Dwy lechen

Ar ddechrau blwyddyn newydd, daw dwy lechen i’m meddwl; y naill yn las a’r llall yn lân.

Blwyddyn Newydd Fendithiol i bawb sy’n gysylltiedig â Gofalaeth Fro’r Llechen Las, y cylch o eglwysi y caf i’r fraint o’u gwasanaethu fel gweinidog i Iesu Grist yng nghysgod Chwarel y Penrhyn a hen Chwarel Dinorwig. Gweddïwn am gymorth ac arweiniad Duw wrth i ni geisio cyflawni ei waith eleni.

Yr adeg hon o’r flwyddyn bydd llawer yn sôn am lechen lân. Mae a wnelo addunedau blwyddyn newydd rywbeth â pheth felly: dechrau newydd yn llawn o fwriadau da i gyflawni pob math o bethau, mawr a bach, pwysig a dibwys. A heddiw’n bumed dydd y flwyddyn mae mwy nag un llechen eisoes wedi ei baeddu. Ond dymuniadau gorau i bawb ohonoch a lwyddodd hyd yma beth bynnag i lynu wrth eich addunedau.

Ond mae dwy lech arall y medrwn sôn amdanynt: ‘dwy lech y dystiolaeth’ y cyfeirir atynt yn Llyfr Exodus yn Y Beibl; y cerrig yr ysgrifennwyd arnynt Ddeg Gorchymyn Duw i’w bobl.  Dyma’r ‘llechau o gerrig, wedi eu hysgrifennu â bys Duw’ (Ex. 31:18).

Pam fod angen dwy lechen? Yn ôl rhai, caed ar y naill y gorchmynion ynglŷn â’n perthynas â Duw, ac ar y llall y gorchmynion ynglŷn â’n perthynas â’n gilydd. Ond mae’n debyg bod esboniad arall sy’n fwy cywir, sef bod y Deg Gorchymyn ar y ddwy lechen. Dau gopi oedd y ddwy lechen, i ddangos bod Duw yn gwneud cyfamod â’i bobl. Roedd y ddwy lech yn gopi yr un iddo Ef a’i bobl, i ddynodi’r berthynas rhyngddynt. Wedi hynny, cadwyd y ddwy lech yn Arch y Cyfamod, y gist a fyddai am ganrifoedd yn arwyddo presenoldeb Duw gyda’i bobl.

Ond nid y ddwy lechen wreiddiol a gedwid yn yr Arch. Malwyd y rheiny’n deilchion gan Moses wedi iddo weld y bobl yn addoli’r Llo Aur pan ddaeth i lawr o’r Mynydd (Ex. 32:19). Trwy wneud hynny, roedd Moses yn dangos mor barod oedd pobl Dduw i dorri’r Cyfamod a’r Gorchmynion.

Ond cafwyd llechen lân: dwy ohonynt. Ac arnynt fe ail-ysgrifennwyd y Deg Gorchymyn, i ddangos bod Duw yn drugarog ac yn faddeugar ac yn rhoi ail a thrydydd a chanfed cyfle i’w bobl.  Mae’r Deg Gorchymyn yn crynhoi Deddf Duw i’w bobl. Aeth y geiriau’n anghyfarwydd i lawer erbyn hyn. Rwy’n cofio mwy nag un Ysgol Sul yn adrodd y Deg Gorchymyn, un ai bob Sul neu bob mis, yn fy ngofalaeth gyntaf ym Mhen Llŷn.  Tybed sawl Ysgol Sul yng Nghymru sy’n dal i wneud hynny? Tybed faint ohonom ninnau a allai eu hadrodd o hyd?

Trown atynt o’r newydd. Maent yn berthnasol i Ofalaeth Fro’r Llechen Las fel i bawb arall. Ac er gwybod i ni oll eu torri, gallwn ddiolch fod gobaith trwy’r Efengyl am lechen gwbl lân.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 05 Ionawr, 2020

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: