Gem beryglus

Rhagfyr 10, 2017

Jerusalem---36-hours---cityscape-xlargeCaf fy nghyhuddo o godi bwganod os byddan nhw’n darllen y geiriau hyn.  Ond a ninnau yn nhymor y pantomeim mi atebaf, ‘O na dwi ddim!’ Ac er y gellid dadlau eu bod nhw’n gweddu i’r dim i bantomeim, does dim byd doniol ynghylch yr hyn a wnaethon nhw nac a ddywedon nhw’r wythnos ddiwethaf.

Roedd y Brexiteers yn fodlon peryglu’r berthynas rhwng Iwerddon a’r Gogledd trwy fod mor annelwig ynglŷn â ffin bosibl ar yr Ynys Werdd.  Oedden nhw wedi anghofio’r cyfnod pan oedd ffin gadarn, a heddlu a milwyr yn rheoli’r croesfannau?  Oedden nhw’n fodlon gwneud rhywbeth a allai gyfrannu at ddadwneud yr holl glosio a fu?  Ydyn nhw’n benderfynol o greu rhwygiadau newydd trwy roi cyfle i wleidyddion y DUP gyhuddo Llywodraeth Iwerddon o gynllwynio i fanteisio ar drafodaethau Brexit i hyrwyddo Iwerddon unedig?  Oes ots ganddyn nhw be ddigwydd ar yr ynys cyn belled â’u bod nhw’n cael y maen i’w wal trwy gefnu ar yr Undeb Ewropeaidd?  Ac er bod rhyw lun o gytundeb wedi ei sicrhau echdoe mae o hyd ansicrwydd ynghylch union fanylion y berthynas rhwng Iwerddon, Gogledd Iwerddon, gweddill gwledydd Prydain ac Ewrop.

Ond os yw Brexiteers Mrs May yn rhyfygus o annoeth, can gwaith gwaeth ydi Donald Trump a gyhoeddodd ddydd Mercher fod yr Unol Daleithiau yn cydnabod Jerwsalem yn brifddinas Israel. Cafodd y cyhoeddiad ei ganmol i’r cymylau gan Brif Weinidog Israel, Benjamin Netanyahu.  Nid syndod hynny wrth gwrs, ac roedd Trump ac yntau’n mynnu bod y penderfyniad yn gam tuag at sicrhau heddwch yn y rhan hon o’r byd.  Ond nid syndod chwaith mai condemnio’r cyhoeddiad a wnaeth gweddill arweinwyr byd oherwydd yr ofn gwirioneddol y bydd hyn yn gwaethygu’r tensiynau rhwng Israel a’r Palestiniaid ac yn esgor ar ragor o drais. Gwaetha’r modd, mae’r ofn hwnnw eisoes wedi ei wireddu.

Tristwch pethau yw bod y Brexiteers a Trump yn fodlon gweithredu heb boeni am y canlyniadau.  Pa ots os bydd y tensiynau yn Iwerddon ac Israel yn dwysau?  I’r Brexiteers a Trump, pris bychan i’w dalu fyddai hynny er mwyn i Brydain gael ei rheoli ei hun ac i fuddiannau America ddod yn gyntaf.  Erbyn hyn, y mae o leiaf addewid na cheir ffin gadarn yn Iwerddon, a does ond gobeithio na newidir hynny yn nes ymlaen. Ond anos yw bod yn obeithiol ynghylch Israel, gan ei bod yn debygol y gwelir llawer mwy o dywallt gwaed oherwydd datganiad Trump.

Trueni a chywilydd pethau yw bod carfan gref o Gristnogion America yn cefnogi Trump, er ei bod yn amlwg y bydd ei ddatganiad yn sicr o arwain at waethygu’r trais a’r ymladd yn Israel a’r Dwyrain Canol. ‘Dyma’r peth iawn i’w wneud er mwyn America’ yn ôl yr Arlywydd. Oni all Cristnogion ei wlad weld fod lles pobl a chyfiawnder i bawb o bob cenedl yn bwysicach hyd yn oed na lles eu gwlad nhw?

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 10 Rhagfyr, 2017

Advertisements

Rhagfyr 10, 2017

poster newydd


Rhagfyr 3, 2017

Publication1 (2)


Campbell a Welby

Rhagfyr 3, 2017

welby (2)

Mi wrandewais y dydd o’r blaen ar gyfweliad diddorol a wnaeth Alastair Campbell â Justin Welby, Archesgob Caergaint ar gyfer cylchgrawn o’r enw GQ. Gellir darllen a gweld y cyfweliad ar wefan GQ.  Yno, yn hytrach nag ar dudalennau’r cylchgrawn, y gwelais ac y darllenais i sgwrs y ddau.

Ac ie, sgwrsio fu’r ddau, er gwaetha’r pennawd pryfoclyd Alastair Campbell vs Archbishop of Canterbury.  Rwy’n deall yn iawn y byddai’r cylchgrawn am sicrhau’r gynulleidfa fwyaf bosibl i’r cyfweliad, a pha ffordd well i wneud hynny na chyflwyno’r cyfweliad fel rhyw fath o gystadleuaeth rhwng y Cristion o Archesgob a’r anffyddiwr o holwr.  Wedi’r cwbl, mae gwrthdaro a dadlau wrth fodd y cyfryngau.

Cafwyd trafodaeth dda. Dysgwyd cryn dipyn am y naill ddyn a’r llall, a hynny o bosibl am na chafwyd y dadlau poeth a awgrymwyd gan y pennawd. Nid Campbell yn erbyn yr Archesgob oedd hi mewn gwirionedd, ond Campbell a’r Archesgob yn trafod ac ymddiddan.  Roedd gan yr holwr a’r un a holwyd barch at swyddogaeth ei gilydd, a pharch hefyd at y naill a’r llall. Yn amlwg, fe gafwyd cwestiynau heriol, ond oherwydd ei allu a’i bwyll fe lwyddodd yr Archesgob i osgoi dadl boeth, ac fe gadwyd y drafodaeth yn adeiladol a chall.

I mi, y ddau beth a oedd yn nodweddu cyfraniad Justin Welby i’r drafodaeth hon oedd ei ffydd a’i onestrwydd. Wrth gael ei holi am grefydd ac am ‘doing God’, roedd yr Archesgob yn mynnu mai ymateb personol i’r Arglwydd  Iesu Grist a’r hyn a wnaeth ef drosom yw’r peth sylfaenol. Ac yr oedd yn fwy na pharod i herio Alastair Campbell yntau i ymateb i’r Iesu.

Ac yr oedd gonestrwydd yr Archesgob wrth geisio ateb rhai cwestiynau yn beth iach.  Ni honnai wybod yr ateb i bob cwestiwn sy’n wynebu’r Eglwys heddiw. Roedd yn cydnabod ei fod ef fel llawer o bobl eraill yn holi Duw, er enghraifft wrth weld dioddefaint mawr o’i gwmpas.  Ac yr oedd yn onest a gostyngedig wrth sôn amdano’i hun, heb unrhyw ymffrost nac arlliw o hunan bwysigrwydd, fel dyn na fel archesgob.

Ac oherwydd ffydd a gonestrwydd yr Archesgob (ynghyd â mesur go dda o allu a doethineb) fe gafwyd cyfweliad sy’n gallu bod yn wers i bob Cristion ac eglwys. Yn aml iawn, awn i ddadlau ymhlith ein gilydd a chyda phobl eraill ynghylch pethau’r Ffydd. Gwell na dadlau fyddai i ninnau dystio i Iesu Grist a’i waith trosom.  Ond os dadlau, gwnawn hynny fel Justin Welby, mor gwrtais a gonest â phosibl, gan barchu pobl y byddwn yn trafod â hwy.  Mae modd glynu wrth yr hyn a gredwn, ac wrth y gwirionedd a ddatguddiwyd yn yr Arglwydd Iesu Grist, heb fod yn amharchus o bobl sy’n anghytuno â ni neu’n credu’n wahanol i ni, a heb roi’r argraff chwaith ein bod ni’n gwybod ac yn deall y cyfan.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 03 Rhagfyr, 2017

 


Tachwedd 26, 2017

23517657_10155902998709675_7564603222696333733_n (2)


Llifddorau

Tachwedd 25, 2017

Fe agorodd llifddorau’r awyr dros ran helaeth o’r Gogledd ddydd Mercher diwethaf, a chafwyd pnawn a gyda’r nos i’w hanghofio mewn llefydd fel Llangefni wedi i afon Cefni lifo trwy ganol y dref.  Clywyd rhai o drigolion y dref yn dweud na welson nhw beth tebyg o’r blaen.  Yn gwbl annisgwyl y daeth y dŵr, fel sy’n wir yn aml gyda llifogydd o’r fath.

Gwaetha’r modd, doedd dim annisgwyl ynghylch agor y llifddorau yng Nghaerdydd neithiwr wrth i dîm rygbi Seland Newydd sgorio dau gais yn gynnar yn ail hanner y gêm yn erbyn Cymru.  Ac er i’r Cymry atal y llif am gyfnod, dros dro yn unig y bu hynny, a sgoriodd yr ymwelwyr gais arall cyn diwedd y gêm gan sicrhau y bydd rhaid aros o hyd am yr hir-ddisgwyliedig fuddugoliaeth dros y Crysau Duon.

I’r rhai a fagwyd yng nghyfnod bri’r capeli a’r eglwysi yng Nghymru, yn annisgwyl iawn y daeth y lli a sgubodd o’i flaen y grefydd a fu’n rhan ganolog o fywyd y genedl am flynyddoedd.  Ni fyddai’r bobl a welodd y capeli llawn, ac a fu’n rhan o fri’r cymanfaoedd canu a’r gwyliau pregethu wedi dychmygu y deuai’r dydd pan fyddai mwyafrif pobl ein gwlad wedi colli cysylltiad yn llwyr â chapel ac eglwys. Gwaetha’r modd, i ni heddiw does dim annisgwyl mewn gweld y llifddorau’n llydan agored wrth i gapeli, eglwysi a chymaint a fu’n rhan o fywyd crefyddol a diwylliannol ein cenedl edwino a bron ddiflannu o’r tir.

Pe byddem yn sôn yn unig am drai a dirywiad treftadaeth a diwylliant, byddai’n rhesymol tybio ein bod yn gweld tranc y Gristnogaeth a fu mor ddylanwadol yn hanes ein cenedl.  Mynd a dod fu hanes diwylliannau’r byd ar hyd y cenedlaethau, wedi’r cwbl.  Ond nid am ddiwylliant na threftadaeth, na hyd yn oed grefydd y soniwn, ond am y Ffydd a oroesodd dros genedlaethau a chanrifoedd, ac am Waredwr sy’n fyw, ac a fydd yn fyw am byth.  Mae’r Ffydd wedi bod dan warchae ar hyd yr oesoedd, ac er gwaethaf erledigaeth ac anghrediniaeth a gelyniaeth mae’r Eglwys wedi profi adnewyddiad a ffyniant newydd o hyd ac o hyd.

Y mae eto obaith sicr i Eglwys Iesu Grist yn ein gwlad.  Oherwydd y Duw Byw yw ei Harglwydd, a’r Crist   buddugoliaethus yw ei Gwaredwr. Mae’n bosibl mai yn annisgwyl y gwêl llawer ryw ddydd y llifddorau’n agor drachefn, a’r Efengyl dan ddylanwad yr Ysbryd Glân unwaith eto’n rym achubol, a phobl yn cyffesu a chlodfori Iesu Grist o’r newydd. Daw’r fendith nefol o bosibl heb ei disgwyl i ambell ardal neu mewn ambell gyfnod.  Ond os a phan ddigwydd hynny, mentrwn ddweud nad annisgwyl fydd y fendith i’r bobl dduwiol a fydd wedi bod yn ei cheisio’n weddigar, a hynny o bosibl dros gyfnod maith. Yn lle cwyno am drueni presennol yr Eglwys, dowch i ni geisio trugaredd Duw a llwyddiant yr Efengyl.  Pwy a ŵyr na ddaw’r fendith honno cyn i ni guro’r Crysau Duon?

