Y llinell

Mehefin 1, 2013

‘Dyma linell orau’r gystadleuaeth gyfan’, meddai’r beirniad wrth draddodi beirniadaeth y Fedal Ddrama yn Eisteddfod yr Urdd yr wythnos ddiwethaf.  Ddeallais i ddim ai yn y ddrama fuddugol ynteu yn un o ddramâu eraill y gystadleuaeth oedd y llinell honno.  Ond mae’n amlwg iddi wneud argraff ar y beirniad.  Does gen i ddim syniad beth yw cyd-destun y geiriau o fewn y ddrama.  Pa gymeriad sy’n dweud y geiriau tybed, a pham?  Mae’n sicr yn llinell drawiadol.  Mae’n dangos ôl meddwl.  Mae’n dweud llawer mewn byr eiriau.  Mae yna grefft i’r dweud.  Ac mae yna ddigon o bobl yn cytuno â’r dweud hwnnw.  Nid wyf na dramodydd na beirniad, ond mentraf ddweud mai nonsens llwyr yw’r llinell a gafodd y fath ganmoliaeth.

A beth oedd y llinell honno? ‘Ffrind dychmygol i oedolion ydi Duw.’  Canmolwch y dweud os mynnwch.  Dotiwch at y ddawn o gyfleu cymaint mewn dim ond chwe gair.  Ond lol a chelwydd yw’r geiriau.  Wrth gwrs, mae’n bosibl y byddai’r dramodydd yn cytuno â mi.  Wedi’r cwbl, llinell mewn drama ydyw, ac ni fyddai’n amhosibl i’r ddrama fynd ymlaen i ddangos gwagedd y geiriau.  Heb ddarllen y ddrama, a gweld y llinell yn ei chyd-destun priodol, fedrwn ni ddweud dim am farn na diwinyddiaeth y dramodydd hwn. 

Ond gan fod y beirniad wedi cydio yn y llinell a’i hysgaru o’r cyd-destun hwnnw, a’i chanmol, dyma finnau’n ei thrafod yn yr un modd.  A mynnaf ddweud eto mai nonsens yw’r hyn a ddywedir.  Mae’r syniad o ffrind dychmygol yn ddigon cyfarwydd, gydag aml i blentyn yn siarad a chwarae efo rhyw ffrind nad yw’n bod ond yn ei ddychymyg byw ei hun.  Wrth i’r plentyn dyfu bydd y ffrind dychmygol yn diflannu.

Ergyd y llinell yw mai peth felly yw Duw ac mai rhywbeth yr ydym wedi ei ddychmygu a’i ddyfeisio er ein cysur pan fo pethau’n anodd ydyw, ond nad oes yna ddim mwy o sail iddo nag i’r ffrindiau dychmygol y bydd plant yn siarad â nhw.  Gall pobl ddweud hynny os mynnant.  Ond mae Cristnogion yn sicr mai’r Duw byw yw ein Duw ni; Duw real sydd wir yn ein cynnal a’n nerthu a’n cysuro.  Credu a wnawn yn y Duw sydd wedi ei ddatguddio ei hun i ni, ac nid mewn Duw yr ydym ni ein hunain wedi ei greu.  Mewn gwirionedd, petai Duw yn ffrwyth ein dychymyg gallech fentro y byddai pobl wedi sicrhau bod y Duw hwnnw’n haws o lawer i’w ddeall, a’i bod yn rhwyddach o lawer nag ydyw i ddirnad ei ffyrdd.  Mae’r cwestiynau sydd gennym am Dduw, a’r dirgelion sy’n parhau’n ddryswch i ni yn profi nad ffrwyth dychymyg neb ohonom yw’r gwir a’r bywiol Dduw.   

Cliciwch ar ‘Gronyn’ ar ben y dudalen – rhifyn 02 Mehefin, 2013

Advertisements

OS

Mehefin 1, 2013

Welsoch chi’r gair ‘OS’ (neu ‘IF’) ar bosteri a baneri neu mewn hysbysebion papur newydd dros y misoedd diwethaf?  Enw yw hwn ar ymgyrch a drefnwyd dros y misoedd diwethaf gan fwy na 200 o elusennau, yn cynnwys mudiadau Cristnogol fel Tearfund, Cymorth Cristnogol a Cafod, er mwyn pwyso ar lywodraethau i wneud eu rhan er sicrhau ‘Digon o Fwyd i Bawb’. 

Mae pawb sy’n gyfarwydd â’r ymgyrch wedi clywed llawer am alwad OS i’r G8 weithredu dros yr 1 mewn 8.  Ond beth yw’r G8 a beth yw’r 1 mewn 8?  Y G8 yw fforwm yr 8 gwlad gyfoethocaf yn y byd (Yr Almaen, Canada, Ffrainc, Japan, Rwsia, Y Deyrnas Unedig, Yr Eidal a’r Unol Daleithiau).  Bydd y fforwm yn cyfarfod nesaf yng Ngogledd Iwerddon ganol mis Mehefin.  Mae Ymgyrch OS yn galw ar arweinwyr a llywodraethau’r G8 i weithredu dros yr 1 mewn 8.

Ond pwy yw’r 1 mewn 8?  Dywed ymgyrch OS ‘y bydd 1 o bob 8 o bobl y byd yn mynd i’r gwely’n newynog heno’.  Galwad sydd gan yr ymgyrch felly ar wledydd cyfoethog y byd i weithredu er sicrhau digon o fwyd i’r bobl hyn.

Ond pam ‘OS’ fel enw i’r ymgyrch?  Neges fawr yr ymgyrch hon yw y bydd yna ddigon o fwyd i bawb OS bydd llywodraethau a gwledydd cyfoethog y bydd yn gofalu am 4 peth.  Bydd digon o fwyd i bawb

1. Os caiff arian cymorth ei wario yn y llefydd iawn

2. OS bydd gan bobl y tir sydd ei angen arnynt i dyfu cnydau

3. OS bydd cwmnïau a llywodraethau yn gweithredu’n agored a gonest

4. OS bydd llywodraethau’r byd yn derbyn y trethi sy’n ddyledus iddynt.

Dyma’r pedwar peth y mae’r ymgyrch wedi bod yn tynnu sylw atynt ac yn pwyso ar Lywodraeth San Steffan a’r G8 i fynd i’r afael â hwy’r mis nesaf er mwyn yr 1 o bob 8.

Mae pob un o’r elusennau wedi bod yn pwyso ar eu cefnogwyr i fod yn rhan o’r ymgyrch trwy weithredu, gan bwyso er enghraifft ar eu haelodau seneddol i alw ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig i wneud ei rhan.  Mae Tearfund yn un o’r mudiadau Cristnogol sy’n annog ei gefnogwyr hefyd i weddïo dros yr ymgyrch, dros drafodaethau’r G8 yng Ngogledd Iwerddon a’u hymateb wedi hynny, a thros yr 1 o bob 8 o bobl y byd sy’n dioddef newyn ac yn byw bob dydd â chanlyniadau’r newyn hwnnw.

Cliciwch ar ‘Gronyn’ ar ben y dudalen – rhifyn 26 Mai, 2013