Edifeirwch

Rhagfyr 9, 2018

Nid yw’n syndod o gwbl fod yr Eglwys Gristnogol yn Nhymor yr Adfent wedi rhoi sylw i Ioan Fedyddiwr. Os mai’r tymor sy’n dathlu dyfodiad y Meseia yw hwn, mae’n naturiol fod sylw’n cael ei roi i’r dyn hwn a anfonwyd i gyhoeddi ei ddyfodiad. Ioan oedd yr un a anfonwyd gan Dduw i baratoi’r ffordd ar gyfer dyfodiad Iesu.

Neges fawr Ioan Fedyddiwr i’r bobl a ddeuai i wrando arno yn yr anialwch  oedd bod angen iddynt edifarhau am fod ‘teyrnas nefoedd wedi dod yn agos’

(Mathew 3:2). Cyfeirio yr oedd Ioan at y ffaith fod Iesu ar ddod. Ym mherson Iesu Grist roedd holl ofynion teyrnas Dduw ar bobl yn cael eu hamlygu, a’r holl fendithion oedd gan Dduw ar eu cyfer yn cael eu cynnig. Ond er mwyn medru ufuddhau i orchmynion Duw ac er mwyn derbyn ei fendithion roedd angen i bobl edifarhau.  Ystyr hynny oedd troi oddi wrth ddrygioni ac ymroi i fyw mewn ffordd newydd.  Troi o amgylch yn llwyr a newid cyfeiriad yw edifeirwch, a galwai Ioan ar bobl i wneud hynny er iddynt fod yn barod ar gyfer dyfodiad Iesu.

Wrth edrych ymlaen bob blwyddyn at ddathlu dyfodiad Iesu, Fab Duw, i’r byd mae’r Eglwys hefyd, yn Nhymor yr Adfent, yn pwysleisio’r ffaith fod rhaid wrth edifeirwch er mwyn medru croesawu Iesu’n iawn. Ond mor hawdd yw colli golwg ar hynny.  Diolchwn am bob sylw a roddir i’r baban a aned ym Methlehem, yn arbennig y dyddiau hyn a ninnau’n gwybod y bydd llawer yn dathlu’r Nadolig heb fod ganddynt y syniad lleiaf am wir ystyr yr Ŵyl Gristnogol bwysig hon. Yng Nghymru, mewn oes sy’n prysur droi cefn ar y Ffydd, diolchwn am bob cyfeiriad a fydd at Iesu yn ystod yr Adfent eleni.

Ond mae’n rhaid cofio hefyd fod modd gwneud Iesu’n llai nag ydyw.  Mae’n rhwydd iawn i hynny ddigwydd adeg y Nadolig os mai aros yn fabi bach yn ein golwg ni a wna baban Bethlehem.  Os mai’r cwbl a welwn y Nadolig hwn fydd babi bach, fyddwn ni ddim yn debygol o blygu mewn edifeirwch.  Mi fedrwn ddotio a rhyfeddu a llawenhau wrth weld y babi mewn preseb. Oni wnawn ni hynny wrth grud pob babi bach newydd?  Gweld fod y babi hwn yn wahanol i bob babi arall; gweld mai’r babi hwn ydi Mab Duw ei hun a wna i ni blygu mewn edifeirwch wrth i ni feddwl amdano a dynesu ato.

Yng nghanol ein holl baratoadau ar gyfer y Nadolig, dowch i ni gofio pwy yw’r babi y dathlwn ei eni, a pham yn union y cafodd ei eni. Hwn ydi’r unig un y gellir dweud amdano ei fod wedi cael ei eni er mwyn iddo farw.  Cafodd ei anfon i’r byd er mwyn dioddef a marw trosom ar Galfaria.  O ddeall hynny, mi feddyliwn am y Geni mewn ffordd newydd; ac un wedd ar y ffordd honno yw edifeirwch. O gofio fod Iesu wedi dod i ddioddef yn ein lle ar y groes, dowch i droi ato o’r newydd mewn parch a chariad.  Bydd hynny’n golygu hefyd droi oddi wrth bopeth sy’n groes i’w eiriau a’i esiampl.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 09 Rhagfyr, 2018

