Christchurch

Mawrth 17, 2019

Ddydd Gwener, fe’n brawychwyd ni unwaith yn rhagor gan ddrygioni dyn. Lladdwyd 50 o bobl yn Christchurch, Seland Newydd.  Saethwyd hwy mewn dau fosg yn ystod eu hamser gweddi, a gadawyd degau eraill wedi eu hanafu. Ac fel petai ymosod ar addolwyr a’u lladd ddim yn ddigon dychrynllyd mae’n debyg i’r llofrudd hwn ffilmio’r cyfan a llwyddo i’w ddangos ‘yn fyw’ ar Facebook. Mae’n wirioneddol anodd amgyffred dyfnder llygredigaeth y ddynoliaeth ar adegau.  Ac roedd dydd Gwener yn un o’r adegau hynny. 

Roedd Jacinda Ardern yn enw dieithr i mi cyn dydd Gwener. Ond oherwydd ei hymateb diffuant a chlodwiw a chywir i’r hyn a ddigwyddodd ym Mosg Al Noor ac yna ym Mosg Linwood mae’r byd bellach yn gwybod mai’r wraig hon yw Prif Weinidog Seland Newydd. Wrth gondemnio’r ymosodiad, meddai Jacinda Ardern ‘Mae llawer o’r bobl a ddioddefodd yn perthyn i’n cymunedau o fewnfudwyr.  Seland Newydd yw eu cartref. Ni ydyn nhw.’ Wrth ddweud hynny roedd hi’n datgan bod y bobl hyn, o ble bynnag yn y byd yr oeddent yn hanu, yn rhan o gymdeithas Seland Newydd. Ond roedd hi hefyd yn datgan ei bod hi a hwythau gyda’i gilydd yn rhan o’r un ddynoliaeth. 

Mae Jacinda Ardern yn sylweddoli fod yna bethau sy’n gwahaniaethu pobl oddi wrth ei gilydd.  Mae’n deall mai un o’r pethau hynny yw crefydd. Mae’n gwybod mai lleiafrif bychan (oddeutu 1.1%) o boblogaeth ei gwlad sy’n Fwslemiaid. Ond mae’n cydnabod hefyd nad yw’r gwahaniaethau hyn yn lleihau’r cwlwm sydd rhwng pobl a’i gilydd o fewn y ddynoliaeth.  Ac o fewn y ddynoliaeth honno ‘ni ydyn nhw, a nhw ydyn ni’. Oherwydd un ddynoliaeth ydym sy’n anadlu’r un awyr, yn troedio’r un ddaear, ac yn meddu’r un hawl ar fywyd o barch ac anrhydedd a rhyddid.  Nid oes neb yn well na’i gilydd; nid oes gan yr un garfan na’r un genedl fwy o hawl i fyw nag unrhyw garfan neu genedl arall; ac nid oes gan neb hawl i warafun i eraill arddel unrhyw gredo neu grefydd.  Y mae’r rhyddid i arfer ein diwylliant a’n hiaith a’n crefydd a’n ffordd o fyw yn greiddiol i gymdeithas wâr a hyd yn oed i’r hyn y mae’n ei olygu i fod yn bobl.

Do, fe’n brawychwyd gan yr hyn a ddigwyddodd yn Christchurch. Ac fe’n brawychwyd gan barodrwydd rhai o bapurau newydd gwledydd Prydain (ymysg eraill ar draws y byd mae’n debyg) i gyhoeddi ar eu gwefannau ddydd Gwener nid yn unig ran o’r ffilm o’r ymosodiad ond hefyd ran, os nad y cyfan, o ’ddatganiad dieflig a gwenwynllyd’ a osodwyd ar y we gan y dyn a oedd yn gyfrifol amdano. Nid yw’r ymosodiadau hyn yn digwydd mewn gwagle, ac y mae’n sicr fod a wnelo’r pethau hyll ac annynol a ddywedir ar ein cyfryngau torfol â hwy mewn rhyw ffordd. Gweddïwn dros bawb a ddioddefodd yn Christchurch, ac yn arbennig y rhai sy’n galaru am anwyliaid na all weddïo mwy.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 17 Mawrth, 2019

Advertisements