Cwestiwn 20

Fe glywyd ambell un yn gofyn pam fod rhaid llenwi’r ffurflen o gwbl, ond ar y cyfan ychydig o gwyno a fu ynghylch Y Cyfrifiad y tro hwn. Nid fel deng mlynedd yn ôl pan gafwyd cwyno mawr nad oedd modd i ni nodi mai Cymry oedden ni ar y ffurflen hon. Yr unig gwestiwn y clywais unrhyw fath o gwyno yn ei gylch y tro hwn oedd Cwestiwn 20, ‘Beth yw eich crefydd?’

Doedd dim rhaid i neb ateb hwn, wrth gwrs, gan fod y ffurflen yn nodi bod ‘y cwestiwn hwn yn wirfoddol’. Daeth y cwyno o du ambell i ddyneiddiwr a deimlai y dylasid geirio’r cwestiwn mewn ffordd wahanol, gan ofyn rhywbeth fel ‘Ydi crefydd yn chwarae rhan amlwg yn eich bywyd?’ Eu dadl oedd y byddai hynny’n rhoi darlun mwy cywir o nifer y crefyddwyr yng ngwledydd Prydain nag a geir trwy’r cwestiwn a ofynnwyd.

Synnwn i ddim nad yw’r dyneiddwyr yn gywir. Wedi’r cwbl, mae’n dipyn haws rhoi tic mewn blwch i nodi mai Cristnogaeth (neu unrhyw grefydd arall a restrwyd) yw ein crefydd na honni bod crefydd yn ‘chwarae rhan amlwg’ yn ein bywydau. Ac eto, mae’n anodd meddwl pa ffordd arall y gellid gofyn y cwestiwn.

Ystadegau yw busnes y Cyfrifiad, yn hytrach na diwinyddiaeth a diffinio’n fanwl ystyr ‘Cristnogaeth’ neu unrhyw grefydd arall. Fedrwn ni ddim disgwyl i’r Cyfrifiad roi diffiniad manwl o’r Ffydd Gristnogol nac unrhyw ffydd arall. O ran ystadegau, ac er mwyn parchu crefydd fel mater personol i bob unigolyn, mae’n rhesymol caniatáu i bobl yr hawl i ddweud neu beidio dweud a ydynt yn arddel crefydd. Ac rwy’n siŵr y gallai crefyddwyr o bob ffydd gwyno mai ‘Dim crefydd’ oedd y dewis cyntaf yn rhestr yr atebion i’r cwestiwn ‘Beth yw eich crefydd?’. Siawns nad oedd hynny’n rhoi cyfle digonol i bobl nodi eu hanffyddiaeth a’u gwrthodiad o grefydd?

Ond beth bynnag a ddywed y Cyfrifiad am nifer ‘swyddogol’ dilynwyr pob crefydd, mae pawb sy’n arddel unrhyw un o’r crefyddau hynny’n deall na fydd hwnnw o reidrwydd yn ddarlun cwbl gywir. O ran y Ffydd Gristnogol, gall fod gan bobl wahanol syniadau am yr hyn y mae’n ei olygu i fod yn Gristion ac yn ddilynwr i’r Arglwydd Iesu Grist. A gall rhai o’r syniadau hynny fod yn gwbl anghywir. Nid yw’r ffaith bod dyn yn ei gyfrif ei hun yn Gristion, neu’n cael ei alw’n Gristion gan bobl eraill, o reidrwydd yn golygu mai dyna ydyw. Wedi’r cwbl, fe ddywedodd Iesu ei hun, ‘Nid pawb sy’n dweud wrthyf, Arglwydd Arglwydd, a ddaw i mewn i deyrnas Dduw’. A rhan o waith yr Eglwys yw egluro beth yw Cristion yn y gobaith y bydd pobl yn mynnu cael y berthynas â’r Iesu sy’n sail i’r diffiniad cywir o’r gair hwnnw.

Cliciwch ar ‘Gronyn’ ar ben y dudalen – rhifyn 03 Ebrill, 2011

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: