Meddwl y groes

Rhagfyr 8, 2019

Wedi’r mis o ymgyrchu a thrafod a dadlau mae diwrnod yr Etholiad wrth y drws. Roedd canran uchel o’r etholwyr yn gwybod dros bwy y byddent yn pleidleisio cyn cyhoeddi’r Etholiad o gwbl.  Mae rhai wedi newid eu meddwl ers hynny ac yn debygol o bleidleisio dros blaid wahanol i’r un y bwriadwyd ei chefnogi.  Ond mae eraill yn dal heb benderfynu beth i’w wneud. Fel ym mhob Etholiad Cyffredinol arall, bydd rhai’n mynd i’w gorsaf bleidleisio heb wybod pa ymgeisydd neu pa blaid a gaiff eu pleidlais. Ac unwaith eto, bydd  llawer yn cyfaddef mai ar y funud olaf un, pan oedd y papur pleidleisio a’r bensel yn eu dwylo, y penderfynon nhw ym mha flwch i osod y groes. Mewn rhai etholaethau, mae’n bosibl mai ar y pleidleisiau munud olaf hyn y bydd yr holl ganlyniad yn dibynnu; ac o gofio mai pleidleisiau cwbl fympwyol fydd llawer ohonynt mae rhywbeth hynod o ddigalon ynglŷn â’r cyfan. Ond dan y drefn etholiadol sydd ohoni mae pob croes gyfwerth â’i gilydd, a gall fod mai pleidleisiau heb fawr o feddwl y tu ôl iddynt a fydd yn troi’r fantol.

Nid oedd dim mympwyol ynglŷn â chroes ein Harglwydd Iesu Grist. Nid rhywbeth a ddigwyddodd yn annisgwyl oedd hi. Nid canlyniad digwyddiadau eraill ydoedd. Ac nid rhywbeth nad oedd yna feddwl y tu ôl iddi mohoni. Dyma groes a oedd yn ffrwyth meddwl Duw ei hun.  Dyma groes y bodlonodd Iesu i’w chario a’i dioddef wedi cyfri’r gost ac yn llawn sylweddoli beth yr oedd yn ei olygu.  

Braint yw bwrw pleidlais, a gweithred syml yw torri croes ar ddarn o bapur. Mae rhai ohonoch wedi gwneud hynny eisoes trwy gwblhau eich pleidlais bost. Bydd y gweddill ohonom yn gwneud hynny ddydd Iau gobeithio. Yr unig ymdrech a fydd yn ofynnol yw cyrraedd yr orsaf bleidleisio, torri croes ar bapur a phlygu’r papur a’i roi yn y blwch priodol. Braint yw hi i ni wybod fod Iesu Grist wedi dwyn ei groes trwy ymdrech fawr: yr ymdrech fwyaf a gaed erioed. Oherwydd nid gwaith hawdd oedd dod i’n byd a byw ei holl fywyd gan wybod mai croes fyddai diwedd ei daith ddaearol. Nid gwaith hawdd oedd wynebu Calfaria a’r farwolaeth boenus ar groes.

Y peth hawsaf yn y byd yw taro croes ar bapur, boed honno bleidlais neu ddarlun o groes Iesu ei hun. Ond i Iesu ei hun, y peth anoddaf oll oedd cymryd y groes ar ei ysgwyddau gan wybod y byddai’n cael ei hoelio wrthi ac yn marw arni o fewn dim. Yn nhymor yr Adfent, da yw cofio mai cael ei eni i farw a wnaeth baban Bethlehem. Tu ôl i’r cyfan – tu ôl i’w enedigaeth a’i fywyd a’i farwolaeth a’i atgyfodiad – yr oedd holl feddwl ei Dad perffaith, Duw cariadus a doeth a’i hanfonodd yn Waredwr i’r byd. Tu ôl i’r groes hon yr oedd bwriad meddylgar a dirgel Duw i ddarparu gobaith i bobl fel ni sy’n pechu’n fympwyol ac yn crwydro’n ddifeddwl oddi wrtho.  Ei groes ef a drodd y fantol trwy sicrhau gobaith i bechaduriaid a fyddai fel arall yn gwbl ddiobaith.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 08 Rhagfyr, 2019


Na foed cywilydd

Rhagfyr 1, 2019

Un o ddatganiadau mwyaf cofiadwy’r Testament Newydd yw, ‘Nid oes arnaf gywilydd o’r Efengyl’ (Rhufeiniaid 1:16). Un o Gristnogion amlycaf y ganrif gyntaf, Paul, a’u dywedodd, gan egluro, ‘Oherwydd gallu Duw yw hi ar waith er iachawdwriaeth i bob un sy’n credu, yr Iddewon yn gyntaf a hefyd y Groegiaid’. O ddarllen neu glywed y geiriau mi ddywedwn innau ar unwaith, ‘Amen’. Yr Efengyl, wedi’r cyfan, yw sylfaen fy ngobaith a’m hyder. Hi yw sylwedd fy nghysur a’m llawenydd dyfnaf. Hi fu’n sail i’m pregethu dros y blynyddoedd. Hebddi, mi wn y byddai holl drywydd fy mywyd wedi bod yn wahanol. Na, nid oes arnaf gywilydd ohoni.

Nid oes arnaf gywilydd o’i mawredd: y newyddion da am allu Duw yw hi. Nid syniadau na gweithgaredd dynol yw’r Efengyl ond gweithgaredd achubol y gwir a’r unig Dduw Byw. Nid oes arnaf gywilydd o’i rhyfeddod, a hithau’n cynnig popeth y mae ‘iachawdwriaeth’ yn ei olygu: maddeuant, cymod, cysur, llawenydd, heddwch, gobaith a llawer mwy. Ac nid oes arnaf gywilydd o’i symlrwydd, a hithau’n cyhoeddi fod yr holl bethau hyn sy’n rhan o’r bywyd Cristnogol yn eiddo i bwy bynnag sy’n credu yng Nghrist. Ydi, mae’r cyfan ar ein cyfer trwy ffydd yn Iesu Grist, ac nid trwy ymarfer defodau crefyddol na chyflawni gweithredoedd moesol na meistroli gwybodaeth ddiwinyddol. Ei symlrwydd yw ei gogoniant: y mae holl fendithion gras a chariad Duw yn eiddo i bawb sy’n credu yn y Gwaredwr.

Ond weithiau, dim ond weithiau, mae symlrwydd gorchymyn ac addewid yr Efengyl yn destun cywilydd. Pan fydd rhai am gymhlethu pethau, a gwneud Cristnogaeth yn ymchwil ysbrydol a chrefyddol pob unigolyn am Dduw yn hytrach na datguddiad Duw ohono ei hunan yn ei Fab. Pan fydd eraill yn dadlau bod ein Hefengyl yn llawer rhy simplistig i bobl wybodus yr unfed ganrif ar hugain os mynnwn ddal i gredu mai’r Beibl yw sail y cyfan a gredwn am Dduw a’n perthynas ag Ef. Pan fydd rhai’n ein cyhuddo o lynu wrth ddysgeidiaeth hynafol a chyntefig am groes waedlyd a bedd gwag yn lle cofleidio syniadau a dehongliadau newydd. Pan fydd eraill yn dadlau mai peth eilradd yw ffydd (a hyd yn oed beth diystyr a pheryglus), ac mai gweithredoedd yw dechrau a diwedd y bywyd Cristnogol.

Ydi, weithiau mae’n demtasiwn i fod â chywilydd o’r Efengyl hon. Ydi hi mor syml â hyn? Oes modd ei chrynhoi mewn ychydig eiriau? Ai digon dweud, ‘Cred yn yr Arglwydd Iesu Grist, a chadwedig fyddi’ (Actau 16:31). Ydi; oes; ac ydi eto. Y mae’r Efengyl yn glir a syml: yn fwriadol felly wrth gwrs er mwyn i ni fedru gweld cariad Duw a’r hyn a wnaeth trosom yn Iesu Grist. Mae’n fwriadol felly er mwyn i bawb fedru ei chredu; hen ac ifanc, dysgedig ac annysgedig, doeth a ffôl, drwg a da. Ac os nad oes arnat gywilydd o’r Efengyl, ‘Na foed cywilydd arnat roi tystiolaeth am ein Harglwydd’ (2 Timotheus 1:8).

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 01 Rhagfyr, 2019


Gwirio’r gwir

Tachwedd 24, 2019

O’r un stabl wleidyddol y daw Michael Gove a Dominic Raab, ac mae’r ddau mor beryglus â’i gilydd. Nid eu barn am Brexit nac unrhyw un o’r polisïau y maent yn eu cyhoeddi wrth wynebu’r Etholiad Cyffredinol sy’n gwneud i mi ddweud hyn amdanynt ond rhywbeth llawer mwy sylfaenol.

Michael Gove a ddywedodd ym mis Mehefin 2016 ‘bod pobl y wlad hon wedi cael digon ar arbenigwyr’. Mi wnaeth y geiriau hynny ddrwg mawr gan iddynt gyfrannu at wanhau hyder pobl yn yr union rai sydd i fod i ddeall materion gwleidyddol ac economaidd cymhleth. Yn lle gwrando ar rai sy’n gwybod yn well na nhw eu hunain, aeth pobl i gredu bod eu barn nhw, hyd yn oed os nad oedd yn seiliedig ar wybodaeth na dealltwriaeth, cystal pob tamaid â barn yr ‘arbenigwyr’ yr oedd Gove yn eu condemnio.  Mae modd priodoli llawer o’r llanast gwleidyddol presennol i’r duedd a ddaeth yn sgil geiriau Gove i anwybyddu’r hyn a ddywed pobl sydd â gwybodaeth arbenigol.

Wedi’r holl sôn a fu dros y misoedd diwethaf am gelwyddau a newyddion ffug, yr oedd yn dda clywed yr alwad, yn y cyfnod Etholiadol hwn, am yr angen i wirio’r datganiadau a wneir gan wleidyddion. Mae mwy nag un gwefan ddefnyddiol y gellir eu defnyddio i weld a yw’r hyn a ddywedir, gan wleidyddion o bob plaid, am bob math o bynciau yn gywir ai peidio. Ond nos Lun, gwelwyd tanseilio hyd yn oed y gwasanaethau ‘gwirio’r gwir’ (neu’r fact checkers) hyn.  Yn ystod y ddadl deledu rhwng arweinyddion y Blaid Geidwadol a’r Blaid Lafur newidiwyd enw un o gyfrifon Twitter  Pencadlys y Blaid Geidwadol i factcheckUK gan roi’r argraff fod sefydliad annibynnol yn cywiro datganiadau arweinydd y Blaid Lafur. Gweithred dwyllodrus oedd hon heb os, a thrist oedd clywed Dominic Raab yn cyfiawnhau’r twyll hwnnw ar y teledu drannoeth. Nid yn unig y mae o a’i blaid wedi tanseilio hyder pobl mewn gwefannau o’r fath, y maent hefyd wedi llwyddo i leihau gwerth ffeithiau cywir a dibynadwy, gan ei gwneud yn haws i wleidyddion ddal ati i wneud datganiadau ffug a chyflwyno ffeithiau anghywir.

Mi ddylai hyn oll fod yn bryder i bawb ohonom, ac yn arbennig i Gristnogion ac unrhyw un sy’n dal i gredu fod y gwir, ym mhob maes, yn parhau’n bwysig. Yn enw pob rheswm, peidiwn â diystyru barn pobl a ddylai wybod yn well na ni; a daliwn i fynnu fod y fath beth â’r gwir. Ac onid ffrwyth geiriau Gove a Raab a’u tebyg yw’r hyn a glywyd ar Question Time nos Iau pan oedd dyn yn y gynulleidfa yn gweiddi, yn gwrthod gwrando ar neb, ac yn mynnu mai fo oedd yn iawn, er ei fod yn gwbl anghywir ei ffeithiau? Rhaid cydymdeimlo â’r dyn, gan fod Gove a Raab ac eraill wedi rhoi pob hawl iddo gredu ei fod yn gwybod cystal â neb a bod ei ‘ffeithiau’ o mor gywir ag eiddo neb arall. Ac nid gyda gwleidyddiaeth yn unig y mae angen gwerthfawrogi’r gwir a gofalu ei warchod.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 24 Tachwedd, 2019


