Colledigion rhyfel

Aeth bron i ddeng niwrnod heibio ers y lladdfa ar y traeth yn Sousse, Tiwnisia. Mae’r galar yn fawr, a’r cydymdeimlad â phawb a ddioddefodd yn ddiffuant. Dros yr wythnos ddiwethaf, clywsom lawer am rai o’r bobl a ddaliwyd yn y gyflafan neu a oedd yn frawychus o agos ati. Yn naturiol, mae pobl wedi dychryn o weld pobl ar wyliau ar draeth braf yn cael eu saethu a’u lladd.

Bu trafod mawr ar yr hyn a ddigwyddodd. Roedd llawer o’r hyn a ysgrifenwyd ac a ddywedwyd yn ddoeth a chywir, ond roedd ymateb y Prif Weinidog David Cameron yn codi braw arnaf wrth iddo fynnu y byddai Prydain yn mynd i’r afael â’r bobl a oedd yn gyfrifol am y lladdfa yn Sousse. Yr hyn sy’n drist yw’r gwrthodiad i ystyried y gallasai cyrchoedd milwrol y degawd diwethaf a’r bomio sy’n parhau yn Irac a Syria fod mewn rhyw ffordd yn gyfrifol am yr hyn a welwyd ar draeth Sousse.

Yn ôl Mr Cameron a llu o wleidyddion o wahanol bleidiau, mae’r ‘rhyfel yn erbyn terfysgaeth’, a ymladdwyd ers yr ymosodiad ar y Ddau Dŵr yn Efrog Newydd yn 2001, yn parhau. O’r cychwyn, bu’n anodd iawn gweld pa ystyr oedd i ryfel yn erbyn syniadau a ffordd o feddwl. Ond a derbyn mai dyna a gafwyd ers pedair blynedd ar ddeg, mae’n anodd deall pam nad yw’r Prif Weinidog yn derbyn bod a wnelo lladdfa Sousse â chyrchoedd bomio awyrennau’r Gorllewin yn Irac a Syria. Os mai ‘rhyfel yn erbyn terfysgaeth’ sydd gennym, onid tristwch pethau yw na ddylem synnu os yw terfysgaeth yn codi dwrn creulon yn ôl, boed hynny yn enw Al Qaeda neu’r Wladwriaeth Islamaidd (IS). Oherwydd onid hanfod rhyfel yw bod y naill ochr a’r llall yn taro ac anafu a lladd ei gilydd? A thra pery’r bomio, fe bery’r ymosodiadau hefyd yn y mannau annisgwyl ac ar yr adegau annisgwyl, gan mai peth felly yw rhyfel o hyd.

Ni allaf ddychmygu galar y teuluoedd a gollodd anwyliaid ar draeth Sousse. O bosibl fod gweld y milwyr yn cario’r eirch o’r awyrennau rhyfel ym maes awyr RAF Brize Norton yn gysur i lawer ohonynt. Rhyfyg fyddai i mi awgrymu nad yw hynny’n wir. Ond o gofio mai eirch y milwyr a laddwyd ar faes y gad a welsom yn cael eu cario felly’r blynyddoedd diwethaf, onid yw galar y teuluoedd yn waeth fyth, gan fod Llywodraeth gwledydd Prydain yn cydnabod (mewn gweithred os nad mewn geiriau) mai colledigion rhyfel oedd y bobl hyn wedi’r cwbl?

Yn ôl adroddiad grŵp o feddygon yn Washington, y Physicians for Social Responsibility, lladdwyd cymaint â 2 filiwn o bobl gyffredin yn Afghanistan ac Irac ers cychwyn y ‘rhyfel yn erbyn terfysgaeth’.  Mae’n bosibl iawn fod mwy o lawer na hynny wedi eu lladd.  Cyn bod mwy o dywallt gwaed, a chyn i fwy o bobl ddiniwed ddod yn golledigion rhyfel, gweddïwn y bydd Mr Cameron a’i Lywodraeth yn gwneud pob ymdrech bosibl i geisio heddwch a chyfiawnder yn y gwledydd cythryblus hyn.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 05 Gorffennaf, 2015

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: