Chwalfa

Chwalfa

Llongyfarchiadau mawr i bawb a fu’n rhan o gynhyrchiad ‘Chwalfa’ Y Theatr Genedlaethol yn Pontio ym Mangor. Yn ogystal â’r actorion proffesiynol, roedd criw o bobl leol ar y llwyfan (a wynebau cyfarwydd i lawer ohonoch yn eu plith), ac mae’n siwr fod pob un ohonynt wedi mwynhau cael bod yn rhan o gynhyrchiad nodedig a roddodd gychwyn mor rhagorol i’r ganolfan newydd.

Fel y gwyddoch, mae’r ddrama hon wedi ei seilio ar nofel arbennig T. Rowland Hughes, sy’n mynd â ni nôl i ddechrau’r ganrif ddiwethaf a Streic Fawr Chwarel y Penrhyn. Un peth a ddaeth yn amlwg trwy’r ddrama oedd mor ofnadwy o galed oedd bywyd i bobl yr ardaloedd hyn yn y cyfnod hwnnw. Tai gwael ac oer, afiechyd a diffyg gofal meddygol, bwyd sâl, tlodi, amodau gwaith caled a chyflogwyr gormesol. A hynny cyn bod y Streic hyd yn oed, a phethau ganwaith mwy anodd wedyn.

Mwynheais y cynhyrchiad yn fawr, ac mae’n siŵr gen i mai dyna hefyd oedd profiad pawb a’i gwelodd. Ac er bod i’r ddrama nifer o olygfeydd trist, ac er mor galed oedd bywyd yn y cyfnod a bortreadwyd, yr oedd i’r ddrama ei neges obeithiol am lwyddiant i’r bobl hynny a fu, ac sy’n dal i sefyll dros gyfiawnder a rhyddid a heddwch ac ati.

Un peth a’m trawodd oedd y ffydd a fu’n gynhaliaeth i lawer o’r bobl a oedd yn wynebu’r holl galedi hwn. Mae’n wir fod y ddrama’n darlunio’r rhagrith a’r caledwch oedd, gwaetha’r modd, i’w weld o fewn capeli ac eglwysi’r cyfnod: pobl yn mynd i’r Eglwys er mwyn cael swydd well yn y Chwarel, er enghraifft, a phobl yn y Capel yn ddidrugaredd eu hagwedd at ferched beichiog dibriod.

Ond roedd ochr arall bryd hynny fel ym mhob cyfnod, a llawer o bobl yn profi Duw yn gymorth iddynt yng nghanol popeth. Awgrym o hynny oedd y modd yr oedd y bobl yn canu eu hemynau yng nghanol mynd a dod eu brwydr i oroesi a dod trwy’r cyfan yr oedd pawb a phopeth yn ei daflu atynt, a’r emynau hynny yn tystio’n hyderus i ofal tadol Duw o ddydd i ddydd, ac i’r gobaith oedd ganddynt am fyd gwell y byd tragwyddol oedd i ddod.

Wrth gwrs, nid yw canu emynau o reidrwydd yn brawf o wir ffydd. Mae modd canu emynau yn ddifeddwl ac yn ddiystyr; mae modd canu emyn yr un fath yn union ag y byddech chi’n canu unrhyw gân arall. Ac mae’n bosibl fod llawer o bobl cyfnod ‘Chwalfa’, fel pob cyfnod arall, wedi gwneud hynny. Ond yr oedd bryd hynny hefyd, ac y mae o hyd, rai sy’n canu cân o fawl i’r Arglwydd am eu cynnal a’u nerthu a’u llenwi â gobaith y bywyd tragwyddol sydd yn yr Arglwydd Iesu Grist. Mae pobl felly, ym mhob oes, yn canu nid am fod pawb arall yn canu, ond am fod Duw wedi rhoi cân o fawl yn eu calon.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 06 Mawrth, 2016

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: