Hyder

“Does ond gobeithio na fydd George yn eistedd yn fa’ma ymhen hanner can mlynedd ac yn dweud yr un peth.” Trafod ei bryderon ynghylch newid hinsawdd a dyfodol y blaned oedd y Tywysog William, ac roedd ganddo bethau gwerthfawr i’w dweud. Nid y lleiaf ohonynt, o gofio’r sylw a gafodd taith ddeng munud yr actor 90 oed William Shatner i’r gofod, oedd yr awgrym mai rheitiach fyddai cyfeirio arian, egni a doniau at ffyrdd o achub y ddaear nag at deithiau pleser o’r fath.

Ni ellir gwadu didwylledd William na’i dad Charles wrth iddynt drafod newid hinsawdd a materion amgylcheddol, a dymunir yn dda i’w hymdrechion i dynnu sylw at y pethau hyn. Ond roedd cyfeiriad William at ei fab George yn ddiddorol hefyd. Beth bynnag arall a ddigwydd dros yr hanner can mlynedd nesaf o gofio’r darogan am bob math  o newidiadau i’n daear a’n ffordd o fyw heb sôn am y newidiadau gwleidyddol posibl, mae William yn cymryd yn ganiataol y bydd teulu brenhinol Lloegr yno o hyd, a George yn aros yn llinach ei dad a’i daid a’i hen nain.  Credwch neu beidio, roeddwn yn genfigennus ohono. Nid cenfigennus fodd bynnag o’r breintiau y mae’r teulu brenhinol yn eu mwynhau, ond cenfigennus o hyder William. 

Ie, cenfigennus o’r hyder ei hun am fod peth felly, hyd y gwelaf fi beth bynnag, yn brin yn ein plith fel Cristnogion yng Nghymru heddiw. Ofni’r dyfodol y mae llawer ohonom, heb fawr o hyder na gobaith y bydd yna dystiolaeth Gristnogol gwerth sôn amdani yn ein gwlad ymhen pump a deg a hanner can mlynedd. Gall diffyg hyder fod yn rhwystr os nad yn ddifäol i dystiolaeth yr Efengyl yn ein plith: nid ein hyder ynom ein hunain ond yn ein hyder yn yr Arglwydd.

Un peth a ddysgwn yn gynnar iawn yn y bywyd Cristnogol yw bod pob hyder ynom ni ein hunain yn ofer. Nid yn ein haeddiant na’n doniau ein hunain y mae ein hyder ond yn yr Arglwydd Iesu a’i haeddiant a’i waith achubol trosom. Ac nid yn ein gallu ein hunain i fyw’n dduwiol a glân yr hyderwn ond yng ngras a nerth yr Ysbryd Glân a roddwyd i ni. Ac wrth ystyried gwaith a thystiolaeth Eglwys Iesu Grist nid ynom ni nac yn neb o’n cyd-aelodau a’n cyd-weithwyr y mae ein hyder am ddyfodol llewyrchus ond yng nghariad a thrugaredd Duw, a’i fwriadau da ar gyfer ei bobl a’i allu i’w cynnal hwy ac i fywhau ei waith.

Gallwn fod yn hyderus yn Nuw am ei fod yn malio am anrhydedd ei enw ei hun ac yn gwarchod ei Eglwys, ac am ei fod ym mhob oes yn dal i alw pobl i gredu yn ei Fab. Os cefnodd pobl ar Dduw, os nad oes fawr o glust i alwad yr Efengyl, a hyd yn oed os yw pobl Dduw’n anobeithio, yr un yw Duw a’i allu.. ‘Nid aeth llaw’r Arglwydd yn rhy fyr i achub, na’i glust yn rhy drwm i glywed’ (Eseia 59:1). Hyderwn yn hynny, a galwn ar Dduw i ddiogelu a llwyddo’i waith heddiw ac yfory. 