 

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 26 Tachwedd, 2017


Salvator Mundi

Tachwedd 19, 2017

salvator mundi

400 miliwn doler (neu 304 miliwn punt): dyna gostiodd un llun yn Efrog Newydd ddydd Mercher diwethaf.  Wedi ychwanegu costau’r ocsiwn fe dalodd y prynwr $450m (neu £341m) am ‘Salvator Mundi’ (‘Gwaredwr y Byd’).  Rhyfedd meddwl fod y llun wedi ei werthu am £45 yn 1958.  Wedi hynny, aeth yn angof nes iddo gael ei werthu yn 2005 i brynwyr a oedd yn benderfynol o’i adfer a phrofi mai Leonardo da Vinci a’i paentiodd. Erbyn 2010, roedd hynny wedi ei wneud. Fe’i gwerthwyd fwy nag unwaith wedyn am filiynau o bunnoedd cyn iddo ddod i’r ocsiwn ddydd Mercher.

Ie, £341m am Salvator Mundi. Ond mae Iesu Grist, gwir Waredwr y Byd, yn amhrisiadwy; ac eto mae ar gael yn rhad ac am ddim i bwy bynnag sy’n ei dderbyn. Gan mai unigolyn a brynodd y llun yr wythnos ddiwethaf mae’n bosibl na chaiff ei weld yn gyhoeddus am flynyddoedd eto.  Ond fe welir y Gwaredwr unrhyw bryd gan y sawl sy’n edrych arno trwy ffydd.

Nid y ffaith mai llun o Iesu Grist ydyw sy’n rhoi gwerth iddo wrth gwrs.  Mae cannoedd o luniau o’r Gwaredwr i’w cael, a ffrwyth dychymyg arlunydd yw hwn fel pob un arall ohonynt.  Nid oes unrhyw sail dros gredu fod hwn damaid tebycach i Iesu nag unrhyw lun arall.  Gallwn werthfawrogi’r llun er hynny, trwy weld ynddo ddehongliad yr arlunydd o Grist neu ein dehongliad ni ein hunain o’r hyn a welwn.  Un peth  yn unig sy’n rhoi gwerth i’r llun, sef y dyfarniad mai Leonardo a’i paentiodd

Am ganrifoedd, roedd pobl yn credu mai gwaith arlunydd arall oedd o.  Hyd yn oed heddiw, er iddo gael ei dderbyn fel gwaith Leonardo, barn arbenigwyr yn hytrach na phrawf diymwad sydd i gyfrif am hynny.  Ac oherwydd y gwaith mawr a wnaed arno i’w lanhau a’i adnewyddu, dywed rhai mai copi o’r Salvator Mundi gwreiddiol i bob pwrpas yw’r llun erbyn hyn gan fod cymaint ohono wedi ei ail baentio.  Ond er gwaethaf hyn oll, mae’n werth cannoedd o filiynau o bunnoedd am iddo gael ei gydnabod yn un o luniau prin Leonardo sydd wedi goroesi.

Nid y Crist a bortreadir sy’n gwneud y llun yn werthfawr ond yr arlunydd. Wedi’r cwbl, £45 a dalwyd amdano cyn iddo gael ei briodoli i Leonardo. Nid bai’r arlunydd yw hynny; ond y mae er hynny’n rhybudd i’r rhai sydd ym mhob cenhedlaeth yn cyhoeddi Crist. Oherwydd y Gwaredwr sy’n bwysig; ac ef sydd i gael y clod.  Roedd Ioan Fedyddiwr yn deall hynny pan ddywedodd, ‘Y mae’n rhaid iddo ef gynyddu ac i minnau leihau’ (Ioan 3:30).  Nid ein llwyddiant na’n lles na’n poblogrwydd na’n henw da ni sy’n bwysig yng ngwaith yr Efengyl, ond bod Iesu Grist yn cael ei glodfori.  Dyrchafu gwir Waredwr y Byd yw ein gwaith, gan gyhoeddi’n ffyddlon holl fanylion prydferth y darlun godidog ohono a geir yn y Beibl.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 19 Tachwedd, 2017