Mai

‘Gwn ei ddyfod, fis y mêl,
Gyda’i firi yn yr helyg,
Gyda’i flodau fel y barrug –
Gwyn fy myd bob tro y dêl.’

Mae’n bosib mai’r pennill agoriadol hwn o gerdd Eifion Wyn i fis Mai yw’r mwyaf cyfarwydd yn ‘Nhelynegion y Misoedd’ ei gyfrol Telynegion Maes a Môr.  Ac er i’r bardd ganu i bob mis o’r flwyddyn mae’n rhaid i mi gyfaddef mai’r unig gerdd arall y medraf adrodd darn ohoni yw’r un i fis cyntaf y flwyddyn: 

‘Wyt Ionawr yn oer,
A’th farrug yn wyn;
A pha beth a wnaethost
I ddŵr y llyn?’

A heddiw, gwn innau ddyfod mis Mai unwaith eto. Ond rwy’n cenfigennu wrth y bardd gan mai’r calendr a’r ffôn bach sy’n dweud hynny wrthyf fi yn hytrach na’r mêl a’r blodau a’r gog a phopeth y sonia’r gerdd amdanynt. Rwy’n eiddigeddus o’r bardd wrth iddo sylwi ar ryfeddodau byd natur – byd Duw iddo ef yn amlwg – o’r naill fis a’r naill dymor i’r llall.

Cenfigennu, a chywilyddio am beidio â gweld a gwerthfawrogi rhyfeddod yr hyn sydd o’m cwmpas bob dydd, a minnau’n cael y fraint o fyw mewn gwlad ac ardal mor eithriadol o hardd. Mae prydferthwch creadigaeth Duw o’n cwmpas ym mhob man, a hyd yn oed os nad yw pawb ohonom gystal â’n gilydd am sylwi ar ryfeddodau’r Cread yr ydym ar ein hennill o fyw mewn lle mor arbennig. Clywais yn ystod yr wythnos am adroddiad sy’n dweud fod byw yn agos at dir agored a choed a gwair yn llesol i bobl. Gallwn ni sy’n byw yn yr ardaloedd hyn ategu hynny. Byd hardd yn wir yw’r byd a greodd ein Harglwydd Dduw. 

Ar ddydd heulog o wanwyn mae’n rhwydd iawn gwerthfawrogi’r Cread, a’r mwyaf y sylwn ar gywreinrwydd y cyfan, y mwyaf y rhyfeddwn at allu’r Duw a’i lluniodd. Mae pob tymor yn ei dro’n dwyn ei dystiolaeth i fawredd a doethineb a dawn y Duw Byw a greodd y cyfan ac sy’n dal i’w gynnal. Ym mhob llinell bron o’r deuddeg cerdd i fisoedd y flwyddyn, rhyfeddu at drefn a chyfrinach byd natur Duw a wna’r bardd.  A than gynhesrwydd haul ac yn sŵn yr adar rhwydd iawn yw teimlo bod popeth yn berffaith. Ond gŵyr y bardd nad felly y mae, ac yn ei gân i fis Awst meddai:

‘Ceinciau o dan eu ffrwyth,
Ffrwythau o dan y braenar –
Pwy a ddyfalai fod
Bechadur ar wyneb daear?’

Cawsom, diolch am hynny, fyd hardd, llawn o gyfoeth a chysuron. Ond gwaetha’r modd, nid oes raid wrth fardd i ddweud wrthym fod ar wyneb daear bechadur a phechod. Mae mwy na digon o dystiolaeth i hynny o’n cwmpas ac ynom.  Ac o wybod hynny, diolch am ddoethineb a chariad Duw a’i ddarpariaeth yn Efengyl ei ras.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 1 Mai 2022

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s