Cilybebyll

Doedden ni’n sicr ddim yn disgwyl hyn. Wedi’r holl sylw a roddwyd y llynedd i ddamweiniau mewn pyllau dwfn yn Chile a China a mannau eraill, y peth diwethaf a ddisgwyliem oedd clywed am ddamwain mewn pwll glo yma yng Nghymru. Un rheswm am hynny oedd bod llawer ohonom dan yr argraff nad oes y fath byllau glo yng Nghymru bellach.

Erbyn nos Wener, diwedd trist a gafwyd i’r stori a ddechreuodd yn gynnar fore Iau pan glywyd gyntaf am y ddamwain yng Nglofa Gleision, yng Nghilybebyll, ger Abertawe. Dihangodd tri dyn o’r lofa fore Iau. Gwnaed ymdrech ddewr gan aelodau’r gwasanaethau brys a’r timau achub i geisio dod o hyd i’r pedwar arall a ddaliwyd dan ddaear. Ond wedi diwrnod o hanner o chwilio, cafwyd pob un o’r pedwar yn farw. A thrwy hynny fe ychwanegir Cilybebyll at enwau fel Ferndale, Cilfynydd, Senghennydd a Gresffordd ar restr hir o drychinebau a gychwynnodd mor bell yn ôl â 1758 o leiaf, pan laddwyd deg o ddynion yng Nglofa Wernfraith, Castell Nedd. Ers hynny bu farw miloedd lawer o lowyr ym mhyllau glo Cymru. Hynny mae’n debyg, ynghyd â’r ffaith bod y dynion hyn wedi cael eu lladd wrth eu gwaith o sicrhau’r glo y mae cymaint ohonom wedi bod yn ddibynnol arno dros y blynyddoedd yw rhan o’r rheswm pam fod trychineb mewn pwll glo yn cael y fath effaith ar bobl. A heddiw, mae’n sicr y bydd pobl mewn cannoedd o gapeli ac eglwysi ar draws y wlad yn gweddio dros y teuluoedd a gollodd anwyliaid a’r gymuned ehangach yng Nghilybebyll a’r ardal gyfagos. Gallwn ninnau wneud yr un peth a chofio am y bobl hyn yn ein gweddiau heddiw.

Unwaith eto, cawsom ein hatgoffa am ddewrder eithriadol gweithwyr y gwasanaethau brys a’r timau achub a wnaeth bopeth posibl i geisio dod o hyd i’r dynion a ddaliwyd yn y pwll. Mae pyllau glo’n ddigon dychrynllyd ar y gorau, ac mae’n sicr bod y mwyafrif ohonom yn ddiolchgar na fu raid i ni fynd ar eu cyfyl. Mae ymweld ag amgueddfa fel y Pwll Mawr yn fwy na digon i wneud hynny. Mae glowyr yn byw bob dydd gyda phosibilrwydd damwain angeuol. Ond mae dewrder y bobl sy’n mentro i sefyllfaoedd peryglus fel yr un a gafwyd yng Nglofa Gleision yn gwbl ryfeddol. Mewn rhyw ffordd, mae’n adlewyrchu’r hyn a wnaeth ein Harglwydd Iesu Grist pan fynnodd yntau ddod i ganol dioddefaint ac erchylltra’r byd i ddioddef dros eraill er mwyn eu hennill i’r bywyd tragwyddol. Roedd arno yntau angen dewrder a chariad a dymuniad gwirioneddol i achub eraill. Ac yng nghanol y gofid, diolchwn am ymdrech arwrol y bobl a fentrodd dros eraill yng Nghilybebyll yr wythnos ddiwethaf.

Cliciwch ar ‘Gronyn’ ar ben y dudalen – rhifyn 18 Medi, 2011

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: