Y pethau bychain

Dyn dieithr i mi yw Dewi Sant. Welais i mohono, a fûm i erioed yn siarad ag o. Ond pe digwyddai i mi ei weld, mi fyddwn yn gofyn a wnaeth o ddifaru sôn am ‘y pethau bychain’ yn y bregeth olaf a draddododd. Roedd hynny rai dyddiau cyn iddo farw ar Fawrth 1, yn y flwyddyn 589 mae’n debyg.

Oherwydd y geiriau olaf a briodolir iddo, ‘dyn y pethau bychain’ fu Dewi ers hynny i lawer o bobl. Roedd yn amlwg yn rhoi bri ar ‘bethau bychain’; ond y drwg yw na wyddon ni beth yn union oedden nhw. Ac mae pawb erbyn hyn yn defnyddio’r hen Dewi er mwyn tynnu sylw at ryw ‘bethau bychain’ neu’i gilydd sydd o bwys iddyn nhw eu hunain. Ac wrth i bobl ddathlu Gŵyl Ddewi, fe sonir am lawer o ‘bethau bychain’ fel cychwyn pob sgwrs yn Gymraeg; ailgylchu; helpu cymydog; diffodd goleuadau; cefnogi busnesau lleol; blogio a thrydaru yn Gymraeg; a’r cyfan i’w gwneud er gwarchod iaith a chymuned a daear.

Oes, mae pob math o ‘bethau bychain’ buddiol sy’n werth eu gwneud. Ond nid oes a wnelo llawer ohonyn nhw ddim â’r hyn oedd ym meddwl Dewi nôl yn y chweched ganrif. Fe anghofir yn aml mai rhan o neges Gristnogol oedd geiriau Dewi; ac mae cyd-destun y geiriau hyn yn ein hatgoffa mai ‘dyn y pethau mawr’ oedd Dewi mewn gwirionedd. ‘Arglwyddi, frodyr a chwiorydd,’ meddai, ‘byddwch lawen a chedwch eich ffydd a’ch cred, a gwnewch y pethau bychain a glywsoch ac a welsoch gennyf fi. A minnau a gerddaf y ffordd yr aeth ein tadau ni iddi, ac yn iach i chi. A bydded i chi fod yn rymus ar y ddaear, a byth bellach ni welwn mo’n gilydd.’

Pethau mawr bywyd ydi ffydd a chred a’r llawenydd a ddaw gyda nhw. A sôn am bethau mawr a wnawn wrth gydnabod breuder bywyd a’r gwahanu sy’n digwydd am fod rhaid i bawb fynd ‘y ffordd yr aeth ein tadau iddi’. Ac yn sicr, pethau mawr sydd dan sylw pan soniwn am lawenydd a ffydd a chryfder er gwaethaf y gwahanu hwnnw. Dyna gyd-destun y geiriau, ac felly mae ‘pethau bychain’ Dewi yn awgrymu’r gweithredoedd sy’n tarddu o ffydd achubol y Cristion yn Iesu Grist; y gweithredoedd y mae pobl yn eu gwneud am eu bod yn credu yng Nghrist ac yn ei dderbyn yn Arglwydd eu bywydau.

Ie, ‘dyn y pethau mawr’ oedd Dewi. Dyn ffydd a chred; dyn gras a chariad Duw; dyn yr Efengyl a’r Gair oedd o. Cyhoeddi’r Ffydd; amddiffyn a gwarchod yr Efengyl; cynnull pobl yn gymuned ac eglwys oedd gwaith mawr ei fywyd. Anghymwynas fawr â Dewi fyddai ysgaru’r hyn a ddywedodd am y ‘pethau bychain’ oddi wrth weddill ei eiriau yn y fan hyn. Rhaid derbyn o bosibl y bydd llawer yn dehongli ei eiriau mewn amrywiol ffyrdd; ond i bobl y Ffydd, gweithredoedd o gariad ac ufudd-dod i Dduw yw’r ‘pethau bychain’ o hyd.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – rhifyn Dydd Sul, 01 Mawrth, 2015

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: