“True to ——”

‘Edrychodd Wil yn llawen arnaf, ac ebe ef, “… Wel, bye bye, a chofia fod yn true to ——.” Ni chlywais y gair olaf, ond dyfalwn beth ydoedd, canys cannoedd o weithiau y clywswn ef yn disgyn dros ei wefus.’

Oedd, roedd bod yn true to nature yn bwysig i Wil Bryan yn Hunangofiant Rhys Lewis. Rhinwedd mawr oedd bod yn onest a diragrith a chyson; bod yn driw i chi eich hun. Mae nofel Daniel Owen wedi ei chyfieithu i’r Saesneg  fwy nag unwaith. Go brin fod Donald Trump wedi ei darllen ond gellid tybio iddo gymryd cyngor yr hen Wil i’w galon gan mai’r un peth y gellir ei ddweud am y cyn-arlywydd ydi ei fod yn true to nature. Nid bod hynny’n rhinwedd yn ei achos ef chwaith.

Oedd, roedd y gŵr o Mar-a-Lago’n true to nature ar drothwy Etholiad Canol Tymor yr Unol Daleithiau’r wythnos ddiwethaf. Wrth sôn am dros dri chant o ymgeiswyr yr oedd o wedi eu cymeradwyo meddai, ‘Wel, dwi’n meddwl os byddan nhw’n ennill y dylwn i gael y clod i gyd. Os collan nhw, ddylwn i ddim cael fy meio o gwbl.’ A phan ddeallodd fod amryw ohonyn nhw wedi colli’r etholiad yr oedd yn ôl pob sôn yn beio pawb a phopeth, yn cynnwys ei wraig Melania, am ddewis yr ymgeiswyr anghywir. Ia, cyfan gwbl true to nature.

Tristwch pethau yw mai true to nature ydym i gyd, fel Trump gwaetha’r modd. Beryg mai true to nature oedd Gavin Williamson a’i iaith anweddus a bygythiol, ac na fedrai ei urddo’n Syr guddio hynny na pharchuso dim arno. Ond nid y ddau hyn yn unig gan mai true to nature ydw innau. A chithau beryg, os caf feiddio deud! Mor anodd ydi peidio â phechu, peidio â thorri gorchmynion Duw, a pheidio â syrthio ganwaith i’r un bai.  

Un a ddeallodd hyn yn iawn oedd Ann Griffiths, ond gwyddai’r emynyddes o Ddolwar Fach hefyd fod natur newydd yn bosibl trwy ras. A chanodd:

‘Er mai cwbwl groes i natur

yw fy llwybyr yn y byd

ei deithio wnaf, a hynny’n dawel

yng ngwerthfawr wedd dy wyneb-pryd.’

Ac ar hyd y llwybr hwnnw y cerdda pob Cristion. Oherwydd croes i natur yw’r bywyd Cristnogol. Ia, cyfan gwbl groes i natur yw’r awydd a’r bwriad a’r ymdrech i ddilyn Iesu Grist ac ufuddhau iddo a’i garu. Ddylem ni ddim synnu o weld pobl yn gwneud pethau cas, yn dweud pethau creulon, yn dirmygu Duw ac yn anwybyddu ei Air a’i orchmynion. True to nature ydi hyn i gyd. Synnu a rhyfeddu ddylem ni pan na fydd pobl yn ymddwyn felly; pan fyddan nhw’n cyffesu Iesu Grist yn Arglwydd ac yn cymryd sylw o’i Air ac yn ymdrechu i fyw yn debyg iddo; pan fyddan nhw’n ymddiried yn y Gwaredwr; pan na fyddan nhw’n driw i’r hen natur ond yn driw i’r natur newydd a roddwyd iddyn nhw yn Iesu Grist. Ac os yw’r natur honno ynot, ‘cofia fod yn true to ——’. 

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 13 Tachwedd 2022