 

Advertisements

Disgwyl

Rhagfyr 2, 2018

Mae’n Sul cyntaf mis Rhagfyr, a hwnnw eleni yn Sul cyntaf tymor yr Adfent. (Os nad oes ym mis Rhagfyr ond tri Sul cyn y Nadolig, Sul olaf Tachwedd fydd Sul cyntaf yr Adfent.)  Ystyr y gair Adfent (a ddaw o’r gair Lladin adventus) yw ‘dyfodiad’.  Yn syml iawn, yr hyn a wna’r Eglwys Gristnogol yn nhymor yr Adfent yw dathlu dyfodiad yr Arglwydd Iesu Grist i’r byd.

Un wedd arbennig i’r tymor hwn yw’r disgwyl neu’r aros sydd ynghlwm wrth y Nadolig a’i ddathliadau. Mae’r holl addurniadau a goleuadau a gyneuwyd yr wythnos ddiwethaf yn dangos fod pobl eisoes yn edrych ymlaen at yr Ŵyl. Dros y dyddiau a’r wythnosau nesaf, bydd y disgwyl yn cryfhau a’r cyffro’n dyfnhau wrth i blant o bob oed weld y Nadolig a’i hwyl yn agosau.  Edrych ymlaen y mae Cristnogion at ddathlu’r ffaith fod Mab Duw wedi dod yn blentyn bach ym Methlehem.  Wrth i’r Nadolig nesau eleni eto, boed i ni hiraethu am gael cyhoeddi a dathlu ei ddyfodiad.

Un peth a all fod o help i ni wneud hynny yw cofio’r disgwyliad mawr a fu am y dyfodiad hwnnw. Ers canrifoedd, bu’r Iddewon yn disgwyl am y Meseia.  Roedd y Gwaredwr wedi ei addo i’r genedl trwy eiriau’r proffwydi; a bu’r bobl yn aros amdano.  Roedd y disgwyl yn gryfach ac yn fwy amlwg ar rai   adegau.  Roedd mwyafrif y bobl yn   disgwyl math anghywir o waredwr am nad oeddent wedi deall yn gywir neges y proffwydi.  Ond er hynny, yr oedd ym mhob oes bobl a ddaliai i ddisgwyl amdano.

Dyfodiad Iesu Grist yw canolbwynt pob dim.  Ymhell cyn i’r un proffwyd sôn am wyryf yn beichiogi a baban bach yn cael ei eni yn ninas Dafydd, yr oedd yna ddisgwyl amdano.  Y Meseia hwn oedd ‘had y wraig’ y soniwyd  amdano yng Ngardd Eden: ‘Gosodaf elyniaeth hefyd rhyngot ti a’r wraig, a rhwng dy had di a’i had hithau; bydd ef yn ysigo dy ben di, a thithau’n ysigo’i sawdl ef’ (Genesis 3:15).

O’r cychwyn cyntaf, felly, roedd yna ddisgwyl am yr Un a ddeuai i achub trwy ‘ysigo’ neu goncro’r diafol a’i holl ddrygioni.  Fe blannwyd yn y ddynoliaeth hiraeth am gael bod yn rhydd o afael drygioni a’i ganlyniadau.  Dyfodiad Iesu Grist fyddai pen llanw’r holl aros.  Mae llawer yn cael trafferth i dderbyn pwyslais y Ffydd Gristnogol ar un dyn o blith holl bobl y byd.  Mae’r syniad o edrych nôl ar un dydd (boed dydd geni neu ddydd marw’r dyn hwnnw) yn od yn eu golwg.

Ond pan gofiwn yr addewidion a wnaed amdano, a’r disgwyl a fu ar hyd y canrifoedd am ei ddyfodiad, daw’r un person a’r un dydd fwy a mwy i’r canol.  Am hwn y disgwyliai pobl Dduw erioed.  Ac wedi iddo ddod, am hwn y bu’r Eglwys yn sôn, ac am hwn y mae’n dal i dystiolaethu nid yn unig yn Nhymor yr Adfent ond bob dydd o’i bodolaeth.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 02 Rhagfyr, 2018