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 17 Hydref 2021

Prynu

Maddeuwch i mi am gychwyn heddiw eto gyda phêl droed wrth i mi droi y tro hwn at berchnogion newydd Newcastle United. I bob pwrpas, er eu bod hwy a swyddogion Uwch Gynghrair Lloegr yn gwadu hynny, gwladwriaeth Sawdi  Arabia, trwy ei Chronfa Buddsoddi  Cyhoeddus (PIF), yw’r perchnogion hynny. Y Tywysog Mohammed bin Salman, sy’n rheoli Sawdi Arabia, yw cadeirydd PIF ac mae’n debygol y bydd sawl aelod o’i lywodraeth ar fwrdd cyfarwyddwyr y clwb pêl droed trwy eu cysylltiad â PIF. Gwrthododd yr Uwch Gynghrair ganiatáu’r pryniant ddeunaw mis yn ôl. Roedd dau reswm am hynny: y ffaith bod Sawdi Arabia’n gwrthod yr hawl i ddarlledwr o Qatar ddangos gemau’r Uwch Gynghrair yn y wlad, a’r pryder y byddai’r clwb yn cael ei reoli gan wladwriaeth (a honno ym marn cynifer ar draws y byd yn un o’r gwladwriaethau creulonaf). Ond yr wythnos ddiwethaf, cytunodd Sawdi Arabia i dalu biliwn o ddoleri i beIN Sports ac i ganiatáu iddo ddarlledu yn y wlad. Ac ar unwaith cyhoeddodd yr Uwch Gynghrair nad oedd bellach rwystr i’r pryniant a’i bod yn fodlon nad oes a wnelo gwladwriaeth Sawdi ddim oll â’r PIF. Hwylus iawn!

Mae’r holl fater yn gymhleth, ond mae’n amlwg bod y cam masnachol yr oedd Sawdi yn ei wneud â beIN Sports yn fwy o broblem i’r Uwch Gynghrair (ac i Lywodraeth San Steffan a fu’n rhan o’r trafodaethau ddeunaw mis yn ôl, ac ers hynny mae’n debyg) na’r holl anghyfiawnderau y mae’r wladwriaeth hon yn gyfrifol amdanynt, yn cynnwys sathru hawliau dynol gartref a chefnogi a hwyluso lladd miloedd lawer o bobl a phlant yn Yemen ers chwe blynedd.

Mae Llywodraeth San Steffan yn gwrthod dweud pa gyngor a roddodd i’r Uwch Gynghrair rhag ‘increase public knowledge about our relations with Saudi Arabia’, ac i hynny wedyn ‘potentially damage the bilateral      relationship between the UK and Saudi Arabia’. Neu o’i gyfieithu: ‘Ddeudwn ni ddim byd am yr anghyfiawnderau hyn gan fod Sawdi’n dod â lot o bres i ni! Ddeudwn ni ddim am y lladd yn Yemen gan fod bin Salman yn prynu cymaint o arfau gynnon ni.’

Ydi, mae’r cyfan yn gymhleth.  Does neb yn gwadu hynny, ond fedrwn ni ddim peidio â meddwl bod arian ac elw, a rhywbeth mor ddibwys â phêl droed, yn bwysicach i lawer o bobl na hawl eraill i fyw yn rhydd, i fyw heb ofn a hyd yn oed i fyw o gwbl. I Sawdi a bin Salman, pris bychan fydd biliwn o ddoleri a pha sawl miliwn bynnag a werir eto ar glwb pêl droed er mwyn prynu parchusrwydd a fydd yn cuddio llu o bechodau ac anghyfiawnderau. 

Yn ein bywydau ninnau, oes yna beryg i ni feddwl bod ambell weithred dda’n prynu parchusrwydd a chyfiawnder? Neu oes yna beryg i ninnau gael ein prynu gan weniaith neu ffafr nes i ni gau ein llygaid ac anwybyddu pob math o anghyfiawnderau o’n cwmpas mewn byd a betws?

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 10 Hydref 2021

Sheriff

Wythnos wahanol iawn fu hi i Andy ac Yuriy. Dri mis yn ôl roedd y ddau reolwr pêl droed yn arwain eu timau yn Rownd Ragbrofol Gyntaf Cynghrair Pencampwyr UEFA. Ddydd Mercher, ymddiswyddodd Andy Morrison o fod yn rheolwr Cei Conna. Yr un noson roedd Yuriy Vernydub yn gwylio’i dîm FC Sheriff (o Tiraspol, ym Moldavia) yn curo Real Madrid. O ran gobeithion unrhyw dîm o Gymru o fynd trwodd i grwpiau’r Champions League, wn i ddim a ddylid cymryd cysur fod tîm a ddechreuodd ar yr un cam â ni eleni’n gwneud cystal ynteu anobeithio’n llwyr o feddwl mai dyma safon y timau sy’n cystadlu yn erbyn ein timau ni am le yn y brif gystadleuaeth.

Mae  Transnestria (neu Pridnestrovia) yn enwau dieithr i mi. Ond oherwydd FC Sheriff mi wn rywbeth bellach am y wladwriaeth annibynnol ‘answyddogol’ hon (a Tiraspol yn brifddinas iddi) sydd rhwng afon Dnestr a ffin Moldavia ag Ukrain. Cwmni preifat enfawr yw Sheriff sy’n rheoli cyfran sylweddol o economi Transnestria, yn cynnwys archfarchnadoedd a gorsafoedd petrol. Yn wleidyddol ac yn ddiwylliannol, mae Transnestria’n gogwyddo at Rwsia a hynny o bosib sydd i gyfrif am dôn rhai sylwadau am y tîm pêl droed ers nos Fercher. Yn ôl gwefan BBC Sport, er enghraifft: The team is a patchwork of nationalities and cultures. The Champions League squad features players from Malawi, Trinidad & Tobago, Uzbekistan, Ghana, Brazil, Luxembourg and Peru. Taken in the context of Trans-Dniester’s unusual political status, there is little sense in which Sheriff truly represent Moldova. Gellid dweud hyn am glybiau Lloegr a gwledydd eraill, ond achos dathlu yw’r amrywiaeth hwnnw yn ein plith ni! Gwae neb awgrymu nad yw Lerpwl a Man U a’u tebyg yn cynrychioli eu dinas a’u gwlad er mai ‘patchwork of nationalities and cultures’ yw eu timau hwythau. Yn amlwg, ar y cae pêl droed gall unrhyw un ein cynrychioli cyhyd â’u bod yn ddigon da.

Ac am ei fod yn ddigon da y gall yr Arglwydd Iesu fod yn gynrychiolydd i ninnau trwy ei fywyd a’i farwolaeth ar Galfaria. Am iddo fyw yn berffaith gall ein cynrychioli ni gerbron Duw, yn yr ystyr ei fod yn medru cymryd ein lle ar y groes a dioddef y gosb am ein pechodau ni. Fedrai neb arall wneud hynny.  Pa bwrpas fyddai i unrhyw un arall geisio ateb trosom a wynebu’r gosb yn ein lle? Byddai raid i bawb arall ateb drostynt eu hunain am eu pechod hwy yn erbyn Duw. Dim ond rhywun nad oedd ei hun yn euog o’r un pechod a fedrai gymryd ein lle. Dyna’n union a gafwyd yn Iesu Grist: dyn cwbl ddi-fai, na wnaeth unrhyw beth o gwbl yn groes i gyfraith ac ewyllys Duw, yn bodloni i’w roi ei hun dros eraill.  Am yr Iesu hwn yn unig y medrwn ddweud ei fod yn gyfan gwbl addas i’n cynrychioli, a’i fod wedi gwneud hynny’n llawn ac yn effeithlon trwy ei fywyd perffaith, ei farwolaeth iawnol, ei atgyfodiad buddugoliaethus a’i esgyniad rhyfeddol.  

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 03 Hydref 2021

Bod yn ddoeth

Gwell cyffesu ar y cychwyn, rhag i mi  awgrymu dim yn wahanol, fy mod mor euog á neb arall.

