Dosbarth o 63

Tachwedd 17, 2019

Does a wnelo’r peth â ni yng Nghymru, ond mentraf gyfeirio ato beth bynnag. Pennawd yr erthygl a ddenodd fy sylw: ‘63 o ddisgyblion mewn dosbarth ysgol gynradd’. Tybiais mai stori oedd hi am ysgol mewn trafferthion ariannol yn gorfodi athrawon a disgyblion i weithio dan amodau amhosibl. Dim o’r fath beth! Ysgol academi lewyrchus yn Nyfnaint oedd hi, wedi dewis ffurfio dosbarth Blwyddyn 6 enfawr ac iddo ddwy athrawes a dau gymhorthydd. Nid yw’n berthnasol i ni yng Nghymru gan nad oes yma (nac yn yr Alban na Gogledd Iwerddon) ysgolion academi fel yn Lloegr. Mae’r llywodraethau datganoledig wedi ymwrthod â’r syniad o academïau gan farnu mai ymdrech ydynt i breifateiddio addysg a rhoi, yn anorfod, fanteision mawr i rai ysgolion ar draul eraill. Un awgrym fod hynny’n wir am yr ysgol dan sylw yw’r ffaith fod y dosbarth o 63 disgybl yn cael ei ddysgu mewn ystafell sy’n union fel darlithfa prifysgol, a bod gan bob un o’r plant gyfrifiadur gwerth £750 o’i flaen. Gwerth £47,200 o gyfrifiaduron mewn un dosbarth! Mae’r sinig ynof yn gwneud i mi holi pam fod erthygl mor gefnogol i’r syniad o academïau wedi ei chyhoeddi yn ystod cyfnod Etholiad Cyffredinol.

Roedd yr erthygl yn f’atgoffa nad yw popeth o reidrwydd yn union fel y mae’n ymddangos. Roeddwn wedi fy nghalonogi’n ddiweddar o weld bod rhagor o bobl nag arfer yn troi at wefan yr Ofalaeth. Ond siom oedd deall bod, ambell ddiwrnod, fwy o ‘ymweliadau’ o’r America nag o Gymru. Mae hyn o bosibl yn awgrymu fod yna ragor nag a ddychmygwn i o drigolion yr Unol Daleithiau’n awyddus i ddarllen am bethau’r Ffydd yn Gymraeg. Ond mae’n fwy tebygol mai dod at y wefan yn ddamweiniol a wnânt, ac nad yw’r ystadegau sy’n nodi’r defnydd o’r wefan mor iach wedi’r cyfan.

Na, nid yw popeth o reidrwydd fel yr ymddengys. Ac mae’r Efengyl yn ein hatgoffa fod angen diolch am hynny. Pan hoeliwyd Iesu Grist wrth groes roedd yn ymddangos fod y cyfan ar ben iddo fo a’i ddilynwyr. Roedd ei elynion wedi cael gwared ohono, a gobeithion ei ddisgyblion wedi eu chwalu. Roedd yr Athro a’r Arweinydd a’r Meddyg Mawr wedi ei ladd a’i orchfygu. Ond mor gwbl wahanol oedd y gwir. Yr un a hoeliwyd wrth bren oedd Rhyddhäwr pechaduriaid; yr un a orchfygwyd oedd Concwerwr angau; yr un a laddwyd oedd Rhoddwr Bywyd. Nid newyddion digalon am ddiwedd torcalonnus yw’r gair am y groes ond newyddion da am yr Un a oedd ar y groes honno’n cyflawni’r gwaith y daethai i’r byd i’w wneud. Yr union olygfa sy’n awgrymu diwedd a cholled yw sail y gobaith sydd gennym fel Cristnogion am ddechrau newydd ac ennill tragwyddol. Dyma ryfeddod yr Efengyl, a’m rheswm innau dros ddweud gyda’r Apostol Paul i mi ddewis ‘peidio â gwybod dim yn eich plith ond Iesu Grist, ac yntau wedi ei groeshoelio’ (1 Corinthiaid 2:2). Ac y mae a wnelo hynny â ni, ac â phawb.   

Cliciwch yma   https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 17 Tachwedd, 2019

https://gronyn.wordpress.com/gronyn/


Y gwirionedd

Tachwedd 10, 2019
Mandatory Credit: Photo by James Veysey/Shutterstock (10433676cn) Boris Johnson Conservative Party Conference, Manchester, UK – 02 Oct 2019

Heb os, yr oedd Prif Weinidog y Deyrnas Unedig yn bwriadu ‘gwneud Brexit’ erbyn diwedd Hydref. Dyna oedd ei fwriad.  Roedd o’n annoeth yn dweud hynny mor bendant.  Roedd o’n hynod o ffôl ac anghyfrifol wrth ddweud y byddai’n well ganddo fod yn ‘farw mewn ffos’ na pheidio â gwneud hynny. Ond doedd o ddim yn dweud celwydd: dyna oedd ei fwriad, ond ei fod wedi methu â rhagweld mor anodd y byddai hynny. Yn hyn o beth, y mae’n debyg i lawer o wleidyddion a wnaeth addewidion ond a fethodd â’u cadw am wahanol resymau ac oherwydd pob math o amgylchiadau. Dros y mis nesaf cyn yr Etholiad bydd gwleidyddion yn addo pob math o bethau, a’r mwyafrif ohonynt yn llawn bwriadu cyflawni’r addewidion hynny. Daliaf i gredu fod canran uchel o’r ymgeiswyr seneddol yn ddiffuant eu hawydd i wasanaethu eu hetholwyr a’u cymunedau.

Nid methiant y Prif Weinidog i gadw ei addewidion yw’r pryder mwyaf.  Mae cymhlethdodau’r byd gwleidyddol yn golygu ei bod yn aml yn amhosibl i wleidyddion gadw’r addunedau a wnânt adeg Etholiad Cyffredinol.  Mwy o bryder o lawer yw ei duedd i ddweud pethau nad ydynt yn wir.  Mae’n mynnu nad oedd eisiau etholiad o gwbl, er iddo alw’n aflwyddiannus amdano wythnosau’n ôl. Addawodd yn bendant i’w gefnogwyr o’r DUP na fyddai’n gwneud unrhyw wahaniaeth rhwng Gogledd Iwerddon a gweddill y Deyrnas Unedig er gwybod yn iawn fod y cytundeb a drafododd â’r Undeb Ewropeaidd yn gwneud yr union beth hwnnw. Mae llu o enghreifftiau eraill ohono’n dweud anwireddau, fel y dengys mwy nag un gwefan sy’n pwyso a mesur ei eirwiredd.

Mae dau beth yn achosi pryder mawr. Yn gyntaf, y ffaith nad oes ots gan y Prif Weinidog ddweud celwydd er mwyn cael yr hyn y mae o ei eisiau.  Yn ail, ac yn fwy brawychus, y ffaith fod miloedd lawer o bobl yn fodlon iddo raffu celwyddau dim ond iddo wneud digon o sŵn ac ymddangos yn arweinydd cryf a phenderfynol. Mor beryglus yw hi pan fo arweinydd yn gwybod nad oes raid iddo ymboeni am y gwir am fod ei ddilynwyr yn fodlon derbyn unrhyw beth a ddywed wrthynt.

Mor wahanol yw hi yn yr Eglwys, a ni’n credu ac yn gwasanaethu’r Iesu a ddywedodd, ‘Myfi yw’r gwirionedd’.  Un o hanfodion y bywyd Cristnogol yw mai tystio i’r hyn sy’n wir a wna dilynwyr Crist, a’r gwir hwnnw wedi ei ddatguddio i ni gan Dduw yn Y Beibl. Ym mhethau crefydd, mor bwysig yw pwyso a mesur popeth yn ôl y datguddiad hwn er mwyn osgoi cael ein cam arwain a’n twyllo. Trueni pethau yw bod gormod o bobl wedi mynd i drafferthion mawr am iddynt ddilyn arweinwyr a lwyddodd i’w hud a’u twyllo â gwyriad o grefydd a oedd wedi ei seilio ar gelwyddau yn hytrach nag ar y gwirionedd a ddatguddiodd Duw i ni yn ei Air ac yn ei Fab Iesu. Gofalwn mai pobl y gwirionedd ydym, o ran ein geiriau a’n gweithredoedd.

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 10 Tachwedd, 2019


Cri am help

Tachwedd 3, 2019

Rwyf newydd ddysgu gair newydd; gair Saesneg y methais hyd yma â gweld gair Cymraeg cyfatebol iddo.  Cyn gorffen y golofn hon mi geisiaf feddwl am gyfieithiad i backronym. Ond y pethau pwysicaf yn gyntaf.

Berlin oedd y ddinas; 1906 oedd y flwyddyn; a’r union ddyddiad hwn oedd hi, y 3ydd o Dachwedd.  Wn i ddim faint o bobl oedd yn y Cynulliad Telegraff Di-wifr Rhyngwladol cyntaf na beth oedd rhychwant y trafodaethau. Ond fe wnaed o leiaf un penderfyniad o bwys trwy fabwysiadu’r Côd Morse am ‘SOS’ fel yr arwydd safonol ar gyfer llongau a oedd mewn trafferthion ar y môr ac mewn angen am gymorth brys. Cyn hynny, roedd gwahanol arwyddion yn cael eu defnyddio gan wahanol wledydd, ond gwelwyd angen am un arwydd amlwg a fyddai’n ddealledig i bawb ar draws y byd. Penderfynwyd y byddid o fis Gorffennaf 1908 ymlaen yn defnyddio’r ‘SOS’ a ddefnyddiwyd gynt gan longau’r Almaen.  Er hynny, cyndyn fu rhai cwmnïau a gwledydd i’w ddefnyddio; ac mae’n debyg mai wedi trychineb suddo’r Titanic ym mis Ebrill 1912 y newidiodd pethau ac y dechreuwyd defnyddio’r arwydd SOS yn gyffredinol. Anfonwyd hen arwydd (CQD) o’r Titanic yn ogystal â SOS.

Cri am help yw ‘SOS’, sut bynnag a chan bwy bynnag y caiff ei anfon.  Nid llongau’n unig sy’n ei ddefnyddio wrth gwrs, ac nid mewn Morse yn unig yr anfonir yr arwydd.  Pwy a ŵyr faint o bobl a achubwyd o beryglon o bob math wedi i rywrai glywed eu cri am gymorth trwy’r ‘SOS’. Galwad am help hefyd yw cri’r Cristion sy’n erfyn ar Dduw am faddeuant a derbyniad a nerth a gobaith. Beth wyddom ni tybed am yr argyfyngau a wnaeth i ni anfon ein ‘SOS’ ein hunain at y Brenin Mawr?  O ganol ein heuogrwydd a’n hunigedd a’n hofnau, ydym ni wedi galw ar Dduw i’n hachub a’n helpu?  Dychmygwn y rhyddhad a brofodd pobl a achubwyd rhag peryglon ar fôr ac ar fynydd.  Ond faint wyddom ni am y rhyddhad a’r llawenydd a ddaw wrth i Dduw ateb ein cri a’n hargyhoeddi o’i gariad a’i ras?  Y Duw sy’n clywed cri yw Duw a Thad ein Harglwydd Iesu Grist: Duw ydyw sy’n caru clywed ei bobl yn galw arno am gymorth. Beth bynnag ein hangen, gallwn alw arno; ond y gri ddyfnaf a mwyaf sylfaenol yw cri’r enaid ar i Dduw ein cadw’n ddiogel yn wyneb angau a’i fraw.  Yn hyn o beth, gellid tybio bod un ystyr a roed i ‘SOS’ yn addas, ‘Save Our Souls’. Ydi, mae ‘Achub ein heneidiau, O Dduw’ yn gri gywir a hanfodol o enau’r crediniwr.

Ond nid acronym o ‘Save Our Souls’ na ‘Save Our Ships’ na dim arall yw ‘SOS’. Backronym fyddai peth felly: rhoi arwyddocâd nad oedd yno’n wreiddiol i’r llythrennau.  Dylai’r ffaith mai yn yr Almaen y’i defnyddiwyd gyntaf ddangos nad geiriau Saesneg sydd wrth wraidd ‘SOS’.  Y gwir yw nad oes ynddo eiriau’r un iaith. A’r gair Cymraeg am backronym?  F’awgrym i ydi ‘bagronym’.    

Cliciwch yma https://gronyn.wordpress.com/gronyn/ i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 03 Tachwedd, 2019