Dewis a dethol

Mae tuedd ynom i ddewis a dethol.  O’m rhan i, beth bynnag, bydd yr wythnos hon yn enghraifft dda o hynny wrth i mi wneud y gorau o ddydd Mawrth ac anwybyddu dydd Mercher.  Y ffaith i mi gael fy magu yn y capel sy’n gyfrifol am hynny.  Petawn i wedi fy magu yn yr Eglwys Anglicanaidd, byddai pethau’n wahanol. 

Rwy’n bwriadu mwynhau dydd Mawrth am mai dydd Mawrth Crempog ydi o.  Rwyf wastad wedi mwynhau’r diwrnod hwn, ond mae’n rhaid i mi gyfaddef na wnes i erioed ystyried bod unrhyw arwyddocâd crefyddol iddo.  Diwrnod i flasu crempogau ydi o i mi, a dim mwy na hynny.  Ac rwy’n cyfaddef hefyd nad wyf yn disgwyl i ddydd Mercher yr wythnos hon fod yn wahanol i’r un dydd Mercher arall.

Nid felly mae hi i Eglwyswyr, mae’n debyg., gan fod i Ddydd Mawrth Ynyd (neu Ddydd Mawrth Crempog) a Dydd Mercher Lludw arwyddocâd arbennig.  Dydd Mercher Lludw yw diwrnod cyntaf tymor y Grawys, sef y deugain diwrnod cyn y Pasg.  Mae Cristnogion sy’n cadw’r Grawys yn ymatal rhag bwyta rhai pethau arbennig, fel math o ympryd i’w helpu i baratoi ar gyfer dathlu Gŵyl y Pasg.  Seiliwyd yr arfer ar y ffaith fod Iesu wedi ymprydio a gweddïo am ddeugain diwrnod cyn cychwyn ei Weinidogaeth.

Erbyn hyn, mae’n bosibl mai dewis peidio bwyta pethau fel siocled neu gacennau y bydd pobl sy’n cadw’r Grawys.  Ond yn draddodiadol, roedd bwydydd yn cynnwys saim a menyn ac wyau yn waharddedig yn ystod y tymor hwn.  A dyna darddiad yr arfer o wneud crempogau ddiwrnod cyn dechrau’r Grawys, er mwyn defnyddio’r bwydydd na ellid eu bwyta yn ystod y tymor  Gyda llaw, daw ‘ynyd’ o air Lladin sy’n golygu ‘cychwyn’, a dydd Mawrth Ynyd felly’n ddiwrnod o baratoi ar gyfer dechrau’r Grawys.  Yn Saesneg, mae ‘Shrove Tuesday’ yn cyfeirio at yr hen arfer o fynd i’r Eglwys y diwrnod cyn dechrau’r Grawys i gyffesu pechodau (ystyr ‘shrive’ yw ‘gwrando cyffes’ neu ‘faddau’ i rywun).  Mae’n amlwg felly, bod mwy nag un elfen i’r dydd Mawrth hwn, sy’n ddydd o gyffesu beiau ac o wledda cyn ympryd y Grawys.

Dewis a dethol – bwyta’r crempogau ac ymwrthod â’r ympryd – fydd fy hanes eleni eto ar ddechrau tymor y Grawys.  Gallaf wneud hynny am nad yw cadw’r gwyliau yn un o hanfodion y bywyd Cristnogol.  Ond pan ddof at ddiwedd y Grawys ac at Ŵyl y Pasg, bydd yna bethau na allaf eu dewis a’u dethol.  Yn fwy arbennig, caf f’atgoffa na chaf fi na neb arall gredu bod Iesu wedi marw ar groes heb gredu hefyd iddo godi’n fyw o’r bedd.       

Cliciwch ar ‘Gronyn’ ar ben y dudalen – rhifyn 10 Chwefror, 2013

 

 

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: