Dod a mynd

Etholwyd ein Haelodau Senedd am y pum mlynedd nesaf ddydd Iau, a chaiff y Llywodraeth newydd ei ffurfio o fewn y dyddiau nesaf. Penderfynodd rhai o’r Aelodau Senedd beidio ag ail sefyll etholiad a chollodd ambell un ei sedd.  Dychmygaf fod y trigain Aelod, yn cynnwys y rhai a ail etholwyd, ar ben eu digon wedi iddynt gael eu dyrchafu i wasanaethu yn y Senedd.  Mae amryw ohonynt yn edrych ymlaen at ddyrchafiad pellach i swyddi yng Nghabinet y Llywodraeth newydd.

Caiff y penodiadau hynny eu gwneud yr wythnos hon mae’n debyg, a does ond gobeithio a gweddïo y bydd y Llywodraeth a’r Senedd newydd yn gwasanaethu er lles pobl Cymru yn effeithiol a theg a chyfiawn.

Dyrchafiad arall a gaiff sylw’r Eglwys ddydd Iau ar Ddydd y Dyrchafael sy’n dwyn i gof Esgyniad yr Arglwydd Iesu Grist i ogoniant y nefoedd.  Ddeugain niwrnod wedi ei Atgyfodiad, gadawodd Iesu ei ddisgyblion.  Ni fyddai mwyach yn ymddangos iddynt fel y gwnaethai sawl gwaith wedi’r Atgyfodiad.  Yng ngŵydd y disgyblion, codwyd ef oddi ar y ddaear a’i gipio o’u golwg mewn cwmwl, yn arwydd sicr iddynt ei fod yn esgyn i’r nefoedd at Dduw.  Dyna gadarnhad pellach fod ei ddioddefaint trosom ar Galfaria wedi bodloni Duw’n llawn. 

Ni chaiff yr Esgyniad hanner cymaint o sylw ag a gaiff rhai o ddigwyddiadau eraill bywyd Iesu.  O feddwl am yr holl sylw a roddwn i ddyfodiad Iesu Grist i’r byd trwy ei eni ym Methlehem, mae’n syfrdanol cyn lleied o sylw a roddir i’w ymadawiad ar Fynydd yr Olewydd, yng nghyffiniau Bethania.  Mae’r ddau ddigwyddiad yn perthyn i’w gilydd: y naill yn dangos sut y daeth Iesu o’r nefoedd i’r ddaear pan wnaed y Gair yn gnawd, a’r llall yn dangos sut y dychwelodd i’r nefoedd yn y cnawd dynol hwnnw.

A bod yn deg, mae’n hawdd iawn gweld pam fod stori’r Geni yn fwy poblogaidd na stori’r Esgyniad.  Mae’r Testament Newydd yn rhoi llawer mwy o sylw i’r hyn a ddigwyddodd ym Methlehem.  Ond er pwysiced yr hyn a ddywedir am y beichiogi gwyrthiol a geni Iesu yn fab i Mair, ni ddylid anwybyddu’r Esgyniad.  Nid yw ymadawiad Iesu’n fwy nac yn llai rhyfeddol na’i ddyfodiad: daeth Mab Duw o’r nef i’r ddaear, a gadawodd Mab Duw’r byd a dychwelyd i’r nef.  Mae’n hanfodol ein bod yn rhoi sylw i’r Esgyniad: y mae’n rhaid wrtho gan nad yw’r Stori yn gyflawn hebddo.  Daeth Iesu yn faban a thyfu yn blentyn ac yn ŵr ifanc. Cyflawnodd y gwaith a osodwyd ar ei gyfer gan Dduw ei Dad.  Bu farw. Claddwyd ef a daeth yn ôl yn fyw.  Ond beth ddigwyddodd wedyn?  Yr Esgyniad sy’n dangos i ni ei fod wedi mynd yn ôl i’r nefoedd ac wedi ei ogoneddu.  Y digwyddiad rhyfeddol hwn sy’n ein sicrhau na fu farw Iesu’r eilwaith ac na ‘ddiflannodd’ o’r Stori ond iddo gael ei ddyrchafu yn hytrach i’w briod le yn nheyrnas Dduw.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 09 Mai, 2021.

Cudd fy meiau

Pe byddwn yn sgwennu hunangofiant mi wn be fyddai teitl y gyfrol. Does gen i ddim bwriad i wneud dim o’r fath, ac mae’n dda hynny o gofio bod cyfrol yn dwyn y teitl hwnnw wedi ei chyhoeddi ers blynyddoedd.  Adlais o eiriau un o emynau Pantycelyn sydd i deitl cyfrol Pennar Davies, Cudd Fy Meiau.  Does gen i ddim awydd o gwbl i godi’r llen ar fy meiau mawr na mân.  Gyda’r emynydd y dywedaf:

‘Cudd fy meiau rhag y werin,
cudd hwy rhag cyfiawnder ne’;
cofia’r gwaed un waith a gollwyd
ar y croesbren yn fy lle;
yn y dyfnder
bodda’r cyfan sy yno’ i’n fai.’

A chydag ef y diolchaf fod fy meiau innau, trwy dywalltiad gwaed Crist ar groes Calfaria, wedi eu cuddio rhag cyfiawnder nef.

Nid awydd i roi’r argraff fy mod yn well nag ydw i sy’n gwneud i minnau ddeisyf i’m beiau gael eu cuddio rhag eraill ond cywilydd o feddwl y deuai neb i wybod am y cudd-feddyliau a’r gweithredoedd sydd hyd yn oed yn waeth na’r rhai amlwg. Ie, ‘cudd fy meiau rhag y werin a rhag cyfiawnder nef’, ond nid rhagof fi fy hun chwaith.  Pethau i gywilyddio rhagddynt, i fod yn edifar ac i ymddiheuro ac i geisio maddeuant amdanynt ydi’r beiau hyn.  Nid pethau y dymunaf eu harddangos mohonynt, a minnau’n gwybod am y drwg a wnaf ac a wneuthum i bobl eraill ac i enw Duw.

Nid pethau i’w gwadu gennyf yw fy meiau, ac nid eiddof fi’r hawl i’w hesgusodi ac i leihau eu difrifoldeb.  A dyna pam fod Boris Johnson wedi llwyddo i’m cythruddo unwaith eto’r wythnos ddiwethaf.  Dau gwestiwn y bu raid iddo eu hwynebu yn ystod yr wythnos oedd, pwy a dalodd yn wreiddiol am addurno ei fflat yn Stryd Downing ac a ddywedodd y byddai’n well ganddo weld pentwr o gyrff na gorfod gorchymyn trydydd cyfnod clo.

Gwadu iddo ddweud hynny wna’r Prif Weinidog er bod rhai’n fodlon mynd ar eu llw iddo eu dweud.  Mae’n deg nodi bod eraill yn cefnogi’r hyn a ddywed Mr Johnson.  A mynnu ei fod wedi talu am y gwaith a wna, ond heb ateb y cwestiwn pwysicaf, ‘Pwy a dalodd i ddechrau?’ Mi glywn ni ragor am y naill gwestiwn a’r llall.

Beth bynnag y gwir, yr un peth oedd yn fy nghorddi wrth weld Mr Johnson yn gwingo a gwylltio a gwadu oedd ei haeriad parhaus nad yw’r ‘bobl’ yn malio am faterion o’r fath.  Os yw’r Prif Weinidog yn palu celwyddau ac os    dywedodd y geiriau am gyrff y meirw, y mae wedi tramgwyddo a pheri loes fawr i filoedd o bobl.  Pa hawl sydd ganddo i fynnu nad oes neb yn malio am bethau o’r fath?  Nid eiddo’r un ohonom yr hawl i gyfiawnhau ein beiau trwy ddiystyru’r drwg a wnânt i  eraill.  Chawn ni ddim dweud celwydd a brifo a thwyllo’n gilydd, a mynnu nad ots am y cyfan.  Nid ein gwaith ni yw cuddio ein beiau. 

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 02 Mai, 2021.