Ers wythnosau, mae prinder gyrwyr lori wedi achosi trafferthion i siopau a  busnesau. Clywyd darogan prinder bwyd a theganau at y Nadolig. Bu cryn sôn am y cynnydd ym mhris nwy. A chodwyd pryderon ynghylch y gaeaf caled a all fod o’n blaen ar sawl cyfrif. Daethom o bosibl yn ddigon cyfarwydd á silffoedd gwag ambell siop i beidio á mynd i banig, gan sylweddoli bod yna ddigon o fwyd ar gael hyd yn oed os nad oes cymaint o ddewis ag arfer. Ond fore Gwener plannwyd ym meddyliau pobl yr ofn y byddai tanwydd yn brin o fewn dim o dro, a chaed rhuthr mawr i’r gorsafoedd petrol a phawb am lenwi tanc y car cyn gynted á phosibl. Yr un fu’r stori yn lleol fel yng ngweddill y wlad a gwledydd eraill Prydain. A hyn oll er bod y cwmnïau tanwydd yn ein sicrhau nad oes brinder o gwbl. Ac fel yr awgrymais yn barod, bum innau’n euog o fynd fore Gwener i wneud fy rhan fach i o brysuro’r argyfwng. 

Go brin fod ar y rhan fwyaf ohonom a lanwodd danciau ein ceir ddiwedd yr wythnos angen yr holl danwydd ar hyn o bryd.  Wrth gwrs, mi fyddem i gyd yn cyfiawnhau’r rhuthr i brynu trwy ddweud mai bod yn ddoeth yr oeddem. Does neb ohonom am fod heb danwydd, siŵr iawn! Ond tybed faint ohonom a fodlonodd ar brynu ychydig neu ddigon er sicrhau bod digon ar ôl i bawb arall? Yn euog braidd y dois i adref, er gwybod i mi wneud yn gall. 

Doedd dim euogrwydd ynghlwm wrth fodlonrwydd a challineb y pum geneth a lanwodd eu lampau ag olew ar gyfer y briodas yn un o ddamhegion Iesu Grist (Mathew 25:1-13). Nid nhw oedd ar fai am y prinder olew yn lampau’r pum geneth arall. A does gan yr Iesu ddim ond clod iddynt am ofalu bod eu lampau’n llawn fel y gallent aros am ddyfodiad y priodfab a bod yn barod ar gyfer y wledd briodas. Collodd y pum geneth arall y briodas am iddynt orfod mynd i brynu olew a methu á dod nôl mewn pryd.

Am ‘deyrnas nefoedd’ y mae’r ddameg hon yn sôn, a chyngor Iesu ar y diwedd yw: ‘Byddwch wyliadwrus gan hynny, oherwydd ni wyddoch na’r dydd na’r awr’ (25:13).  Bod yn ddoeth yw bod yn barod ar gyfer y ‘dydd a’r awr’ sydd i ddod, er na ŵyr neb pryd y daw. Ond pa ddydd ac awr? Mae cyd-destun y ddameg yn Efengyl Mathew yn dangos yn gwbl eglur mai at ddydd Ailddyfodiad Iesu Grist a Dydd Barn y cyfeirir yma.  A neges y ddameg yw bod angen bod yn barod ar gyfer y Dydd hwnnw. Bod yn gall ydi troi at yr Arglwydd Iesu Grist ac ymddiried ynddo i’n gwneud yn barod ar gyfer wynebu Duw a’i farn gyfiawn yn Nydd y Farn. Mae’r dydd ofnadwy hwnnw’n wynebu pawb, beth bynnag eu cred neu ddiffyg cred. Addewid yr Efengyl yw y bydd Crist yn achubydd i bawb a gredodd ynddo, ac yn ’ateb yn eu lle’.  Bod yn gall ydi credu ynddo.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 26 Medi 2021

Cri’r mud

Dr No oedd y gyntaf a No Time To Die fydd y ddiweddaraf a phumed ffilm ar hugain James Bond. Mae bron i 60 mlynedd ers rhyddhau’r ffilm gyntaf a sawl actor wedi portreadu 007 ers 1962 ond yr un i bob pwrpas yw’r cymeriad a fformiwla’r gyfres. Un elfen gyson o’r gyfres fu’r gwahanol ddyfeisiadau a roddwyd i Bond ar gyfer ei waith. Daethant yn fwy a mwy soffistigedig dros y blynyddoedd.

Yr offer cyntaf a ddefnyddiodd Bond yn Dr No oedd mesurydd ymbelydredd. Nid bod hwnnw’n newydd ar y pryd chwaith: roedd mesurydd o’r fath ar gael ers y dauddegau.  Ac yn Dr No hefyd, defnyddir set radio enfawr gan un wraig i gysylltu â’i chydweithwyr yn y gwasanaethau cudd.  Yn amlwg, doedd ffôn clyfar a chyfathrebu digidol ddim ar gael hyd yn oed ym myd James Bond ym 1962! Ond buan y daeth y ffilmiau â phethau fel ffôn llun i’n sylw, er na fyddem wedi dychmygu y deuent yn y man yn gwbl gyfarwydd i ni. 

Mor ddiweddar â dwy flynedd yn ôl roedd arnom angen adnoddau drudfawr mewn swyddfa neu stiwdio neu goleg er mwyn cynnal trafodaeth â phobl a welem ar sgrin. Pwy feddyliai y deuai Zoom â’r dechnoleg honno i filiynau o gartrefi dros nos? Ond er pob defnydd a wnaed o Zoom, dal i anghofio agor y meicroffon cyn dechrau siarad a wna’r gorau ohonom ar brydiau, a hynny’n codi gwên ac yn ysgafnhau’r trymaf o bwyllgorau. Daeth ‘Da chi ar mute!’ yn rhan o’n geirfa. 

Yn rhy aml o lawer hefyd, rwy’n fud gerbron Duw. O na fyddai dechrau gweddïo mor syml ag agor meicroffon! Am lu o resymau ac mewn amrywiol amgylchiadau mae gweddïo’n anodd os nad amhosibl. Ac er pob cymorth a chanllaw sy’n ein cymell i weddïo dros hyn ac arall, does yna’r un ddyfais na thechneg wyrthiol a fedr ein cadw ar ein gliniau a gwneud i’r geiriau lifo. Ymhlith pethau eraill gall blinder, ofn, pryder, tristwch, dryswch, dicter, galar, amheuaeth ac euogrwydd llethol fygu gweddi, ac er pob awydd i alw ar Dduw ddaw’r geiriau ddim. Bron nad oes dim i’w wneud ond llonyddu a bodloni ar fod yn fud. Ond ar adegau felly, yr un peth arall y medraf ei wneud yw diolch nad yw’r Arglwydd yn mynnu gweiddi ‘Mi wyt ar mute!’

Mae’r Brenin Mawr yn awyddus i’w blant alw arno.  Mae’n ein hannog i godi llef a gweddïo. Wrth gwrs ei fod! Ond mae hefyd yn ymwybodol o’n trafferthion. A’r cysur mwyaf yw ei fod yn clywed ein cri er ein mudandod, ac yn y mudandod hwnnw hyd yn oed.  Mae’n deall pob meddwl ac yn nabod pob calon, a phan yw llwybr gweddi’n anodd mae Gwrandäwr gweddïau’r gwan yn gwybod y cyfan y dymunwn ei ddweud. Gŵyr beth a geisiwn er i ni fethu â dweud wrtho: ‘y mae eich Tad yn gwybod cyn i chwi ofyn iddo beth yw eich anghenion’ (Mathew 6:8).   Diolch nad yw’r Duw trugarog bob amser yn gweiddi arnom i alw arno ond yn gadael i ni weithiau fod yn llonydd a mud o’i flaen.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 19 Medi 2021