Dosbarth o 63

Tachwedd 17, 2019

Does a wnelo’r peth â ni yng Nghymru, ond mentraf gyfeirio ato beth bynnag. Pennawd yr erthygl a ddenodd fy sylw: ‘63 o ddisgyblion mewn dosbarth ysgol gynradd’. Tybiais mai stori oedd hi am ysgol mewn trafferthion ariannol yn gorfodi athrawon a disgyblion i weithio dan amodau amhosibl. Dim o’r fath beth! Ysgol academi lewyrchus yn Nyfnaint oedd hi, wedi dewis ffurfio dosbarth Blwyddyn 6 enfawr ac iddo ddwy athrawes a dau gymhorthydd. Nid yw’n berthnasol i ni yng Nghymru gan nad oes yma (nac yn yr Alban na Gogledd Iwerddon) ysgolion academi fel yn Lloegr. Mae’r llywodraethau datganoledig wedi ymwrthod â’r syniad o academïau gan farnu mai ymdrech ydynt i breifateiddio addysg a rhoi, yn anorfod, fanteision mawr i rai ysgolion ar draul eraill. Un awgrym fod hynny’n wir am yr ysgol dan sylw yw’r ffaith fod y dosbarth o 63 disgybl yn cael ei ddysgu mewn ystafell sy’n union fel darlithfa prifysgol, a bod gan bob un o’r plant gyfrifiadur gwerth £750 o’i flaen. Gwerth £47,200 o gyfrifiaduron mewn un dosbarth! Mae’r sinig ynof yn gwneud i mi holi pam fod erthygl mor gefnogol i’r syniad o academïau wedi ei chyhoeddi yn ystod cyfnod Etholiad Cyffredinol.

Roedd yr erthygl yn f’atgoffa nad yw popeth o reidrwydd yn union fel y mae’n ymddangos. Roeddwn wedi fy nghalonogi’n ddiweddar o weld bod rhagor o bobl nag arfer yn troi at wefan yr Ofalaeth. Ond siom oedd deall bod, ambell ddiwrnod, fwy o ‘ymweliadau’ o’r America nag o Gymru. Mae hyn o bosibl yn awgrymu fod yna ragor nag a ddychmygwn i o drigolion yr Unol Daleithiau’n awyddus i ddarllen am bethau’r Ffydd yn Gymraeg. Ond mae’n fwy tebygol mai dod at y wefan yn ddamweiniol a wnânt, ac nad yw’r ystadegau sy’n nodi’r defnydd o’r wefan mor iach wedi’r cyfan.

Na, nid yw popeth o reidrwydd fel yr ymddengys. Ac mae’r Efengyl yn ein hatgoffa fod angen diolch am hynny. Pan hoeliwyd Iesu Grist wrth groes roedd yn ymddangos fod y cyfan ar ben iddo fo a’i ddilynwyr. Roedd ei elynion wedi cael gwared ohono, a gobeithion ei ddisgyblion wedi eu chwalu. Roedd yr Athro a’r Arweinydd a’r Meddyg Mawr wedi ei ladd a’i orchfygu. Ond mor gwbl wahanol oedd y gwir. Yr un a hoeliwyd wrth bren oedd Rhyddhäwr pechaduriaid; yr un a orchfygwyd oedd Concwerwr angau; yr un a laddwyd oedd Rhoddwr Bywyd. Nid newyddion digalon am ddiwedd torcalonnus yw’r gair am y groes ond newyddion da am yr Un a oedd ar y groes honno’n cyflawni’r gwaith y daethai i’r byd i’w wneud. Yr union olygfa sy’n awgrymu diwedd a cholled yw sail y gobaith sydd gennym fel Cristnogion am ddechrau newydd ac ennill tragwyddol. Dyma ryfeddod yr Efengyl, a’m rheswm innau dros ddweud gyda’r Apostol Paul i mi ddewis ‘peidio â gwybod dim yn eich plith ond Iesu Grist, ac yntau wedi ei groeshoelio’ (1 Corinthiaid 2:2). Ac y mae a wnelo hynny â ni, ac â phawb.   

Cliciwch yma   https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 17 Tachwedd, 2019

https://gronyn.wordpress.com/gronyn/


Y gwirionedd

Tachwedd 10, 2019
Mandatory Credit: Photo by James Veysey/Shutterstock (10433676cn) Boris Johnson Conservative Party Conference, Manchester, UK – 02 Oct 2019

Heb os, yr oedd Prif Weinidog y Deyrnas Unedig yn bwriadu ‘gwneud Brexit’ erbyn diwedd Hydref. Dyna oedd ei fwriad.  Roedd o’n annoeth yn dweud hynny mor bendant.  Roedd o’n hynod o ffôl ac anghyfrifol wrth ddweud y byddai’n well ganddo fod yn ‘farw mewn ffos’ na pheidio â gwneud hynny. Ond doedd o ddim yn dweud celwydd: dyna oedd ei fwriad, ond ei fod wedi methu â rhagweld mor anodd y byddai hynny. Yn hyn o beth, y mae’n debyg i lawer o wleidyddion a wnaeth addewidion ond a fethodd â’u cadw am wahanol resymau ac oherwydd pob math o amgylchiadau. Dros y mis nesaf cyn yr Etholiad bydd gwleidyddion yn addo pob math o bethau, a’r mwyafrif ohonynt yn llawn bwriadu cyflawni’r addewidion hynny. Daliaf i gredu fod canran uchel o’r ymgeiswyr seneddol yn ddiffuant eu hawydd i wasanaethu eu hetholwyr a’u cymunedau.

Nid methiant y Prif Weinidog i gadw ei addewidion yw’r pryder mwyaf.  Mae cymhlethdodau’r byd gwleidyddol yn golygu ei bod yn aml yn amhosibl i wleidyddion gadw’r addunedau a wnânt adeg Etholiad Cyffredinol.  Mwy o bryder o lawer yw ei duedd i ddweud pethau nad ydynt yn wir.  Mae’n mynnu nad oedd eisiau etholiad o gwbl, er iddo alw’n aflwyddiannus amdano wythnosau’n ôl. Addawodd yn bendant i’w gefnogwyr o’r DUP na fyddai’n gwneud unrhyw wahaniaeth rhwng Gogledd Iwerddon a gweddill y Deyrnas Unedig er gwybod yn iawn fod y cytundeb a drafododd â’r Undeb Ewropeaidd yn gwneud yr union beth hwnnw. Mae llu o enghreifftiau eraill ohono’n dweud anwireddau, fel y dengys mwy nag un gwefan sy’n pwyso a mesur ei eirwiredd.

Mae dau beth yn achosi pryder mawr. Yn gyntaf, y ffaith nad oes ots gan y Prif Weinidog ddweud celwydd er mwyn cael yr hyn y mae o ei eisiau.  Yn ail, ac yn fwy brawychus, y ffaith fod miloedd lawer o bobl yn fodlon iddo raffu celwyddau dim ond iddo wneud digon o sŵn ac ymddangos yn arweinydd cryf a phenderfynol. Mor beryglus yw hi pan fo arweinydd yn gwybod nad oes raid iddo ymboeni am y gwir am fod ei ddilynwyr yn fodlon derbyn unrhyw beth a ddywed wrthynt.

Mor wahanol yw hi yn yr Eglwys, a ni’n credu ac yn gwasanaethu’r Iesu a ddywedodd, ‘Myfi yw’r gwirionedd’.  Un o hanfodion y bywyd Cristnogol yw mai tystio i’r hyn sy’n wir a wna dilynwyr Crist, a’r gwir hwnnw wedi ei ddatguddio i ni gan Dduw yn Y Beibl. Ym mhethau crefydd, mor bwysig yw pwyso a mesur popeth yn ôl y datguddiad hwn er mwyn osgoi cael ein cam arwain a’n twyllo. Trueni pethau yw bod gormod o bobl wedi mynd i drafferthion mawr am iddynt ddilyn arweinwyr a lwyddodd i’w hud a’u twyllo â gwyriad o grefydd a oedd wedi ei seilio ar gelwyddau yn hytrach nag ar y gwirionedd a ddatguddiodd Duw i ni yn ei Air ac yn ei Fab Iesu. Gofalwn mai pobl y gwirionedd ydym, o ran ein geiriau a’n gweithredoedd.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 10 Tachwedd, 2019


Cri am help

Tachwedd 3, 2019

Rwyf newydd ddysgu gair newydd; gair Saesneg y methais hyd yma â gweld gair Cymraeg cyfatebol iddo.  Cyn gorffen y golofn hon mi geisiaf feddwl am gyfieithiad i backronym. Ond y pethau pwysicaf yn gyntaf.

