‘V’ yr Ibisiaid

Yr wythnos ddiwethaf cyhoeddodd gwyddonwyr o’r Coleg Milfeddygaeth Brenhinol yn Llundain ganlyniadau eu hymchwil i batrwm hedfan astrus haid o ibisiaid.  Mae’r canlyniadau’n cynnig esboniad gwyddonol i arfer yr adar hyn o hedfan mewn haid gydag un aderyn ar y blaen a’r gweddill yn ei ddilyn gan ffurfio siâp y llythyren V yn yr awyr.

Roedd yn hysbys cyn hyn bod rhai mathau o adar (a’r rheiny os deallais yn iawn yn adar ag adenydd mawr, fel gwyddau a phelicanod) yn hedfan mewn heidiau ar ffurf V, a bod a wnelo erodynameg â hynny.  Ond ni allai neb esbonio’n iawn sut yn union yr oedd yr adar yn gallu gwneud hynny.  Mae’r gwyddonwyr hyn a fu’n astudio patrwm hedfan haid o 14 o ibisiaid ifanc yn honni eu bod wedi datrys y dirgelwch hwn o’r diwedd.

Rwy’n ofni bod rhaid i chi dderbyn fy ngair pan ddywedaf i mi ddarllen rhan o’r adroddiad a gyhoeddwyd yn rhifyn diweddaraf cylchgrawn o’r enw Nature.  Oherwydd, er mor ddiddorol ydoedd, fedraf fi ddim honni fy mod wedi deall yr esboniad yn union.  Ac yn sicr wnaf fi ddim ceisio’i egluro i chi rhag i chi a minnau fynd i’r gors yn lân.  Ond yr hyn sy’n amlwg, yn ôl canlyniadau’r ymchwil hwn, yw bod yr adar unigol yn ymateb i symudiadau’r adar eraill ac yn eu gosod eu hunain yn y man mwyaf ffafriol o fewn yr haid, gan amseru chwifiad eu hadenydd er mwyn medru manteisio’n llawn ar symudiad yr awyr, a hedfan yn y ffordd fwyaf effeithiol.

Peidiwch â gofyn i mi egluro yn fwy manwl!  Mae’n ddigon posibl nad wyf wedi deall cymaint â hynny’n gwbl gywir.  Ond yr hyn sy’n amlwg yw gogoniant byd natur, a rhyfeddod creadigaeth Duw.  Mae ymchwil y gwyddonwyr yn dangos mor astrus a chymhleth a phrydferth y gwnaed adar yr awyr a phopeth arall sy’n rhan o’r greadigaeth.  Mae gwyddonwyr yn defnyddio’u gwybodaeth a’u dawn i ymchwilio i bethau dirgel y Cread, ac i esbonio’r cyfan sy’n digwydd o’n cwmpas.  Ac mae eu hymchwil yn aml iawn yn datgelu mawredd a rhyfeddod y byd a greodd Duw.  Ac un rhan fechan o’r rhyfeddod hwnnw yw’r modd y mae’r adar hyn yn  gwneud y defnydd gorau o lif yr awyr a lleoliad yr adar  eraill o fewn yr haid.

Ia, un rhan fechan ond hynod iawn o’r greadigaeth yw patrwm hedfan ibisiaid ac adar eraill.  Ac mae cant a mil o greaduriaid eraill wedi eu creu yr un mor brydferth ac astrus.  Ac o’u gweld, ac o ddysgu mwy a mwy am  ddirgelwch y cyfan sydd o’n cwmpas, sut all neb beidio â chredu bod llaw gelfydd Creawdwr y tu ôl i’r cyfan?  Mae’n anodd deall sut all pobl wadu bodolaeth a gallu Duw’r Creawdwr o gofio mor gymhleth a rhyfeddol y’n gwnaed  ni a holl greaduriaid y ddaear.

A beth ddywedodd Iesu am yr adar?  Os yw Duw, a’u creodd mor gywrain, yn bwydo’r adar, gallwn ninnau gredu y bydd yn ein cynnal ni am ein bod yn llawer mwy gwerthfawr yn ei olwg.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – rhifyn 19 Ionawr, 2014

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: