Dal ati

Un o’r tasgau cyntaf sy’n f’aros wedi gwyliau’r haf yw ail afael yn Gronyn. Wrth weld lluoedd Prydain a’r Unol Daleithiau’n gadael Affganistan wedi bron i ugain mlynedd o ryfela yn dilyn yr ymosodiad ar ddau dŵr Canolfan Fasnach y Byd ar 11 Medi 2001, caf f’atgoffa mai ar ddechrau’r mis hwnnw y dechreuwyd cyhoeddi Gronyn yn wythnosol. Yn union fel yr wyf fi (a chithau o bosib) yn cofio ble oeddwn pan glywais am gyflafan y Ddau Dŵr, rwyf hefyd yn cofio mai dyna destun trydydd rhifyn Gronyn y Sul wedi’r digwyddiad dychrynllyd.

Mae ail gydio yn Gronyn fel ail danio car neu beiriant a fu’n segur am sbel. Neu, fel ail osod cerbyd ar gledrau. Ym mhentref amgueddfaol Blist’s Hill yn Ironbridge y dydd o’r blaen y gwelais yr hen gerbyd rheilffordd sydd yn y llun uchod. Dychmygwch yr ymdrech y byddai ei hangen a’r antur a’r cyffro o gael hwn yn ôl ar y cledrau unwaith eto.  Wedi gweld ar ochr y cerbyd y geiriau, Gospel Car & Sunday School, fe’m trawodd mai’r her i mi, ac i  Gronyn ar ddechrau Medi arall yw gosod cerbyd yr Efengyl yn ôl ar y cledrau. A dyna’r her sy’n wynebu’r Eglwys o’r newydd bob dydd. 

Mae Blist’s Hill ac Ironbridge yn llawn o ryfeddodau sy’n dangos mawredd hen ddiwydiannau’r ceunant hwn yn Swydd Amwythig. Ond i mi, yr hen gerbyd hwn oedd un o’r pethau mwyaf diddorol a dychmygwn yr Ysgol Sul symudol yn ymweld â phentrefi ar lwybr y rheilffordd a phlant a phobl o bob oed yn clywed y newydd da am Iesu Grist. Ond o bosib nad oedd y darlun o genhadaeth ar gledrau’n gwbl gywir. Mae’n debyg mai hanner isaf cerbyd tram deulawr a wnaed yn 1908 oedd hwn a’i fod, wedi gorffen ei oes ar dramffordd Wolverhampton, wedi ei addasu yn 1928 yn gartref i Ysgol Sul yn Erdington dan nawdd eglwys People’s Hall yn Bridgnorth.  Mae’n dda gweld bod yr eglwys honno’n parhau’n weithgar heddiw.

Beth bynnag union hanes y cerbyd, mae’n f’atgoffa o ddau beth o leiaf. Yn gyntaf, hen neges sydd gennym i’w chofleidio yn Efengyl Iesu Grist: hen neges a wefreiddiodd bobl ar hyd y cenedlaethau am Grist a’i gariad.  Ac yn ail, hen neges yw hi a ysgogodd y bobl a’i credodd ym mhob oes i chwilio am ffyrdd newydd ac addas i’w chyhoeddi a’i rhannu. Gallaf ddychmygu bod yr hen gerbyd ugain oed hwn yn 1928 lawer mwy deniadol a chysurus nag ydyw heddiw, a bod rhywrai wedi gweld ei botensial fel cartref hwylus i genhadaeth eu Hysgol Sul genhadol.

Am ennyd fach, dychmygwn fy hun yn adfer y cerbyd ar gyfer cenhadaeth symudol, cyn sylweddoli mai ofer fyddai hynny yn niffyg cledrau yn y rhan hon o Gymru!  Ond erys y cerbyd yn ysgogiad i mi ac i Gronyn ddal ati  i rannu’r Efengyl ac i ddefnyddio pob cyfrwng neu gerbyd posib – hen a newydd – i wneud hynny.  

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 5 Medi 2021.