Berlin oedd y ddinas; 1906 oedd y flwyddyn; a’r union ddyddiad hwn oedd hi, y 3ydd o Dachwedd.  Wn i ddim faint o bobl oedd yn y Cynulliad Telegraff Di-wifr Rhyngwladol cyntaf na beth oedd rhychwant y trafodaethau. Ond fe wnaed o leiaf un penderfyniad o bwys trwy fabwysiadu’r Côd Morse am ‘SOS’ fel yr arwydd safonol ar gyfer llongau a oedd mewn trafferthion ar y môr ac mewn angen am gymorth brys. Cyn hynny, roedd gwahanol arwyddion yn cael eu defnyddio gan wahanol wledydd, ond gwelwyd angen am un arwydd amlwg a fyddai’n ddealledig i bawb ar draws y byd. Penderfynwyd y byddid o fis Gorffennaf 1908 ymlaen yn defnyddio’r ‘SOS’ a ddefnyddiwyd gynt gan longau’r Almaen.  Er hynny, cyndyn fu rhai cwmnïau a gwledydd i’w ddefnyddio; ac mae’n debyg mai wedi trychineb suddo’r Titanic ym mis Ebrill 1912 y newidiodd pethau ac y dechreuwyd defnyddio’r arwydd SOS yn gyffredinol. Anfonwyd hen arwydd (CQD) o’r Titanic yn ogystal â SOS.

Cri am help yw ‘SOS’, sut bynnag a chan bwy bynnag y caiff ei anfon.  Nid llongau’n unig sy’n ei ddefnyddio wrth gwrs, ac nid mewn Morse yn unig yr anfonir yr arwydd.  Pwy a ŵyr faint o bobl a achubwyd o beryglon o bob math wedi i rywrai glywed eu cri am gymorth trwy’r ‘SOS’. Galwad am help hefyd yw cri’r Cristion sy’n erfyn ar Dduw am faddeuant a derbyniad a nerth a gobaith. Beth wyddom ni tybed am yr argyfyngau a wnaeth i ni anfon ein ‘SOS’ ein hunain at y Brenin Mawr?  O ganol ein heuogrwydd a’n hunigedd a’n hofnau, ydym ni wedi galw ar Dduw i’n hachub a’n helpu?  Dychmygwn y rhyddhad a brofodd pobl a achubwyd rhag peryglon ar fôr ac ar fynydd.  Ond faint wyddom ni am y rhyddhad a’r llawenydd a ddaw wrth i Dduw ateb ein cri a’n hargyhoeddi o’i gariad a’i ras?  Y Duw sy’n clywed cri yw Duw a Thad ein Harglwydd Iesu Grist: Duw ydyw sy’n caru clywed ei bobl yn galw arno am gymorth. Beth bynnag ein hangen, gallwn alw arno; ond y gri ddyfnaf a mwyaf sylfaenol yw cri’r enaid ar i Dduw ein cadw’n ddiogel yn wyneb angau a’i fraw.  Yn hyn o beth, gellid tybio bod un ystyr a roed i ‘SOS’ yn addas, ‘Save Our Souls’. Ydi, mae ‘Achub ein heneidiau, O Dduw’ yn gri gywir a hanfodol o enau’r crediniwr.

Ond nid acronym o ‘Save Our Souls’ na ‘Save Our Ships’ na dim arall yw ‘SOS’. Backronym fyddai peth felly: rhoi arwyddocâd nad oedd yno’n wreiddiol i’r llythrennau.  Dylai’r ffaith mai yn yr Almaen y’i defnyddiwyd gyntaf ddangos nad geiriau Saesneg sydd wrth wraidd ‘SOS’.  Y gwir yw nad oes ynddo eiriau’r un iaith. A’r gair Cymraeg am backronym?  F’awgrym i ydi ‘bagronym’.    

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 03 Tachwedd, 2019


Tri deg naw

Hydref 27, 2019

Nifer llyfrau’r Hen Destament a’r ‘Steps’ yn un o nofelau John Buchan; blwyddyn dechrau’r Ail Ryfel Byd; a theitl un o ganeuon Queen. Ond fore Mercher diwethaf, clywyd am 39 arall. Yn Essex, cafwyd 39 o bobl yn farw yng nghefn lori. Credir bod y trelar wedi glanio ym mhorthladd Purfleet ryw awr a hanner cyn hynny.  Megis dechrau y mae’r ymchwiliad, ond mae’n amlwg mai pobl anobeithiol a oedd yn fodlon mentro’r cyfan er mwyn ceisio bywyd newydd yng ngwledydd Prydain oedd y 39 hyn.

Sôn am ugain o ofodwyr yn mentro i bellafoedd y bydysawd i chwilio am fydoedd newydd y mae’r gân ‘39’ gan Brian May a Queen. Cyfeirio at y flwyddyn a wna’r teitl: “In the year of ’39”.  Dychwelant ymhen canrif union, ond dim ond blwyddyn yn hŷn ydyn nhw wedi crwydro’r gofod! Tristwch y gân yw bod y bobl a adawsant ar y ddaear wedi marw; a chlywir un o’r gofodwyr yn hiraethu gan alw, ar ei wraig mae’n debyg:

“Don’t you hear my call

though you’re many years away

Don’t you hear me calling you”.

Wedi’r antur fawr o ddarganfod ym mhellafoedd y bydysawd “a world so newly born”, mae’r gân yn gorffen gyda geiriau dirdynnol un sy’n gweld ei fod wedi colli’r anwyliaid yr oedd wedi gobeithio dychwelyd atynt:   

“For my life

Still ahead

Pity me”.

Rywle, yn Fietnam fe awgrymwyd, mae rhywrai a adawyd gan y 39.  O bosib na ŵyr llawer ohonynt y bu farw eu hanwyliaid. Ond fe’u gadawyd i  alaru. Yn eu colled, mae’n debyg y gallai llawer ohonynt ddeall geiriau’r gân, “For my life Still ahead Pity me”. Heb wybod pwy yw’r galarwyr, gweddïwn drostynt heddiw. Oherwydd os a phan ddeallant fod eu hanwyliaid wedi marw heb weld y ‘byd newydd’ yr oeddent yn chwilio amdano, bydd eu byd hwythau’n deilchion. Wedi cael sicrwydd, gan y rhai a fanteisiodd mor annynol arnynt, y byddai bywyd ym Mhrydain yn werth pob pris y byddai raid iddynt ei dalu amdano, yr oeddent yn breuddwydio am y gwynfyd o gael dweud, “Ne’er looked back, never feared, never cried”.  Nid felly y bu.

Creulondeb a pharodrwydd i fanteisio ar bobl eraill gan eu trin yn ffiaidd heb unrhyw ystyriaeth i’w lles, na hyd yn oed i’w bywyd, yw un o’r profion sicraf o wirionedd y Beibl ynghylch pechod a llygredigaeth dyn. O wrthod plygu i’r gorchymyn i garu Duw a chymydog, nid oes diwedd i’r drwg y gallwn ei wneud. Ac nid oes raid wrth ymchwiliad i wybod mai pechod sydd wrth wraidd y chwant am arian a’r difrawder a’r dirmyg at werth bywyd a anfonodd y 39 hyn i’w tranc. Mae pawb yn ffieiddio’r drygioni hwn. Ond gweddïwn y daw pawb hefyd i ystyried a oes a wnelo’r awydd i atal dieithriaid rhag dod i’r gwledydd hyn rywbeth â’r cyfle a wêl pobl ddrwg yn sgil hynny i fanteisio ar drueni pobl eraill. 

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 27 Hydref, 2019