pawb wrthi’n ddygn. ond yna clywyd un o’r plant yn dweud ei bod wedi torri un o’i sticeri. “Pa un?” meddai Susan.  A’r ateb?  “Y baban Iesu.”

Mae yna rywbeth prydferth am sticeri glân, lliwgar, a does ryfedd bod plant yn mwynhau eu defnyddio.  Yn amlwg, felly, roedd sticer wedi torri’n siom i blentyn ar ganol gwaith crefft. Mae’n siŵr y byddai llai o boendod pe byddai un o’r defaid neu’r camelod wedi ei dorri. Ac eto, roedd yn addas iawn mai’r sticer arbennig hwn a dorrwyd.

Y Nadolig hwn eto, mae golygfa’r preseb ym Methlehem wedi denu sylw pobl o bob oed. Fe’i gwelsom ar gardiau, mewn llyfrau a chylchgronau, ac mewn modelau mawr a bach. Mae’r doethion a bugeiliaid Playmobil yn eu lle arferol ar ben y piano acw ers wythnos bellach. Mae’r lluniau a’r modelau’n amlwg yn ddeniadol a hardd ac yn awgrymu sefyllfa ddelfrydol, os braidd yn anarferol. Yn amlwg, mae yna ramant od ynghylch y syniad o faban bach yn gorwedd mewn preseb a phobl ddieithr yn dod o bell ac agos i’w weld.

Ond roedd pethau’n bell o fod yn hardd a delfrydol, ac mae’r sticer a dorrwyd yn ein hatgoffa mai’r un a gâi ei dorri oedd baban y preseb, a ddaeth yn Waredwr ac y dywedwyd amdano y byddai’n ‘gwared ei bobl oddi wrth eu pechodau’ (Mathew 1:21). Amdano y proffwydwyd: ‘Roedd wedi ei ddirmygu a’i wrthod gan eraill, yn ŵr clwyfedig, cyfarwydd â dolur; yr oeddem fel pe’n cuddio’n hwynebau oddi wrtho, yn ei ddirmygu ac yn ei anwybyddu. Eto, ein dolur ni a gymerodd, a’n gwaeledd ni a ddygodd – a ninnau’n ei gyfrif wedi ei glwyfo a’i daro gan Dduw, a’i ddarostwng. Ond archollwyd ef am ein troseddau ni, a’i ddryllio am ein camweddau ni; roedd pris ein heddwch ni arno ef, a thrwy ei gleisiau ef y cawsom ni iachâd’ (Eseia 53:3-5).

Rydym wedi hen lanhau’r ‘man lle’r oedd y plentyn’ (Math. 2:9) a’r preseb y’i gosodwyd ynddo ‘am nad oedd lle iddynt yn y gwesty’ (Luc 2:7). Mae’n debyg ei bod yn futrach yno nag a awgrymir gan ein lluniau ni; ac mae prydferthwch ein modelau’n cuddio’r dioddefaint a ddeuai i ran y baban. Oherwydd, er prydferthed bywyd glân a pherffaith y baban hwn o’i breseb i’w groes, hagrwch a’i harhosai, ac ar Galfaria byddai’r Iesu’n cael ei daro a’i dorri a’i ladd. Ac eto, yn y torri hwnnw hyd yn oed y gwelwn ei wir brydferthwch: prydferthwch ei aberth; prydferthwch yr Iawn a wnaeth dros ein pechodau; prydferthwch ei benderfyniad i gyflawni ewyllys ei Dad; prydferthwch ei gariad atom. Newyddion rhyfeddol yr Ŵyl ydi hyn: daeth baban Bethlehem i’r byd i fyw a marw trosom. Rhan fawr o ddirgelwch ein Ffydd ydi’r prydferthwch a welir yn aberth ac ym marwolaeth Iesu Grist trosom.  

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 19 Rhagfyr 2021

Ymgodymu

Fûm i erioed yn aelod o glwb llyfrau ond gallaf feddwl mai un o’r pethau gorau am glwb felly yw’r cyfle a gaiff yr aelodau i ddarllen amrywiaeth o lyfrau o wahanol arddull ac ar wahanol bynciau. A chan fod yn eu plith lyfrau na fydden nhw o reidrwydd wedi eu dewis eu hunain mae’n debyg bod yr ymateb iddynt yn amrywiol iawn, gyda rhai llyfrau’n plesio ac eraill yn cael llai o groeso o lawer.  Ond gall yr un peth fod yn wir am lyfrau a ddewiswn ni ein hunain, gyda rhai’n taro deuddeg ac eraill yn bell o wneud hynny; rhai’n ddifyr ac eraill yn ddiflas; rhai’n hynod o ddarllenadwy ac eraill yn cael eu rhoi o’r neilltu cyn diwedd y bennod gyntaf. 

Gall perthynas pobl â’r Beibl fod yn debyg. Ac nid sôn wyf yma am bobl nad ydynt yn credu yn Nuw a phobl nad ydynt yn derbyn mai Gair Duw yw’r Beibl. Nid oes disgwyl i bobl felly ymateb yn gadarnhaol i’r llyfr hwn. Sôn wyf am bobl sy’n credu yn Nuw a phobl sy’n credu mai Gair y Duw Byw yw’r Beibl: pobl a chanddynt y parch mwyaf posibl at y llyfr hwn.

I’r bobl hynny, y Beibl heb os yw’r llyfr pwysicaf a mwyaf gwerthfawr o holl lyfrau’r byd am y rheswm syml mai Gair Duw ydyw. Neges Duw ydyw o’i ddechrau i’w ddiwedd, a phob darn a phob sillaf ohono wedi ei roi i ni gan Dduw ei hun. Ac o’r herwydd mae’n llyfr i’w groesawu a’i gofleidio am mai ynddo a thrwyddo y mae Duw’n ein goleuo amdano’i hun. Yn y Beibl y mae Duw wedi ei ddatguddio’i hun i ni: mae’n dweud wrthym ac yn dangos sut un ydyw, yn ei gariad a’i ddaioni a’i sancteiddrwydd a’i ffyddlondeb. Ac wrth ei ddarllen, daw’r goleuni a gawn ar wirioneddau mawr am Dduw a’i Fab Iesu â chysur a llawenydd amhrisiadwy. Mae’r Beibl yn llyfr y mae Cristnogion yn aml yn awchu am ei ddarllen a myfyrio ynddo.

Ond nid dyna ydi ymateb pobl ffydd bob amser i’r llyfr hwn gan fod Gair Duw nid yn unig yn dwyn gobaith a chysur i ni ond yn ein hanesmwytho a’n blino hefyd. Mae’n sicr yn gwneud hynny trwy ein hargyhoeddi o’n beiau a’n methiant i garu Duw fel y dylem. Ac mae’n gwneud hynny hefyd trwy ddweud rhai pethau nad ydym ni am eu clywed, yn cynnwys rhai pethau am Dduw a’n perthynas ag ef. Oherwydd un peth y mae’r Gair yn fuan iawn yn ein gorfodi i’w wneud yw derbyn bod Duw ei hun yn medru bod yn wahanol iawn i’n syniadau ni amdano.  Mae Duw’r Beibl yn dweud a gwneud rhai pethau na fyddem ni’n eu dychmygu. A phethau hefyd na fynnwn ni ohonom ein hunain eu derbyn na’u credu.

A’r parch sydd gennym at y Beibl a’r argyhoeddiad mai Gair Duw ydyw sy’n peri’r anesmwythyd. Mae’r sawl nad yw’n cyfrif mai dyna ydyw yn medru gwrthod unrhyw beth yn y llyfr hwn nad yw’n dderbyniol ganddo. Y gred mai Gair Duw ydyw sy’n gwneud i ni’n aml ymgodymu â’r llyfr er mwyn dod yn fwy sicr o’i neges fawr.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 12 Rhagfyr 2021