Cadwyni

Ionawr 21, 2018

Dog-Chained-In-Yard-1024x682

Boed lew neu gi; boed yr ail ganrif ar bymtheg neu’r unfed ar hugain; yr un yw’r stori os na welwn ni’r cadwyni.  Mewn un olygfa yn Taith Y Pererin, a gyhoeddwyd yn 1678, mae ‘Cristion’  yn nesáu at ‘balas Prydferth’ ond yn dychryn wrth weld dau lew o’i flaen.  Cyn y gallai fynd heibio i’r llewod roedd rhaid iddo weld eu bod wedi eu clymu â chadwyni.  Rwyf finnau wedi peidio â mynd at fwy nag un tŷ o weld ci rhyngof a’r drws ffrynt, er ei bod yn berffaith bosibl fod y ci hwnnw wedi ei glymu’n dynn wrth gadwyn. Ond heb weld y gadwyn, fyddwn i ddim yn mentro at y drws.

Cadwyni gwahanol iawn a welwyd yn nhŷ David a Louise Turpin yn Perris, California yr wythnos ddiwethaf.  Bron na fyddem yn dweud mai stori ffug oedd hi gan mor erchyll yr hyn a wnaeth y rhieni hyn wrth garcharu eu tri phlentyn ar ddeg a’u hamddifadu o ryddid a gofal a bwyd a glendid.  Roedd rhai o’r plant hyd yn oed wedi eu cadwyno wrth eu gwelyau. Trasiedi pethau yw ei bod yn ymddangos na welodd cymdogion na theulu estynedig na neb arall y cadwyni hyn.  A heb weld y cadwyni, welai neb reswm dros fentro at y drws.

Darlun o’r bywyd Cristnogol sydd gan John Bunyan yn Taith Y Pererin. Ac meddai, ‘Yr oedd y llewod wedi eu cadwyno, ond nid oedd efe yn gweled y cadwyni’.  Yno i brofi ffydd ‘Cristion’ oedd y llewod hyn.  Ac fel y gallai ‘Cristion’ gredu y byddai’n ddiogel am fod y llewod wedi eu cadwyno, gallwn ninnau gredu y byddwn yn ddiogel yn llaw Duw.  Nid oes rhaid i ni ofni, gan fod pob gelyn a pherygl a wynebwn wedi eu cadwyno gan y Brenin Mawr.  Ond weithiau, welwn ni mo’r cadwyni.

Fedrwn ni ddim cyfeirio at David a Louise Turpin heb wynebu’r ffaith gas a chywilyddus eu bod, yn ôl y sôn beth bynnag, yn arddel y Ffydd Gristnogol.  Duw a ŵyr beth y mae’r ddau yn ei gredu; a Duw yn unig a ŵyr pam y bu i rieni sy’n honni credu yn yr Arglwydd Iesu gam-drin eu plant yn y fath fodd.

Mae’n bosibl wrth gwrs nad ydynt yn credu o gwbl ac mai ffug a di-sail yw eu proffes. Nid y Turpins fyddai’r cyntaf i honni eu bod yn credu yng Nghrist a hwythau mewn gwirionedd heb wybod unrhyw beth am edifeirwch nac ymddiriedaeth yn y Gwaredwr nac ufudd-dod iddo.  Ond gwaetha’r modd, nid y nhw chwaith fyddai’r cyntaf i gyflawni pob math o erchyllterau, na’r cyntaf i weithredu’n gwbl groes i lwybr cariad yr Efengyl er iddynt gredu yn yr Arglwydd Iesu.  Nid bod hynny wrth gwrs yn esgus o fath yn y  byd am yr hyn a wnaethant i’w plant.

Beth bynnag y gwir, y peth pwysicaf ar hyn o bryd yw lles y plant sydd wedi dioddef ers blynyddoedd.  Gweddïwn drostynt, a thros bawb a fydd yn ceisio eu helpu.  A’r un pryd, am na welwn ni’r cadwyni, gweddïwn hefyd dros bawb a all fod yn dioddef yn ein plith ninnau, heb i neb weld eu cur a’u poen.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 21 Ionawr, 2018

Advertisements

Bwthyn Stamford

Ionawr 14, 2018

75895f310c5f95ff9d8d225878371456 (1)_LI.jpg

Stadiwm newydd arfaethedig Chelsea

‘Tŷ Nant’ sydd ar ei fur heddiw, ond gwelais gyfeirio at y bwthyn hefyd fel ‘Ty’n Nant’ ac o bosibl ‘Tŷ’r Nant’.  Mae’n swatio yng nghesail wal Stad y Faenol yng ngwaelod Nant y Garth.  Nid bod bonheddwr hael y Faenol wedi bwriadu i’r wal gysgodi’r bwthyn rhag pob tywydd chwaith; cael ei orfodi a wnaeth i fynd â’r wal y tu cefn i’r bwthyn am fod ei berchennog wedi gwrthod ei werthu iddo.

Wn i ddim faint gostiodd wal y Faenol na faint o anhwylustod a achoswyd i ŵr y Plas gan berchennog Tŷ Nant.  Ond draw yn Llundain heddiw mae safiad un teulu’n bygwth cynlluniau Clwb Pêl Chelsea i godi stadiwm newydd gwerth biliwn o bunnoedd ar safle ei stadiwm presennol yn Stamford Bridge.  Mae’r teulu Crostwaite wedi cartrefu yn Stamford Cottages, lathenni yn unig o’r stadiwm, ers hanner canrif.  Ac ers misoedd mae’r teulu’n gwrthwynebu cynlluniau Chelsea gan ddadlau y byddai’r stadiwm newydd anferth yn amddifadu eu cartref o oleuni trwy  daflu cysgod parhaol dros y tŷ.  Tra pery’r ddadl rhwng y teulu a’r clwb bydd cysgod dros yr holl gynllun; ac mae’n annhebygol y codir yr un fricsen o’r stadiwm newydd nes y bydd y ddadl wedi ei setlo.

Gall y mwyafrif ohonom gydymdeimlo â’r teulu hwn.  Go brin y byddai neb ohonom yn croesawu datblygiad a fyddai’n golygu llai o olau i’n cartrefi.  Yn aml, ni all pobl wrthwynebu codi adeiladau sy’n amharu mewn gwahanol ffyrdd ar eu tai.  Ond y mae’r Gyfraith yn diogelu’r ‘hawl i olau’, a dyna sail dadl y teulu Crostwaite.

Daeth y Diwygiad Protestannaidd, y bu i ni ei ddathlu’r llynedd, â goleuni’r Efengyl i bobl ar hyd ac ar led cyfandir Ewrop.  Roeddent wedi eu hamddifadu o’r goleuni hwnnw am ganrifoedd. Ond gyda’r Diwygiad a’r cyfle a gaed i bobl ddechrau darllen y Beibl drostynt eu hunain, yn eu hieithoedd eu hunain, taenwyd golau llachar newydd ar y gwirioneddau mawr am ras Duw a ffydd achubol yn Iesu Grist.

Mae ar y byd angen y goleuni o hyd.  Oes, mae ar bawb angen gras a chariad Duw yn Iesu Grist.  Braint fawr pob un sy’n credu’r Efengyl yw cael rhan yn y gwaith o gyflwyno’r goleuni i eraill trwy ddangos Iesu ym mhob ffordd bosibl.  Trwy ddweud am Iesu, a thrwy weithredu’n debyg iddo mewn cariad a thosturi y mae ei bobl yn gyfryngau i’r goleuni lewyrchu yn y byd. ‘Boed i’ch  goleuni chwithau lewyrchu gerbron eraill,’ medd Iesu, ‘er mwyn iddynt weld eich gweithredoedd da chwi a gogoneddu eich Tad, yr hwn sydd yn y nefoedd’ (Mathew 5:16).

Gofalwn nad ydym yn gwneud unrhyw beth sy’n cuddio’r goleuni rhag eraill. A boed i Dduw yn ei ras ein cadw rhag bod yn stadiwm tywyll sydd, trwy ein mudandod a’n diffyg cariad a’n beiau mawr, yn atal goleuni’r Efengyl rhag llewyrchu gerbron ein cymdogion a’n cyfeillion ninnau.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 14 Ionawr, 2018


Esgidiau

Ionawr 7, 2018

fiammes-full-gr_20A9112E_large.jpg

Yr un hen stori!  Sawl gwaith glywsoch chi eiriau tebyg?  ‘Nid oedd y cerddwr wedi paratoi’n iawn ar gyfer y daith na’r tywydd na’r dirwedd’.  Dywedwyd hyn eto rai dyddiau cyn y Nadolig wedi i’r hofrennydd godi un dyn oddi ar Grib Goch.  Wn i ddim yn union pa offer neu ddillad nad oedd gan y dyn arbennig hwnnw; ond mae’n debyg mai’r peth mwyaf amlwg y dylai pawb ei gael cyn mentro allan yw esgidiau addas.

Wrth ddymuno i chi heddiw flwyddyn newydd dda, dyma fenthyca geiriau o Lyfr Deuteronomium (33:25): ‘Bydded dy farrau o haearn a phres, a’th gryfder yn cydredeg â’th ddyddiau’.  Trwy ail ran yr adnod, dymunwn i’n gilydd nerth digonol ar gyfer pob dydd.  Wyddom ni ddim beth a ddaw yn ystod y flwyddyn newydd, ond gallwn fod yn hyderus y cawn nerth Duw bob dydd a phob cam o’r daith. Oherwydd mae Duw wedi addo helpu a nerthu ei bobl.  Ac os trown at yr un adnod yng nghyfieithiad William Morgan, mi welwn mai addewid sydd yma, ‘megis dy ddyddiau, y bydd dy nerth’.  Mi fydd nerth Duw yn cael ei roi i ni bob dydd, ac yn nyddiau cynnar y flwyddyn newydd diolchwn am hynny.

Ond beth am ran gyntaf yr adnod, ‘Bydded dy farrau o haearn a phres’?  Dymunwn ddiogelwch i’n gilydd ar ddechrau’r flwyddyn.  Pa storm bynnag a ddaw yn ein herbyn a pha anawsterau bynnag a wynebwn eleni, dymunwn i’n gilydd amddiffyniad cadarn.  Mae beibl.net yn gosod y peth fel hyn, ‘Bydd y bariau ar dy giatiau o haearn a phres’.  Boed i ni ddrysau neu giatiau cadarn i’n hamddiffyn rhag popeth a deflir yn ein herbyn.

Ond os trown eto at yr hen gyfieithiad, yr hyn a geir yma gan William Morgan yw, ‘Haearn a phres fydd dan dy esgid di; ac megis dy ddyddiau, y bydd dy nerth’.  Yma eto yn yr hen gyfieithiad, addewid sydd yn hytrach na dymuniad; addewid am esgidiau cryfion am ein traed.  Pa lwybrau blin a chreigiog bynnag y bydd rhaid eu cerdded eleni, mae Duw wedi darparu i ni esgidiau cadarn i’n cadw’n ddiogel ar y daith.

Dyna’n cysur ar ddechrau’r flwyddyn, neu ar ddechrau’r daith newydd y mentrwn arni eleni.  Duw ei hun sy’n gymorth i ni; Ef fydd yn amddiffynfa yn wyneb popeth a ddaw i’n bygwth a’n blino.  Cerddwn yn hyderus eleni gan bwyso ar Dduw i’n cadw rhag baglu pan gawn ein temtio, i’n cadw rhag llithro yn wyneb gwyntoedd croesion, ac i’n cadw’n ddiogel ar lwybr gwasanaeth ac ufudd-dod iddo Ef ei hun.

Arswydwn wrth glywed am bobl yn mentro i’r mynyddoedd heb yr offer a’r dillad a’r esgidiau addas.  Peidiwn ninnau chwaith â mentro ymlaen eleni heb baratoi at y daith.  Ceisiwn ras a nerth Duw heddiw.  Pwyswn arno bob dydd.  A diolchwn am ei addewid sicr o esgidiau cadarn a nerth digonol ar gyfer angen pob dydd.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 07 Ionawr, 2018


Nadolig Llawen

Rhagfyr 24, 2017

Nid yw Gronyn yn cael ei gyhoeddi heddiw, Noswyl Nadolig na’r Sul nesaf, Nos Galan.  Cyhoeddir y rhifyn nesaf ddydd Sul, Medi 7, 2018.  Nadolig Llawen a Blwyddyn Newydd Dda i chi.


‘Gair yn Gnawd’

Rhagfyr 17, 2017

img006.jpg

Diolch yn fawr iawn i bawb a weithiodd mor galed i gyflwyno’r cantawd ‘Gair yn Gnawd’ yn Capel Coch nos Sul, Rhagfyr 17.  Mae un neu ddau ar goll o’r llun gwaetha’r modd.

gyg1


Teilwng yw

Rhagfyr 17, 2017

ll

Wrth wneud paned mi oedais ennyd i ddarllen y botel lefrith a dysgu o’r newydd mai 2.272 litr ydi 4 peint. Mi deimlais beth cywilydd nad oeddwn wedi cefnogi ffermwyr Cymru gan mai Jac yr Undeb yn hytrach na’r Ddraig Goch oedd ar y botel blastig.  Ac mi ddeallais i mi ‘roi 23 ceiniog yn ôl i ffermwyr’ – pwy bynnag ydynt a lle bynnag y maent – trwy brynu’r botel.

Wyddwn i ddim beth i’w feddwl o’r nodyn am y 23 ceiniog.  Yn amlwg, roedd yr archfarchnad a werthodd y llefrith i mi’n falch o’r nodyn; mor falch nes ei osod ddwywaith ar y botel.  Ond a minnau wedi talu £1.33 am 2.272 litr, mae’n rhyfedd meddwl mai dim ond 23 ceiniog y mae’r ffermwyr yn ei dderbyn (sef 10.12 ceiniog y litr) a hithau’n costio rhwng 25 a 35 ceiniog i gynhyrchu litr o lefrith, yn dibynnu ar system a maint y fferm.  Go brin fod gan yr archfarchnad reswm dros ymffrostio!

Ond nid y pris a’m trawodd gyntaf ond geiriad y nodyn hwn am ’roi yn ôl i ffermwyr’, fel pe byddai’r ffermwyr yn elusen o ryw fath, a ninnau wrth brynu llefrith yn rhoi cildwrn iddynt. Ond dydyn ni’n dda, ni a’r archfarchnad, yn rhoi ein ceiniogau i’r ffermwyr?  Ydw i’n annheg â’r archfarchnad?  Onid yr hyn a ddisgwylir gennym yw ein bod yn talu pris teg i’r ffermwyr am eu holl waith caled yn cynhyrchu’r llefrith ar ein cyfer?  Mae byd o wahaniaeth rhwng hynny a rhoi rhywfaint o arian yn ôl iddynt. Mae’r ffermwr, fel pob gweithiwr, yn haeddu ei dâl

Dyna’r egwyddor a reolai ymateb Iesu Grist pan ofynnwyd iddo a ddylid talu treth i Gesar. Ceisio ei rwydo i roi ateb y gellid ei feirniadu amdano yr oedd y bobl a’i holodd, ond ateb gwych Iesu oedd, ‘Talwch bethau Cesar i Gesar, a phethau Duw i Dduw’ (Mathew 22:21). Roedd hyd yn oed yr Ymerawdwr meddai, yn deilwng o gael, trwy’r dreth, dâl am yr hyn yr oedd yn ei ddarparu ar gyfer pobl.  Ond nid oedd hwnnw’n deilwng o gael ei garu a’i addoli. Dim ond Duw sydd yn deilwng o hynny.

Nid yw Cristnogion yn rhoi clod a mawl i Dduw am eu bod yn meddwl ei fod yn syniad da nac am eu bod yn mwynhau gwneud hynny.  Un peth sy’n eu cymell, sef yr argyhoeddiad fod Duw’n deilwng o’r clod a’r mawl a’r diolch.  Nid gwneud cymwynas â Duw yr ydym wrth ei addoli,  Ac yn sicr, nid yw’r Arglwydd Dduw yn elusen sy’n ddibynnol arnom am barch a gwasanaeth ac ufudd-dod.

Yr ydym addoli Duw am ei fod yn gwbl deilwng o’n clod.  Yr ydym yn ei garu am ei fod yn haeddu cael ei garu.  Yr ydym yn ei wasanaethu am mai dyna sy’n iawn i ni ei wneud. Y mae’r Duw a’n carodd ac a roddodd i ni gymaint o fendithion yn deilwng o’r cyfan y medrwn ei roi iddo.  Mwy na hynny, y mae’n deilwng o gael ein calonnau.  Mae’n deilwng o gael y cyfan ydym am ei fod wedi’n caru a’n hanrhydeddu trwy roi i ni, yn ei Fab Iesu Grist, frawd a cheidwad gogoneddus.  Ac ar Ŵyl y Geni, dathlwn ddyfodiad y Mab hwnnw i’r byd, a ninnau’n gwybod ei fod yn deilwng o’r gorau a’r cyfan y medrwn ei gynnig iddo.

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 17 Rhagfyr, 2017

 


Gem beryglus

Rhagfyr 10, 2017

Jerusalem---36-hours---cityscape-xlargeCaf fy nghyhuddo o godi bwganod os byddan nhw’n darllen y geiriau hyn.  Ond a ninnau yn nhymor y pantomeim mi atebaf, ‘O na dwi ddim!’ Ac er y gellid dadlau eu bod nhw’n gweddu i’r dim i bantomeim, does dim byd doniol ynghylch yr hyn a wnaethon nhw nac a ddywedon nhw’r wythnos ddiwethaf.

Roedd y Brexiteers yn fodlon peryglu’r berthynas rhwng Iwerddon a’r Gogledd trwy fod mor annelwig ynglŷn â ffin bosibl ar yr Ynys Werdd.  Oedden nhw wedi anghofio’r cyfnod pan oedd ffin gadarn, a heddlu a milwyr yn rheoli’r croesfannau?  Oedden nhw’n fodlon gwneud rhywbeth a allai gyfrannu at ddadwneud yr holl glosio a fu?  Ydyn nhw’n benderfynol o greu rhwygiadau newydd trwy roi cyfle i wleidyddion y DUP gyhuddo Llywodraeth Iwerddon o gynllwynio i fanteisio ar drafodaethau Brexit i hyrwyddo Iwerddon unedig?  Oes ots ganddyn nhw be ddigwydd ar yr ynys cyn belled â’u bod nhw’n cael y maen i’w wal trwy gefnu ar yr Undeb Ewropeaidd?  Ac er bod rhyw lun o gytundeb wedi ei sicrhau echdoe mae o hyd ansicrwydd ynghylch union fanylion y berthynas rhwng Iwerddon, Gogledd Iwerddon, gweddill gwledydd Prydain ac Ewrop.

Ond os yw Brexiteers Mrs May yn rhyfygus o annoeth, can gwaith gwaeth ydi Donald Trump a gyhoeddodd ddydd Mercher fod yr Unol Daleithiau yn cydnabod Jerwsalem yn brifddinas Israel. Cafodd y cyhoeddiad ei ganmol i’r cymylau gan Brif Weinidog Israel, Benjamin Netanyahu.  Nid syndod hynny wrth gwrs, ac roedd Trump ac yntau’n mynnu bod y penderfyniad yn gam tuag at sicrhau heddwch yn y rhan hon o’r byd.  Ond nid syndod chwaith mai condemnio’r cyhoeddiad a wnaeth gweddill arweinwyr byd oherwydd yr ofn gwirioneddol y bydd hyn yn gwaethygu’r tensiynau rhwng Israel a’r Palestiniaid ac yn esgor ar ragor o drais. Gwaetha’r modd, mae’r ofn hwnnw eisoes wedi ei wireddu.

Tristwch pethau yw bod y Brexiteers a Trump yn fodlon gweithredu heb boeni am y canlyniadau.  Pa ots os bydd y tensiynau yn Iwerddon ac Israel yn dwysau?  I’r Brexiteers a Trump, pris bychan i’w dalu fyddai hynny er mwyn i Brydain gael ei rheoli ei hun ac i fuddiannau America ddod yn gyntaf.  Erbyn hyn, y mae o leiaf addewid na cheir ffin gadarn yn Iwerddon, a does ond gobeithio na newidir hynny yn nes ymlaen. Ond anos yw bod yn obeithiol ynghylch Israel, gan ei bod yn debygol y gwelir llawer mwy o dywallt gwaed oherwydd datganiad Trump.

Trueni a chywilydd pethau yw bod carfan gref o Gristnogion America yn cefnogi Trump, er ei bod yn amlwg y bydd ei ddatganiad yn sicr o arwain at waethygu’r trais a’r ymladd yn Israel a’r Dwyrain Canol. ‘Dyma’r peth iawn i’w wneud er mwyn America’ yn ôl yr Arlywydd. Oni all Cristnogion ei wlad weld fod lles pobl a chyfiawnder i bawb o bob cenedl yn bwysicach hyd yn oed na lles eu gwlad nhw?

Cliciwch yma www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 10 Rhagfyr, 2017