Eirlysiau

Mae yma yn rhywle, ond fedraf fi ddim taro fy llaw arno. Clawr glas oedd i’r llyfr, a’r gân am y lili wen fach a roes ei deitl iddo.  I mi a llawer o’m cyfoedion, y gân am y blodyn sy’n mentro allan trwy yr eira i gyd oedd un o’r cyntaf i ni ei chanu ar lwyfan. O’m rhan i, llwyfan Eisteddfod Capel Nant Padarn yn Llanberis oedd hwnnw. Ac o’m rhan i hefyd, dyna un o ganeuon olaf fy ngyrfa fel unawdydd eisteddfodol.

Mae’r eirlysiau wedi mentro allan eto ers rhai wythnosau. Tybed glywsoch chi’r sgwrs ddifyr am yr eirlysiau ar raglen radio Aled Hughes bythefnos yn ôl? Wyddwn i ddim bod yna ugain math gwahanol o’r lili wen fach. Heb os, mae’r galanthus, a rhoi iddo’i enw Lladin, yn un o wyrthiau byd natur. 

Gwelais gyfeiriad neithiwr at yr awdur a’r diwinydd C. S. Lewis yn cymharu gwyrthiau’r Arglwydd Iesu Grist â’r blodyn hwn. Mae’r eirlys yn arwydd o ddyfodiad y gwanwyn; a’r un modd, meddai Lewis, mae’r gwyrthiau’n arwydd ac yn addewid o ras Duw ac o ddyfodiad ei deyrnas yn Iesu Grist.

Nid yw’r gaeaf drosodd, ond y mae’r eirlysiau’n rhoi i ni eleni eto obaith sicr y daw’r gwanwyn. Gall eto ddod yn dywydd mawr o rew ac eira’r mis hwn a’r nesaf, ond mae’r blodau gwynion yn ernes o’r gwanwyn a’i fwynder. Ni raid ofni: wrth ymwthio o’r pridd i olau dydd mae’r eirlys yn addo i ni wanwyn. Mae’r sawl sydd â llygaid i weld yn deall hynny.

Ac mae’r sawl sydd â llygaid ffydd yn deall bod gwyrthiau’r Arglwydd Iesu’n dangos mai Mab Duw yw’r dyn hwn.  Ond y mae’r gwyrthiau’n arwyddion hefyd o’r hyn sydd eto i ddod. ‘Y mae teyrnas nefoedd wedi dod yn agos’, meddai Iesu am ei ddyfodiad ef ei hun (Mathew 4:17). Mae’n iachau cleifion ac yn taflu allan ysgrydion aflan, ac y mae’r gwyrthiau hyn yn arwyddion o’r ffaith y bydd pob clefyd a dioddefaint wedi eu dileu ryw ddydd. Mae’r gwyrthiau’n fwy o brawf o hynny nag yw’r eirlysiau o ddyfodiad y gwanwyn.

Y mwyaf rhyfeddol o’r arwyddion hyn yw’r gwyrthiau o godi pobl o farw: mab y weddw o Nain (Luc 7:11-17), merch Jairus (Marc 5:21-43) a Lasarus (Ioan 11:1-44). Maent yn brawf o allu Duw ac yn awgrym clir na fydd hyd yn oed farwolaeth yn drech na’r Iesu: fe ddaw ef yn fyw o’i fedd. Ond ar ben hynny, maent yn arwyddion o’r hyn sydd eto i ddod. Er mor rhyfeddol y tair gwyrth, marw drachefn fu hanes y tri pherson a gyfodwyd. Ond gwerth arhosol y gwyrthiau’r yw’r ffaith eu bod yn arwyddion o’r fuddugoliaeth derfynol a fydd dros angau. Er ei rym, gelyn sydd wedi ei drechu yw angau.  Er iddo fygwth, ac er iddo daro, nid oes iddo afael ar y rhai sy’n credu yn yr Arglwydd Iesu Grist. Atgyfodiad Crist ei hun yw’r arwydd sicraf o’n hatgyfodiad ni i’r bywyd tragwyddol trwy ffydd ynddo. Ond mae gwyrthiau Iesu’n arwydd o’i addewid fawr: ‘Pwy bynnag sy’n credu ynof fi, er iddo farw, fe fydd byw’ (Ioan 11:25).

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 07 Chwefror, 2021.