Dwy wers

Clywais sôn yr wythnos ddiwethaf am Yr Alban, yr International Standards Organisation, Streic y Glowyr a gwarth cam-drin plant o fewn Eglwys Rhufain.  A David Cameron.

Gwrthododd Mr Cameron ymddiheuro am yr hyn a wnaeth y Llywodraeth Geidwadol adeg Streic y Glowyr yn 1984-85 pan oedd hi a’r Bwrdd Glo yn mynnu mai 20 o byllau y bwriedid eu cau.  Roedd Undeb Cenedlaethol y Glowyr yn honni bod y Llywodraeth yn bwriadu cau dros 70 ohonynt.  Ond fe ddangosodd dogfennau’r Llywodraeth a ryddhawyd ddechrau’r wythnos bod y Llywodraeth yn wir wedi bwriadu cau  75 o byllau o’r cychwyn.  Gwrthododd Mr Cameron ystyried ymddiheuro am y celwydd a ddywedwyd gan Lywodraeth Mrs Thatcher 30 mlynedd yn ôl, er bod hwnnw’n amlwg yn rhannol gyfrifol am y streic a’r holl helynt a’i dilynodd.  Petai Mr Cameron yn gwylio Newsnight ar BBC2 ba noson, byddai wedi dysgu rhywbeth gan Babydd amlwg o Ganada a fu’n trafod cam-drin plant a phobl ifanc o fewn Eglwys Rufain.  Ar derfyn y drafodaeth, pan ofynnwyd iddo beth oedd ganddo i’w ddweud wrth y dyn ifanc yn y stiwdio a oedd wedi ei gam-drin, atebodd ar unwaith ei fod yn ymddiheuro iddo ar ran yr Eglwys ac ar ei ran ei hun fel un o offeiriaid yr Eglwys honno. Roedd yn ateb diffuant, ac yn wers i Mr Cameron a phawb ohonom, bod ymddiheuro am gelwyddau a chamdriniaeth a phob pechod arall yn beth anrhydeddus a chywir.

Dwi ddim am gyhuddo Mr Cameron o ddweud celwydd, ond gelid dadlau bod mwy nag un anwiredd yn yr araith a gafwyd ganddo ddydd Gwener ynglŷn â’r Refferendwm sydd i’w gynnal yn yr Alban ym mis Medi.  Mynnai bod ‘ansicrwydd mawr ynghylch dyfodol y Deyrnas Unedig’ a bod gan bobl ‘saith mis i achub y wlad fwyaf rhyfeddol a fu erioed’, a ‘bod canrifoedd o hanes yn y fantol’.  Anwiredd yw dweud mai un wlad yw’r Deyrnas Unedig neu ‘Brydain’.  Gwladwriaeth o fwy nag un wlad yw hi, a dylai Mr Cameron wybod hynny. Gwlad yw’r Alban.  A gwlad yw Cymru, fel y cadarnhawyd y dydd o’r blaen gan yr International Standards Organisation, a ddatganodd mai ‘gwlad’ ac nid ‘tywysogaeth’ yw hi.  A byddai llawer o haneswyr a mwy nag un genedl arall, yn barod i  herio’r datganiad mai Prydain yw’r ‘wlad fwyaf rhyfeddol a fu erioed’. Un o’r rhesymau dros geisio annibyniaeth yw bod cymaint yn amau’r honiad hwnnw ac yn croesawu’r ffaith bod ‘canrifoedd o hanes yn y fantol’.

A’r ail wers i Mr Cameron a phawb arall yw bod gostyngeiddrwydd yn beth da a bod y gwirionedd yn bwysig.  Peth digon hyll yw ymffrostio ynom ein hunain a’n cyfrif ein hunain yn well na phawb arall, boed yn bersonol neu’n genedlaethol.  Ac mae’r gwir, am gau pyllau glo ac am statws gwlad, fel am bopeth arall yn holl bwysig.  Pan yw gostyngeiddrwydd a gwirionedd yn brin, mae edifeirwch ac ymddiheuriad mor angenrheidiol.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – rhifyn 09 Chwefror, 2014

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: