‘Dwi isio bod yn Dori?’

Credwch neu beidio, mae bron hanner can mlynedd ers i Huw Jones ganu ‘Dwi isio bod yn Sais’. Af fi ddim mor bell ag aralleirio’r gân heddiw a dweud, ‘Dwi isio bod yn Dori’, ond dwi’n cael fy nhemtio i awgrymu y byddai’n ‘braf bod yn Dori’.

Nid unrhyw Dori cofiwch, ond y math o Dori a fu dros y pythefnos diwethaf yn ymgiprys am swydd Arweinydd y blaid. Erbyn hyn, dau yn unig sydd yn y ras a’r ddau hynny, yn fwy na’r un o’r ymgeiswyr eraill, sy’n nodweddu’r math o Dori dan sylw. Mor braf fyddai bod fel Rishi Sunak a Liz Truss. Nid mod i am un eiliad yn chwennych bod yn Brif Weinidog nac yn arweinydd plaid na hyd yn oed yn wleidydd. Ond mor braf (os braf hefyd) fyddai medru gwadu pob cyfrifoldeb am bob llanast.

Pe na fyddem yn gwybod yn wahanol, fyddai neb o wrando ar y ddau’n sôn am fethiannau llywodraethau diweddar San Steffan wedi dychmygu mai eu plaid hwy a fu mewn grym ers 2010. Fyddai neb chwaith wedi dychmygu bod y ddau wedi dal swyddi allweddol yn eu Llywodraeth dros y blynyddoedd diwethaf. Ceir yr argraff na fu a wnelon nhw na’u plaid ag unrhyw wendid neu fethiant a gaed ym mhenderfyniadau’r Llywodraeth ers deuddeng mlynedd. Ie, mor braf fyddai bod yn Dori – dim ond am ennyd, dim ond pan fo’r gydwybod yn fy mhoeni a’r euogrwydd yn llethu. Mor braf fyddai bod yn Dori a chael gwadu pob cyfrifoldeb am unrhyw beth a phopeth aeth o’i le.

Ond nid felly y mae hi yn y byd go iawn, wrth gwrs. Yn hwnnw, mae’n rhaid derbyn ac ysgwyddo cyfrifoldeb am yr hyn a wnawn. Chawn ni ddim cau ein llygaid i’n camgymeriadau a’n beiau.  Ac yn sicr, chawn ni ddim beio pawb a phopeth arall am bethau a wnaethom ni neu bethau y bu gennym ni ryw fesur o gyfrifoldeb amdanynt.  Mae cydnabod bai wrth wraidd profiad y Cristion o adnabod Iesu Grist yn Waredwr ac Arglwydd.

Ni all yr un ohonom ymffrostio yn ein cyflawniadau pitw o feddwl am gyflwr Achos Crist yn ein plith. Y peth olaf y dylem ei wneud yw mynnu nad oes a wnelom â’r marweidd-dra a’r tlodi sydd i raddau helaeth yn nodweddu’r Eglwys yn ein gwlad. Dim ond ffŵl fyddai’n dadlau nad oes a wnelo oerni fy nghariad at Grist a gwendid fy nhystiolaeth a chloffni fy ngweddïau dros y blynyddoedd â chyflwr y gwaith a’r eglwysi yr wyf yn eu gwasanaethu. Gwae fi os wyf am un eiliad yn credu fy mod i’n ddi-euog ac yn mynnu mai eraill sydd ar fai. Mae’r Arglwydd yn ceisio gennym edifeirwch am bob pechod a bai. Ond wedi dweud hynny, rhaid gochel rhag ein beio’n hunain am holl ddiffygion a thlodi’r Eglwys. Mae yna bethau y tu hwnt i’n rheolaeth. Rhaid cofio hefyd mai’r Arglwydd Dduw sy’n ben dros ei waith ei hun a’i fod yn fwy nag abl, pe dymunai wneud hynny, i fendithio a llwyddo ei waith er ein gwaethaf ni a’n beiau.  Nid gwadu fy nghyfrifoldeb ydi cydnabod ei allu a galw arno i lwyddo’i waith.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 24 Gorffennaf 2022

Tystion

Pum munud ar hugain i bump, nos Wener, y pymthegfed o fis Gorffennaf. Eleni.  Echnos. Ac roeddwn i yno ar flaen y ciw, ar yr union funud, yn dyst i’r peth. Dyna fraint, a dyna gyffro, er nad oedd y peth ei hun o bosib o fawr bwys i rai ohonoch. Ond i bawb a fu’n byw efo’r holl waith ar y lôn rhwng Llanberis a Chwm-y-glo ers dechrau’r flwyddyn, roedd gweld y goleuadau traffig ger Llwyn Coed yn cael eu cadw yn achos dathlu, coeliwch fi. Nid bod y gwaith yn dod i ben. Wedi chwe mis, megis dechrau y mae’r cyfan, ac mae gennym flynyddoedd o oedi o’n blaen eto – blynyddoedd o Waitings wrth  oleuadau. Mae’r egwyl fyrraf i’w chroesawu, hyd yn oed os mai dros benwythnos Ras yr Wyddfa yn unig y bydd hynny yn achos y goleuadau nesaf at Lanberis. Ond gan fod y gwaith i fod i oedi dros wyliau’r haf mae  gobaith y cawn ni cyn bo hir lôn glir am sbel.

Nid fi oedd yr unig dyst. Fi oedd ar flaen y ciw, ond roedd hanner dwsin o geir y tu ôl i mi a chryn ddwsin yn dod o’r cyfeiriad arall. Ond doedd dim rhaid bod yno nos Wener i allu tystio i ddiflaniad y goleuadau traffig. Gall pawb a aeth heibio ers nos Wener wneud hynny hefyd. Mae’r ffordd yn glir, a’r peiriannau a’r rhwystrau wedi mynd (am y tro!)

Welodd neb atgyfodiad Iesu Grist, ac eto cafwyd tystion i’r digwyddiad. Roedd mwy na digon o dystiolaeth i’r gwragedd a’r disgyblion allu cyhoeddi ei fod yn ôl yn fyw ac wedi dod allan o’r bedd. Ac er ein bod ni’n bellach o lawer oddi wrth y digwyddiad na’r bobl hyn, gallwn ninnau dystio i’r ffaith fod ein Gwaredwr Iesu’n fyw.

Doedd raid i’r ffrindiau hyn weld â’u llygaid er mwyn bod yn dystion, a does raid i ninnau chwaith. Mae yn y Beibl fwy na digon o dystiolaeth am fywyd a gweinidogaeth Iesu Grist i’n gwneud ninnau’n dystion iddo. Dan ddylanwad yr Ysbryd Glân cawn ein hargyhoeddi fod y cyfan a ddywedir amdano’n wir. Ac o gredu’r dystiolaeth down ninnau hefyd, fel pawb arall a gredodd ar hyd y canrifoedd, yn dystion i’r person mwyaf a phwysicaf a fu. Er na welsom mohono, ac er i ni fyw mewn man a chyfnod gwahanol, mae ein tystiolaeth mor sicr a dibynadwy â phe byddem wedi bod yno gydag unrhyw un o’r bobl a’i gwelodd o’i grud i’w fedd am ei bod yn seiliedig ar yr hyn a ddywed Gair Duw amdano.

Gwn i sicrwydd fod y goleuadau wedi eu cadw nos Wener am fy mod wedi gweld â’m llygaid fy hun. Rwyf hyd yn oed yn fwy sicr o’r dystiolaeth am eiriau a gwaith yr Arglwydd Iesu Grist gan mai’r Beibl sy’n tystio iddynt. A’r fath fraint a gawsom o gael tystiolaeth mor glir a dibynadwy: tystiolaeth Duw ei hun i’w Fab. Dros dro yn unig y bydd y rhyddhad a deimlais nos Wener gan mai yn ôl y daw’r goleuadau, ond nid felly’r bendithion y tystia’r Beibl iddynt. Bendithion sydd i bara am byth a ddaw i ni trwy Iesu Grist.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 17 Gorffennaf 2022

Oni bai am ras

Mr Johnson druan. A dyna fi wedi dechrau’r golofn hon am yr ail wythnos yn olynol gyda’r un frawddeg! Ond yn wahanol i’r wythnos ddiwethaf, am y Prif Weinidog yr wyf yn sôn. Ia, druan ohono. Nid am iddo, yn ôl y gwêl o bethau, ddioddef oherwydd ‘greddf yr haid’ wrth i’w aelodau seneddol droi arno o un i un. Nid am iddo golli’r swydd y bu’n ein chwenychu cyhyd. Nid hyd yn oed am y bydd raid iddo adael fflat moethus y papur wal drud.

Druan ohono am na allai newid. Mwy na thebyg y byddai pethau’n wahanol iawn pe byddai wedi medru gwneud hynny. Ond yn ôl ei gyfaddefiad ei hun lai na thair wythnos yn ôl nid oedd unrhyw bosibilrwydd y gallai brofi ‘rhyw fath o drawsnewidiad seicolegol’. Nid cyffes onest oedd y geiriau hyn ond her i’w feirniaid: ‘Dwi ddim am newid!’ O bosib ei bod bellach yn edifar ganddo ddweud hyn gan fod y geiriau’n sicr wedi cyfrannu at ei gwymp trwy ddryllio unrhyw obaith a fu gan rai o’i aelodau seneddol y byddai, yn hwyr neu hwyrach, yn newid ei ffyrdd. Ia, druan ohono. Pe byddai ond wedi rhoi’r awgrym lleiaf o fwriad i newid gallasai pethau fod mor wahanol iddo. Ond unwaith y dechreuodd aelodau blaenllaw ei blaid seneddol o’r diwedd sylweddoli bod celwyddau a diffyg gonestrwydd eu Prif Weinidog yn gwneud drwg gwirioneddol i’w hachos yr oedd ar ben ar un a fu’n ddigon digywilydd ac annoeth i gyhoeddi na fedrai ac na fyddai’n newid.

Druan ohono. Nid hawdd ydi cefnu ar arferion oes. Anodd os nad amhosibl ydi newid a gwella ymddygiad a pheidio â phechu. Nid Boris Johnson ydi’r cyntaf i weld na all wneud hynny  na’r cyntaf i gydnabod nad oes arno hyd yn oed awydd i wneud hynny. Ac nid fo fydd yr olaf chwaith.

Onid y gwir amdani yw mai felly y byddem ninnau oni bai am ras Duw? Gras Duw sy’n ein goleuo i weld ein beiau; gras Duw sy’n ein gwneud yn edifeiriol; gras Duw sy’n ein galluogi i gefnu ar bechod ac i geisio bod yn well. Gras Duw sy’n ein gwneud yn bobl newydd trwy ffydd yn Iesu Grist. Nid ‘trawsnewidiad seicolegol’ fel y soniodd Mr Johnson amdano, nac ymdrech ddynol, na phenderfyniad i droi dalen newydd sydd eu hangen ond y galon newydd y mae Duw yn ei rhoi i bwy bynnag sydd, trwy ras, yn troi at ei Fab Iesu Grist.

Oni bai am ras Duw ni fyddwn innau erioed wedi gweld angen am newid. Oni bai am ras mi fyddwn yn berffaith fodlon ar fy mywyd amherffaith. Oni bai am ras ni fyddwn wedi ceisio maddeuant Duw o gwbl. Ac oni bai am ras ni fyddwn erioed wedi gweld gwerth yn yr Arglwydd Iesu Grist a’i aberth trosof ar Galfaria. Gras Duw sy’n ein galluogi i garu Duw, caru’r gwir a charu eraill yn fwy hyd yn oed nag yr ydym yn ein caru ni’n hunain.  Ie, oni bai am y gras hwnnw yn Iesu Grist ein Harglwydd a’n Gwaredwr, druan ohonom ninnau hefyd. 

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 10 Gorffennaf 2022

Cwrteisi Johnson

Mr Johnson druan. Maen nhw’n deud ei fod mor glên. Ac eto roedd bron pawb yn ei erbyn.  Doedd ryfedd bod golwg flinedig arno’r noson o’r blaen. At y diwedd, roedd o’n amlwg wedi cael mwy na digon ac yn falch o gael dianc o olwg y camerâu.

Mae ambell un yn awgrymu bod ei ddyddiau gorau drosodd a’i bod yn bosibl na welwn lawer o Mr Johnson eto ar y llwyfan mawr. Gobeithio na ddigwydd hynny. Yn ôl a glywais, mae o’n gwrtais a charedig, a byddai’n biti mawr colli rhywun felly sy’n esiampl dda i’w gydweithwyr a’r genhedlaeth sy’n codi.

Yn aml iawn, y pethau bychain sy’n bwysig ac yn dweud cyfrolau. Nos Wener, enillodd Cameron Norrie ei gêm ar y Cwrt Canol yn Wimbledon. Yn Seland Newydd y magwyd ef, ond Cymraes yw ei fam ac Albanwr yw ei dad. Ond rhywbeth a ddywedwyd am ei wrthwynebwr nos Wener a dynnodd fy sylw: ‘Ar ddechrau pob gêm ar ei “serf” ei hun, mae o’n diolch i’r hogia neu’r genod sy’n taflu’r peli ato’. Mae’r ffaith fod y sylwebydd wedi crybwyll hyn yn amlwg yn dangos ei fod yn anghyffredin. Mae pethau bach felly yn werth eu clywed ac yn ennyn parch. Chwarae teg iddo, a hir y parhao Steve Johnson yn esiampl yn hyn o beth i’w gyd-chwaraewyr.

Byddai’n ddifyr iawn gwybod a oedd unrhyw arwyddocâd i’r groes a wisgai Steve Johnson ar y gadwyn o amgylch ei wddf. Mae’n bosibl nad oedd ond addurn, ond tybed a oedd yn arwydd o ffydd?  Wn i ddim. Ond mi wn fod y pethau lleiaf yn medru bod yn arwydd o ffydd y Cristion, ac mai trwy bethau bychain y bydd eraill yn sylwi ar y ffydd honno.

Dweud diolch; dweud ‘sori’; holi am hynt a helynt; bod yn gwmni; cadw cefn; gwneud neges; torri’r ardd; anfon neges ffôn neu lythyr neu e-bost: gall cant a mil o bethau bychain ddangos cariad a gofal y Cristion am eraill. Yn aml, y pethau bychain yw’r pethau pwysicaf gan mai dyna sy’n gwneud argraff ar bobl. Gweld parodrwydd Cristnogion i wneud y pethau bychain sy’n peri i rai gymryd eu tystiolaeth i’r Arglwydd Iesu Grist a’u ffydd ynddo o ddifrif. Ar brydiau, nid ein geiriau o dystiolaeth i Grist a’i waith – er mor bwysig yw’r rheiny – sy’n siarad orau ond y gweithredoedd syml o gariad a thosturi sy’n deillio o waith grasol Crist ynom.  A gall prinder y fath weithredoedd ddweud cyfrolau am natur a dilysrwydd ein ffydd. Dyma a ddywed Iesu wrthym: ‘Felly boed i’ch goleuni chwithau lewyrchu gerbron eraill, er mwyn iddynt weld eich gweithredoedd da chwi a gogoneddu eich Tad, yr hwn sydd yn y nefoedd’ (Mathew 5:16).

Peidiwn byth â blino ar wneud daioni nac ar wneud y gweithredoedd lleiaf gan fod y weithred leiaf un yn medru llefaru’n eglur am gariad Duw sy’n ein cymell ninnau i garu a gwasanaethu.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 03 Gorffennaf 2022

Credu

Mae Cristnogion yn debyg i’w gilydd, ond mi fedran nhw fod yn wahanol iawn i’w gilydd hefyd. Ni ddylai hynny ein synnu gan fod Cristnogion pob oes yn credu yn yr un Arglwydd ond yn gymeriadau unigol ac unigryw. Yn aml iawn, ffydd yn Iesu Grist ydi’r unig beth sy’n gyffredin i Gristnogion sy’n wahanol eu diddordebau a’u diwylliant a’u gwleidyddiaeth a phopeth arall.

Mae ei hedmygedd o’i hannwyl brif weinidog yn ddigon i awgrymu i mi nad oes lawer yn gyffredin rhyngof a’r Ysgrifennydd Gwladol dros faterion Digidol, Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon, Nadine Dorries. Ond roedd rhaid gwenu o ddarllen ei hymateb i adolygydd a ddywedodd mai ei nofel gyntaf hi oedd y waethaf a ddarllenodd ers talwm: awgrymodd Ms Dorries y dylai’r dyn ddarllen ei hail nofel gan ei bod ‘yn well o lawer’. Fodd bynnag, rhywbeth arall a ddarllenais amdani a dynnodd fy sylw’r dydd o’r blaen; y geiriau, o’u cyfieithu, ‘Mae Nadine Dorries yn Gristion’. Ardderchog o beth bob amser yw clywed am bobl sy’n arddel y Ffydd Gristnogol, a braf fyddai clywed rhagor am ffydd Ms Dorries, fel pob Cristion arall.

Daeth y cyfle i wneud hynny mewn cyfweliad rhyngddi a Rachel Johnson, chwaer y Prif Weinidog, a’i holodd am ei ffydd. Ond er mawr siom, tebyg i lawer o bobl sy’n ansicr ac aneglur eu ’ffydd’ yw Ms Dorries wedi’r cyfan.  ‘Rydw i yn grediniwr,’ meddai, ‘Dwi’n credu fod yna dduw … Dwi yn credu … Dwi ddim yn rhywun sy’n Bible-basher nac yn rhedeg i’r eglwys bob pum munud.’ A chwarae teg iddi, roedd rhaid edmygu ei gonestrwydd pan ofynnwyd a oedd ei ‘ffydd’ yn rhoi iddi nerth yn wyneb bryntni byd gwleidyddiaeth: ‘Dwi ddim cymaint o grediniwr â hynny … Dwi ddim yn meddwl fod fy ffydd mor gryf … dydi o ddim yn sail i bob peth a wnaf.’

Y gorau y medrai ei ddweud oedd bod a wnelo’i ffydd â’i syniad o’r da a’r drwg a’i bod yn credu fod yna gynllun i bawb a phopeth. A bod yn deg â hi, wn i ddim a fyddai Nadine Dorries yn ei galw’i hun yn Gristion erbyn hyn, beth bynnag ei chefndir. Mae’r hyn a ddywedodd yn y cyfweliad yn sicr yn awgrymu nad yw disgrifiad yr erthygl ohoni’n gywir. Nid ‘credu fod yna dduw’ yw ystyr ‘credu’ i’r Cristion ond ymddiried â’r holl galon yn y Gwaredwr Iesu Grist, Mab Duw. Nid yw’r Cristion yn dirmygu’r Beibl a phawb sy’n ei gredu nac yn ddilornus o’r arfer o fynychu capel neu eglwys. Ac er cydnabod gwendid a methiant i ymddiried yn Nuw fel y dylai, mae gan y Cristion ryw syniad a phrofiad o nerth a chymorth Duw yn ei fywyd bob dydd.  Mae llawer mwy i’r Ffydd Gristnogol na hyn.

Gweddïwn dros bawb tebyg i Nadine Dorries – pwy bynnag ydynt – sydd mor annelwig ac ansicr eu ‘cred’, ar iddynt ddod i weld mai ymddiriedaeth yn Iesu Grist yw swm a sylwedd ‘credu’ i’r Cristion.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 26 Mehefin 2022

Gwybod beth i’w ddisgwyl

Cyhoeddodd Llywodraeth yr Alban yr wythnos ddiwethaf y cyntaf o gyfres o ‘bapurau’ a fydd yn cyflwyno’r achos dros alw refferendwm arall ynghylch annibyniaeth.  Ac ar unwaith, yr hyn a’m trawodd o wylio News at Ten y BBC a gwrando ar Radio 5 Live oedd y duedd i orffen pob adroddiad ynglŷn â hyn ar nodyn ‘negyddol’. Bwletin 5 Live er enghraifft yn cyfeirio at yr hyn a ddywedodd Nicola Sturgeon yn ei chynhadledd newyddion, ond yn  cloi’r adroddiad trwy ddarlledu ymateb  beirniadol Boris Johnson. A News at Ten yn rhoi sylw i ffermwr pleidiol i annibyniaeth ond yn cloi efo bragwr a bleidleisiodd o blaid annibyniaeth yn Refferendwm 2014 ond sydd bellach yn ei erbyn.

Rhaid cyflwyno dwy ochr y ddadl, ond rwy’n ofni mai ernes a welwn yma o’r hyn a gawn ni dros y misoedd nesaf: rhoi llais i’r ddwy ochr, ond cloi yn amlach na heb (os nad yn ddieithriad) efo’r gwrthwynebiad i annibyniaeth.  A thrwy hynny, am ein bod yn tueddu i ddal gwell sylw ar yr hyn a glywn ar ddiwedd adroddiad, hyrwyddo’r farn wrthwynebus i annibyniaeth (gan roi’r argraff o fod yn ddiduedd). Byddai’n dda gen i fod yn anghywir yn hyn o beth, ond rwy’n ofni mai dyma fydd y patrwm. Gwyddom beth i’w ddisgwyl.

Yn wahanol i’r BBC, does dim angen i’r Eglwys Gristnogol fod yn ddiduedd. Rwy’n gobeithio o’r herwydd fod pobl yn gwybod beth i’w ddisgwyl oddi wrthi, nid o ran gwleidyddiaeth ond o ran ei neges sylfaenol a chanolog. Does yna ddim byd diduedd ynglŷn ag Eglwys Iesu Grist: mae hi o blaid y Ffydd, o blaid yr Efengyl, o blaid ei Harglwydd. A chyhoeddi’r newyddion da am Grist a ffordd iachawdwriaeth yw ei galwad a’i chyfrifoldeb. Sut  bynnag a thrwy ba gyfrwng bynnag y gwna hi hynny, yr un yw ei neges. O oes i oes, bu’r Eglwys yn cyhoeddi bywyd a marwolaeth ac atgyfodiad Crist ac yn galw ar bobl i gredu ynddo a derbyn trwyddo fywyd newydd a gobaith sicr. Ac oes, mae gan bobl hawl i ddisgwyl mai’r gwirionedd am Grist y bydd yr Eglwys yn ei gyhoeddi o hyd.

Ar bob cyfrif, ceisiwn ffyrdd newydd a gwahanol o gyflwyno’r neges honno. Trwy bob cyfrwng hen a newydd, yn nerth yr Ysbryd Glân awn â’r Efengyl i sylw pobl ein hoes. A maddeued Duw i ni am bob esgeulustod yn y gwaith hwn. Ond beth bynnag y cyfrwng a’r negesydd a’r amrywiol faterion y mae Eglwys Crist yn ymgodymu â hwy ar wahanol adegau, gwyddom beth i’w ddisgwyl oddi wrthi. ‘Y gair am y groes’ (1 Cor. 1:18) yw pob dim i’r Eglwys. Dyma galon y Ffydd, ac nid yw’r Eglwys yn ymddiheuro i neb am dynnu sylw pobl drachefn a thrachefn at yr hyn a gyflawnodd Crist trwy ei farwolaeth a’i atgyfodiad. Ac fel pobl y Ffydd honno, gwyddom beth i’w ddisgwyl bob tro y daw neb atom yn enw Crist: gair a fydd dyrchafu ein hannwyl Waredwr a’i arw groes.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 19 Mehefin 2022

Yn eu gwir oleuni

(Llun: Michael Steele/Getty Images)

Wel, am siom! Gôl i’r gwrthwynebwyr yn y funud olaf i roi caead ar biser torf oedd yn dal i ddathlu’r gôl a oedd yn ein tyb ni wedi sicrhau gêm gyfartal i ni. Boddi wrth ymyl y lan unwaith eto, fel y digwyddodd mor fynych i dîm pêl droed Cymru dros y blynyddoedd. Lôn ddiflas iawn am adra ydi’r A470 yn hwyr y nos wedi i Gymru golli gêm.

Ond doedd hi ddim felly nos Fercher er gwaetha’r golled. Doedd y siom ddim mor arw. A doedd colli dwy gêm o fewn wythnos i’w gilydd o bwys mawr chwaith. Oherwydd rhwng y gemau yn erbyn Gwlad Pwyl a’r Iseldiroedd roedd ein tîm cenedlaethol wedi hawlio lle yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd.  O fewn pythefnos ar ddechrau’r mis hwn bydd Cymru wedi cael pum gêm, a phe buasem wedi colli’r pedair arall ni fyddai o bwys gan mai’r gêm yn erbyn Wcráin oedd y bwysicaf o gofio mai’r wobr oedd ‘mynd i Gwpan y Byd’. Fel y digwyddodd, cipiodd gôl hwyr i Gymru neithiwr gêm gyfartal i sicrhau na chollwn ni’r pedair.

Mor bwysig yw gweld pethau yn eu gwir oleuni. Mi garwn weld Cymru’n ennill pob gém, ond am y tro byddai un fuddugoliaeth yn ddigon. Oherwydd  o’u cymharu á’r ‘gém fawr’, eilradd yw’r ddwy gêm yn erbyn yr Iseldiroedd a’r gemau yn erbyn Gwlad Pwyl a Gwlad Belg. Heb os y mis hwn, byddai un fuddugoliaeth yn well na phedair.

Ond er cymaint y gorfoledd a’r dathlu ac er cymaint y cyffro o feddwl am Gymru ar lwyfan mwyaf y byd pêl droed yn nes ymlaen eleni, gwyddom mai dim ond gém yw’r cyfan. O weld pethau yn eu gwir oleuni, deallwn mai dibwys oedd y gém yn erbyn Wcráin, fel pob gém arall. O’r herwydd, daliwn Wcráin a’i phobl yn ein meddyliau a’n gweddïau heddiw eto wrth i’r rhyfel yno barhau a dwysau.

Mor rhwydd yw gwneud yr eilradd yn flaenoriaeth a’r pwysig yn ddibwys. Dyna’n sicr a ddigwydd pan rydd pobl le i bopeth ond i Dduw gan ddiystyru’r cyfan y mae Efengyl Iesu Grist yn ei gynnig iddynt. Ond nid eraill yn unig. Gallaf finnau ymserchu mewn pethau nad oes na gwerth na pharhad iddynt ac anghofio cyfoeth y Ffydd. Gallaf ymboeni am bethau nad oes gennyf reolaeth drostynt, fel pe byddai popeth yng ngwaith yr Arglwydd yn dibynnu arnom ni.

Oes, mae arnaf finnau angen gras i weld pethau yn eu gwir oleuni. Gras i weld nad yw cyfoeth mwya’r byd yn ddim o’i gymharu á thrysor mawr yr Efengyl? Gras i sylweddoli mai yn llaw’r Arglwydd Dduw y mae ei waith heddiw fel erioed, ac nad ein galluoedd na’n gwendidau ni sy’n penderfynu beth ddaw o’r dystiolaeth Gristnogol yn ein gwlad ond bwriadau grasol a rhagluniaethol Duw. A gras hefyd i weld ein beiau a’n methiannau yn eu gwir oleuni rhag i ni ymdroi’n barhaus mewn môr o euogrwydd ac anghofio’r maddeuant llawn am bob bai sydd i ni yn enw Iesu Grist.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 12Mehefin 2022

Aros am yr Ysbryd

Beth pe byddai …?  Pe byddwn wedi gwneud y peth yma?  Neu heb wneud y peth acw? Anodd ydi deud beth allasai fod wedi digwydd dan amgylchiadau gwahanol.

Ond nid felly heddiw ar y Pentecost wrth i ni gofio’r hyn a ddigwyddodd i ddisgyblion yr Arglwydd Iesu ddeng niwrnod wedi iddo esgyn i’r nefoedd a hanner can diwrnod wedi’r atgyfodiad. Rhoesai Iesu Grist addewid a siars i’w ddisgyblion: ‘Ac yn awr yr wyf fi’n anfon arnoch yr hyn a addawodd fy Nhad; chwithau, arhoswch yn y ddinas nes eich gwisgo chwi oddi uchod â nerth’ (Luc 24:49).  Pe na fyddent wedi gwneud yr hyn a orchmynnodd, ond yn bwysicach fyth pe na fyddai Duw wedi cadw ei addewid iddynt, gwyddom beth fyddai wedi digwydd. Neu, yn fwy cywir, yr hyn na fyddai wedi digwydd.

Pe na fyddai’r Ysbryd Glân wedi ei roi iddynt, ni fyddai’r disgyblion wedi dod yn dystion i’r Efengyl. Ni fyddent wedi ymdaflu i’w cenhadaeth. Ni fyddai’r Efengyl wedi ei lledaenu. Ni fyddai’r cenhedloedd wedi troi at Grist. Ni fyddai’r Eglwys wedi ei sefydlu. Mor wahanol fyddai hanes y byd cyfan. Ac mor wahanol ein bywydau ninnau pe na fyddai’r Ysbryd wedi dod mewn nerth y diwrnod hwnnw. 

Mae’r Pentecost yn amlwg yn un o ddyddiau allweddol ein Ffydd,  ac mae tywalltiad yr Ysbryd Glân yn un o’i digwyddiadau hanfodol. Y mae yr un mor hanfodol i’r Ffydd a’r Eglwys â’r hyn a ddathlwn ar y Nadolig a’r Pasg gan ei fod yn rhan o gynllun Duw i fynd â’r newydd da am Iesu Grist a’i waith achubol i bob cwr o’r byd.  Yn hynny o beth, roedd y Pentecost yn unigryw a’r diwrnod hwnnw felly’n un o’r dyddiau mawr sy’n bwrw ei gysgod dros hanes ein byd.  Ni fyddai’r un ohonom yn credu yng Nghrist pe na fyddai’r Ysbryd wedi ei roi a phe na fyddai’r disgyblion wedi eu nerthu ar gyfer eu cenhadaeth.

Dathlwn y Pentecost gan ddiolch am yr olwg ar y digwyddiad rhyfeddol a gawn yn Llyfr yr Actau.  Ond er ei fod yn ddigwyddiad unigryw, cofiwn mai trwy’r un Ysbryd y cyflawnir gwaith Duw ym mhob oes. Ers y Pentecost bu’r Ysbryd Glân ar waith yn bywhau ac arwain a nerthu Eglwys Iesu Grist. Ac yn nerth yr Ysbryd hwnnw y mae i ninnau obaith o gyflawni ein gwaith. Dim ond  trwy ei ddylanwad y gwêl yr Eglwys fendith a llwyddiant.

Rhwng y Dyrchafael a’r Pentecost, ‘aros’ i’r disgyblion oedd ‘dyfalbarhau yn unfryd mewn gweddi’ (Actau 1:14).  Esgorodd y gweddïo ar ufudd-dod i Dduw wrth iddynt ddewis Mathias i gymryd lle Jwdas Iscariot. Ond heb os, prif nodwedd yr ‘aros’ oedd erfyn ar Dduw i wireddu’r addewid i roi iddynt yr Ysbryd. Ym mhopeth a wnawn yng  ngwasanaeth Crist, boed yr ‘aros’ hwn yn brofiad i ni, wrth i ninnau erfyn am dywalltiad grasol o Ysbryd Glân Duw i ysgwyd byd a betws trwy ddyrchafu enw Iesu a thynnu pobl ato.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Y Sulgwyn, 05 Mehefin 2022

Dydd Iau Dyrchafael

Dydd Iau diwethaf oedd un o ‘ddyddiau coll’ yr Eglwys Gristnogol: un o ddyddiau arwyddocaol bywyd a gweinidogaeth yr Arglwydd Iesu Grist. Ychydig o sylw a roddir i’r diwrnod hwn, yn arbennig o’i gymharu â’r dyddiau y cofiwn arnynt enedigaeth a marwolaeth ac atgyfodiad y Gwaredwr. Ac eto, mae Dydd Iau Dyrchafael o bwys am ei fod yn coffau ymadawiad yr Arglwydd Iesu o’r byd hwn, ac felly oddi wrth ei ddisgyblion. Cofnodir y digwyddiad rhyfeddol yn niweddglo Efengyl Luc ac agoriad Llyfr yr Actau, lle gwelwn Iesu’n cael ei godi oddi ar y ddaear yng ngŵydd ei ddisgyblion cyn iddo ddiflannu o’u golwg mewn cwmwl.

Mae’r Dyrchafael, neu esgyniad Iesu Grist, yn ein sicrhau o fwy nag un gwirionedd. Esgyn i’r nefoedd a wnaeth y diwrnod hwnnw wrth gwrs, ac mae’r ffaith iddo gael ei dderbyn yn ôl i’r nefoedd yn dangos ei fod wedi cyflawni’n llawn y gwaith y daethai i’r byd i’w wneud wrth farw ac atgyfodi. Mae’r Esgyniad yn ein sicrhau wedyn mai Arglwydd a Gwaredwr byw yw Iesu gan iddo ddychwelyd i’r nefoedd, lle nad oes marwolaeth o gwbl. Mae hefyd yn ein hatgoffa fod y Crist a ddyrchafwyd i’r nefoedd nid yn unig yn teyrnasu ac yn cael ei addoli gan holl breswylwyr y nef ond hefyd yn eiriol dros ei bobl ar y ddaear. Ydy, mae Iesu Grist yn gweddïo drosom, ar i ni brofi nerth a gras i lynu wrth y ffydd a byw bob dydd er clod i Dduw.

Ond o droi nôl at y Testament Newydd mae dau beth arall sydd werth sylwi arnynt: ymateb y disgyblion a neges y ddau angel. Mae Iesu wedi paratoi ei ddisgyblion ar gyfer y dydd hwn, a hwythau felly’n gwybod mai dyma’r tro olaf y byddant yn ei weld. Ond lle byddai disgwyl iddynt fod yn drist wedi iddo fynd a’u gadael, maent yn ‘ei addoli ar eu gliniau’ a dychwelyd i Jerwsalem ‘yn llawen iawn’ (Luc 24:52). Roedd Iesu wedi eu sicrhau y byddai, wedi iddo eu gadael, yn anfon yr Ysbryd Glân atynt i’w nerthu i fod yn dystion iddo (Luc 24:46–49). Ond o gofio mor araf fu’r disgyblion i gredu a chofleidio geiriau Iesu, mae’n debyg mai geiriau’r ddau angel (y ‘ddau ŵr … mewn dillad gwyn’, Actau 1:10) sy’n egluro’u haddoliad a’u llawenydd yma.

A’r disgyblion yn sefyll ac yn ‘syllu tua’r nef’ daeth yr angylion atynt i’w sicrhau o ddau beth. Yn gyntaf, rhag bod unrhyw amheuaeth ynghylch yr hyn a ddigwyddodd, cânt wybod mai wedi ei ddyrchafu i’r nefoedd yr oedd Iesu.  Ac yn ail, er mwyn cynnau eu gobaith a’u disgwyl cânt eu sicrhau y bydd yr Iesu hwn yn dychwelyd rhyw ddydd ‘yn yr un modd ag y gwelsoch ef yn mynd i’r nef’ (Actau 1:10–11). Does ryfedd iddynt ei addoli, a does ryfedd chwaith eu bod yn llawenhau.

Addolwn ninnau’r Iesu dyrchafedig; ein Gwaredwr yn y nef, ar ei orsedd yn eiriol trosom; ein Harglwydd byw sydd i ddychwelyd rhyw ddydd yn Farnwr y byw a’r meirw.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 29 Mai 2022